Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει εκφράσει σε ιδιωτικές συνομιλίες σοβαρό ενδιαφέρον για την ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων στο έδαφος του Ιράν, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους και πρόσωπα με γνώση των συζητήσεων.
Η ιδέα, ωστόσο, αφορά περισσότερο μια περιορισμένη παρουσία ειδικών δυνάμεων για συγκεκριμένους στρατηγικούς στόχους και όχι μια ευρείας κλίμακας εισβολή.
Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το NBC News, ο Τραμπ έχει συζητήσει την ιδέα με συμβούλους και Ρεπουμπλικανούς αξιωματούχους εκτός Λευκού Οίκου, παρουσιάζοντας το όραμά του για ένα μεταπολεμικό Ιράν, στο οποίο το ιρανικό ουράνιο θα βρίσκεται υπό έλεγχο και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεργάζονται με ένα νέο καθεστώς στην παραγωγή πετρελαίου, με τρόπο παρόμοιο με τη συνεργασία που έχει διαμορφωθεί ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Βενεζουέλα.
Οι δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ σχετικά με την πιθανότητα ανάπτυξης χερσαίων δυνάμεων δεν αφορούν μια μεγάλης κλίμακας εισβολή στο Ιράν, αλλά την ανάπτυξη ενός μικρού αριθμού στρατιωτών για συγκεκριμένες στρατηγικές αποστολές, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές. Οι αξιωματούχοι σημειώνουν ότι ο Τραμπ δεν έχει λάβει ακόμη καμία απόφαση ούτε έχει δώσει εντολή για την ανάπτυξη στρατευμάτων.
Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, αμφισβήτησε τις πληροφορίες σε δήλωσή της. «Το δημοσίευμα βασίζεται σε υποθέσεις ανώνυμων πηγών που δεν ανήκουν στην ομάδα εθνικής ασφάλειας του προέδρου και προφανώς δεν συμμετέχουν σε αυτές τις συζητήσεις» ανέφερε.
«Ο πρόεδρος Τραμπ διατηρεί πάντα, με σύνεση, όλες τις επιλογές στο τραπέζι. Όποιος προσπαθεί να υπονοήσει ότι υποστηρίζει μία συγκεκριμένη επιλογή δείχνει ότι δεν έχει πραγματική γνώση των συζητήσεων» συμπλήρωσε.
Σύμφωνα επίσης με δημοσίευμα της Washington Post, πρόσφατα ακυρώθηκε αιφνιδιαστικά μεγάλη άσκηση αλεξιπτωτιστών στον αμερικανικό στρατό, γεγονός που ενίσχυσε τη φημολογία ότι μονάδες που εξειδικεύονται σε χερσαίες επιχειρήσεις και αποστολές υψηλής ετοιμότητας ενδέχεται να μετακινηθούν προς τη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, πρόκειται για δύναμη περίπου 4.000-5.000 στρατιωτών της 82ης αερομεταφερόμενης μεραρχίας, η οποία σταθμεύει στη Βόρεια Καρολίνα και μπορεί να αναπτυχθεί επιχειρησιακά μέσα σε περίπου 18 ώρες.
Ως πιθανός στόχος σε περίπτωση χερσαίας επιχείρησης αναφέρεται η Νήσος Χαργκ στον Περσικό Κόλπο, η οποία βρίσκεται σε μικρή απόσταση από την ηπειρωτική χώρα του Ιράν και αποτελεί κομβικό ενεργειακό σημείο. Από τις εγκαταστάσεις του νησιού διακινείται περίπου το 90% των πετρελαϊκών εξαγωγών της χώρας.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι ο έλεγχος ενός τέτοιου σημείου θα μπορούσε να προσφέρει σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα στις Ηνωμένες Πολιτείες, επηρεάζοντας άμεσα την οικονομία της Τεχεράνης. Προειδοποιούν ωστόσο ότι μια τέτοια κίνηση θα εξέθετε αμερικανικές δυνάμεις σε σοβαρούς κινδύνους, ενώ θα είχε και σημαντικό πολιτικό κόστος.
Δημοσίως, ο Τραμπ δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο ανάπτυξης αμερικανικών στρατευμάτων στο Ιράν, αν και ο πόλεμος μέχρι στιγμής διεξάγεται αποκλειστικά με αεροπορικές επιχειρήσεις. Οι ιδιωτικές του συζητήσεις, ωστόσο, δείχνουν έναν πρόεδρο που εμφανίζεται περισσότερο διατεθειμένος να εξετάσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο απ’ ό,τι υποδηλώνουν οι δημόσιες τοποθετήσεις του.
Μια ενδεχόμενη ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων στο ιρανικό έδαφος θα μπορούσε να διευρύνει σημαντικά το μέγεθος και την ένταση της σύγκρουσης, αυξάνοντας παράλληλα τους κινδύνους για τις αμερικανικές δυνάμεις.
Το σενάριο «Βενεζουέλα»
Σύμφωνα με αξιωματούχους, ο Τραμπ έχει περιγράψει σε συνομιλίες με συμβούλους και Ρεπουμπλικανούς πολιτικούς ότι το ιδανικό αποτέλεσμα στο Ιράν θα ήταν παρόμοιο με τη νέα δυναμική που έχει διαμορφωθεί στη Βενεζουέλα μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές ειδικές δυνάμεις, τον Ιανουάριο.
Στη μετά Μαδούρο εποχή, οι Ηνωμένες Πολιτείες στήριξαν την ανάδειξη νέας προέδρου, της Ντέλσι Ροντρίγκες, υπό την προϋπόθεση ότι θα εφαρμόσει πολιτικές που η Ουάσινγκτον θεωρεί ευνοϊκές, μεταξύ των οποίων και η συνεργασία στην εκμετάλλευση της πετρελαϊκής παραγωγής της χώρας. Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα New York Post αυτή την εβδομάδα, ο Τραμπ δήλωσε: «Δεν έχω κανένα άγχος σε σχέση με το ενδεχόμενο να υπάρξουν αμερικανικές μπότες στο έδαφος».
Πιθανά σενάρια ανάπτυξης στρατευμάτων
Ειδικοί σε θέματα εξωτερικής πολιτικής ανέφεραν διάφορα σενάρια στα οποία ο πρόεδρος θα μπορούσε να αποφασίσει την ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν.
Ο Τζόελ Ρέιμπερν, πρώην αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ και ανώτερος ερευνητής στο think tank Hudson Institute στην Ουάσινγκτον, δήλωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούσαν να πραγματοποιήσουν περιορισμένες επιχειρήσεις ειδικών δυνάμεων. «Θα μπορούσε κανείς να φανταστεί αποστολές ειδικών επιχειρήσεων, εάν υπήρχαν στόχοι που πρέπει οπωσδήποτε να εξουδετερωθούν, αλλά δεν προσφέρονται για αεροπορικό βομβαρδισμό» είπε.
«Σε τέτοιες περιπτώσεις πραγματοποιείται μια ταχεία επιχείρηση: εισέρχεσαι, επιτίθεσαι στον στόχο ή πραγματοποιείς επιδρομή και αποχωρείς» προσέθεσε. Ωστόσο, ο ίδιος υπογράμμισε ότι ένα τέτοιο σενάριο διαφέρει σημαντικά από την εικόνα που έχουν πολλοί Αμερικανοί όταν ακούνε για ανάπτυξη στρατευμάτων στο έδαφος και σημείωσε ότι μέχρι στιγμής δεν έχει διαμορφωθεί η κατάσταση, που θα καθιστούσε αναγκαίο ένα τέτοιο βήμα.
Το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος
Ο Μπεχνάμ Μπεν Ταλεμπλού, διευθυντής του προγράμματος για το Ιράν στο think tank Foundation for Defense of Democracies στην Ουάσινγκτον, δήλωσε ότι, σε περίπτωση κατάρρευσης του ιρανικού καθεστώτος, οι αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στο έδαφος για να βοηθήσουν στη διαμόρφωση μιας νέας σχέσης ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν ή για την επιτήρηση των αποθεμάτων ουρανίου της χώρας, τα οποία πιστεύεται ότι βρίσκονται θαμμένα κάτω από ορισμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις.
«Δεν θέλεις να μετατραπεί σε μια αποτυχημένη χώρα όπου τα πυρηνικά υλικά κυκλοφορούν ανεξέλεγκτα» δήλωσε.
Ο Νέιτ Σουάνσον, ανώτερος ερευνητής και επικεφαλής του Iran Strategy Project στο Atlantic Council, ανέφερε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επανεξετάσουν τις στρατιωτικές επιλογές τους, εάν το Ιράν θεωρήσει ότι μπορεί να κερδίσει έναν πόλεμο φθοράς.
Σε μια τέτοια περίπτωση, ο πρόεδρος θα μπορούσε να αποφασίσει είτε την ανάπτυξη αμερικανικών δυνάμεων στο έδαφος είτε τον εξοπλισμό αντιπάλων του ιρανικού καθεστώτος -μια επιλογή που, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, εξετάζει ήδη.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου ανέφερε την Τετάρτη ότι η ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων παραμένει μία από τις επιλογές του προέδρου, αν και «δεν αποτελεί μέρος του σχεδίου για την παρούσα φάση της επιχείρησης».
Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι η χώρα του είναι προετοιμασμένη για πιθανή ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων. «Τους περιμένουμε» είπε, προσθέτοντας ότι «είμαστε βέβαιοι ότι μπορούμε να τους αντιμετωπίσουμε και αυτό θα αποτελούσε μεγάλη καταστροφή γι’ αυτούς».
«Έχουμε προετοιμαστεί για να αντιμετωπίσουμε κάθε σενάριο» κατέληξε.