Το πετρέλαιο φοβάται το Ιράν – αλλά ίσως το χρειαστεί

Το πετρέλαιο φοβάται το Ιράν – αλλά ίσως το χρειαστεί

Οι περισσότεροι αναλυτές κοιτάζουν σήμερα την αγορά πετρελαίου μέσα από το πρίσμα του φόβου. Τα σενάρια που κυκλοφορούν στα διεθνή μέσα μιλούν για τιμές πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, για κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και για μια νέα ενεργειακή κρίση.

Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά.

Τι θα γινόταν αν η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή εκτονωνόταν και στη θέση της εμφανιζόταν ένα πιο σταθερό και “δημοκρατικό” καθεστώς στο Ιράν; Ένα καθεστώς που θα επανέφερε τη χώρα στις διεθνείς αγορές, θα άνοιγε τον ενεργειακό της πλούτο σε επενδύσεις και θα οδηγούσε σε άρση των κυρώσεων που εδώ και χρόνια περιορίζουν τις εξαγωγές πετρελαίου.

Πριν ξεσπάσει η τελευταία γεωπολιτική ένταση, το WTI κινούνταν περίπου στα 65 δολάρια το βαρέλι. Σήμερα βρίσκεται στα 92 δολάρια, δηλαδή περίπου 27 δολάρια υψηλότερα. Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της διαφοράς αποτελεί το λεγόμενο γεωπολιτικό premium – το ασφάλιστρο κινδύνου που πληρώνει η αγορά όταν φοβάται διακοπή της προσφοράς από τη Μέση Ανατολή.

Η επιστροφή του Ιράν

Αν λοιπόν η ένταση αποκλιμακωθεί  και η αγορά επιστρέψει σε κανονικές συνθήκες, το πρώτο βήμα θα είναι η αφαίρεση αυτού του premium. Μόνο αυτό θα μπορούσε να επαναφέρει το WTI κοντά στα 67 με 64 δολάρια από τα σημερινά επίπεδα. Το δεύτερο και πιο ενδιαφέρον βήμα αφορά το ίδιο το Ιράν. Παρά τις κυρώσεις, η χώρα ήδη παράγει περίπου 2,8 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως.

Με πλήρη άρση των περιορισμών και επιστροφή των δυτικών εταιρειών στον κλάδο, η παραγωγή θα μπορούσε σχετικά γρήγορα να κινηθεί προς τα 3,8 – 4,0 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ σε ένα δεύτερο στάδιο δεν αποκλείεται να προσεγγίσει ακόμη και τα 4,2 εκατ. βαρέλια.

Αυτό σημαίνει ότι στην παγκόσμια αγορά θα μπορούσαν να εμφανιστούν επιπλέον 1 εκατ. έως  1,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Φυσικά μια τέτοια αύξηση θα έφερνε τα πάνω κάτω στο πετρέλαιο.

Το μάθημα της Βενεζουέλας

Υπάρχει μάλιστα πρόσφατο παράδειγμα που δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί να αλλάξει η εικόνα όταν αλλάζει το καθεστώς. Στη Βενεζουέλα, τα πρώτα σημάδια αλλαγής εμφανίστηκαν ήδη στις αρχές του 2026.

Τα στοιχεία αποστολών έδειξαν ότι οι εξαγωγές πετρελαίου αυξήθηκαν από 498.000 βαρέλια ημερησίως τον Δεκέμβριο σε περίπου 800.000 τον Ιανουάριο, καθώς traders επέστρεψαν και νέες εμπορικές διαδρομές άνοιξαν. Η αύξηση αυτή δεν προήλθε μόνο από μεγαλύτερη παραγωγή αλλά και από την αποκατάσταση των εμπορικών ροών που είχαν περιοριστεί από κυρώσεις και πολιτική απομόνωση.

Το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας εκτιμά ότι η παραγωγή της χώρας θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 30% έως 40% μέσα στο 2026, δηλαδή περίπου 300.000 έως 400.000 βαρέλια ημερησίως. Παράλληλα, μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι επανεμφανίζονται. Η Shell υπέγραψε νέες συμφωνίες εξερεύνησης και ανάπτυξης, ενώ η Exxon Mobil εξετάζει την επιστροφή της με τεχνικές ομάδες αξιολόγησης.

Η νέα ενεργειακή εξίσωση

Η εμπειρία αυτή δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί να επανενταχθεί ένας ενεργειακός παίκτης όταν μειώνονται οι γεωπολιτικές εντάσεις και αποκαθίστανται οι εμπορικές ροές.

Αν λοιπόν εφαρμοστεί ένα αντίστοιχο μεσοπρόθεσμο σενάριο στο Ιράν – με πολιτική σταθερότητα, άρση κυρώσεων και επιστροφή διεθνών επενδύσεων – η αγορά θα μπορούσε να δει ταυτόχρονα δύο εξελίξεις: την εξαφάνιση του γεωπολιτικού premium και την αύξηση της προσφοράς. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η τελική ισορροπία τιμής για το WTI δύσκολα θα παρέμενε στα σημερινά ή σε υψηλότερα επίπεδα.

Η αφαίρεση των 27 δολαρίων γεωπολιτικού premium θα οδηγούσε αρχικά την αγορά προς τα 65 δολάρια, ενώ η επιπλέον ιρανική παραγωγή θα μπορούσε να πιέσει την τιμή ακόμη χαμηλότερα.

Η πιο ρεαλιστική εκτίμηση σε ένα περιβάλλον πλήρους ομαλοποίησης θα τοποθετούσε το WTI στην περιοχή των 55–48 δολαρίων το βαρέλι. Με άλλα λόγια, το ίδιο γεγονός που σήμερα η αγορά φοβάται – το Ιράν – θα μπορούσε σε ένα διαφορετικό σενάριο να μετατραπεί στον παράγοντα που θα επαναφέρει το πετρέλαιο σε μια πιο ισορροπημένη και οικονομικά βιώσιμη τιμή για την παγκόσμια οικονομία.

Στη διαγραμματική ανάλυση το συμβόλαιο του WTI Crude Oil  έχει διασπάσει το μεσοπρόθεσμο καθοδικό κανάλι “C”  στα 70 δολάρια και να κατευθύνεται γρήγορα προς το εύρος διακύμανσης των 95 με 103 δολαρίων ανά βαρέλι. Πιο γρήγορα πάντως από το τελευταίο έντονο ανέβασμα λόγω της έναρξης του ρωσοουκρανικού πολέμου το Φλεβάρη του 2022.

Μια ενεργειακή κρίση που μέχρι στιγμής υπάρχουν τρεις λόγοι που το WTI δεν έχει ακόμη εκραγεί ώστε να ξεπεράσει την περασμένη εβδομάδα τα 120 δολάρια.

Και αυτό γιατί :
Πρώτον, οι traders πιστεύουν ότι το ναυτικό των ΗΠΑ θα ανοίξει ξανά τις ροές. Δεύτερον, υπάρχουν στρατηγικά αποθέματα στις χώρες του Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) και τρίτον η παγκόσμια οικονομία δεν βρίσκεται σε πλήρη ζήτηση-boom.

Η αγορά δηλαδή ακόμη τιμολογεί ρίσκο, όχι ακόμα πραγματική έλλειψη που μπορεί να έρθει μετά από τη τρίτη με τέταρτη εβδομάδα κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ.

Το positioning των funds στο πετρέλαιο

Τα πιο πρόσφατα στοιχεία προέρχονται από την εβδομαδιαία έκθεση Commitment of Traders (COT) της U.S. Commodity Futures Trading Commission, η οποία αποτυπώνει τη θέση των μεγάλων επενδυτών στην αγορά futures. Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι λεγόμενες speculative net long θέσεις στο crude oil ανέρχονται περίπου σε 172.000 συμβόλαια, ενώ οι συνολικές gross long θέσεις φτάνουν περίπου τα 352.000 συμβόλαια. Το επίπεδο αυτό αποτελεί υψηλό περίπου 33 εβδομάδων.

Με απλά λόγια, τα hedge funds έχουν πλέον διπλάσιες long θέσεις από short, γεγονός που δείχνει ότι ένα σημαντικό κομμάτι της αγοράς ήδη ποντάρει σε υψηλότερες τιμές πετρελαίου. Ωστόσο, το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι το positioning αυτό δεν βρίσκεται ακόμη σε επίπεδα ακραίας αισιοδοξίας. Σε προηγούμενες περιόδους έντονου bull market οι καθαρές long θέσεις έχουν ξεπεράσει ακόμη και τα 350.000 συμβόλαια, κάτι που σημαίνει ότι υπάρχει ακόμη σημαντικός χώρος για περαιτέρω αύξηση των τοποθετήσεων.

Το πραγματικό “trigger” που κοιτάζουν οι traders

Αν η κατάσταση επιδεινωθεί και οι αγορές αρχίσουν να φοβούνται πραγματική διαταραχή στις ροές πετρελαίου, τότε ενεργοποιείται ένας μηχανισμός που συχνά οδηγεί σε απότομες κινήσεις στις τιμές. Σε ένα τέτοιο σενάριο συμβαίνουν συνήθως τρεις παράλληλες κινήσεις μέσα στην αγορά.

Πρώτον, τα hedge funds αυξάνουν τις long θέσεις τους, προσπαθώντας να εκμεταλλευτούν την ανοδική δυναμική που δημιουργεί ο γεωπολιτικός κίνδυνος. Δεύτερον, οι μεγάλες ενεργειακές εταιρείες, οι refiners, αλλά και κλάδοι που εξαρτώνται έντονα από το καύσιμο – όπως οι αεροπορικές εταιρείες – αρχίζουν να αγοράζουν συμβόλαια futures για να κλειδώσουν τιμές μέσω hedging. Και τρίτον, οι traders που είχαν τοποθετηθεί στην πτώση του πετρελαίου αναγκάζονται να κλείσουν τις short θέσεις τους για να περιορίσουν τις ζημιές.

Ο συνδυασμός αυτών των τριών κινήσεων δημιουργεί αυτό που οι αγορές αποκαλούν short squeeze.

Προς το παρόν πάντως η αγορά δεν φοβάται άμεση έλλειψη πετρελαίου ώστε να περάσει  σε ακραίο backwardation.

Αποποίηση ευθύνης: Το παρόν ενημερωτικό σημείωμα συνιστά διαφημιστική ανακοίνωση ενημερωτικού περιεχομένου και δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση επενδυτική συμβουλή, ούτε υποκίνηση ή προσφορά για συμμετοχή σε οποιαδήποτε συναλλαγή. Καμία πληροφορία που εμπεριέχεται σε αυτό, δε θα πρέπει να εκληφθεί, σε καμία περίπτωση, ως προτεινόμενη ως κατάλληλη επένδυση για τον παραλήπτη, ούτε μέσο επίτευξης των συγκεκριμένων επενδυτικών στόχων ή κάλυψης οποιωνδήποτε άλλων αναγκών του παραλήπτη, ούτε υποκατάστατο τυχόν συμβατικών κειμένων που αφορούν τις περιγραφόμενες σε αυτό συναλλαγές. Για τους λόγους αυτούς, κάθε επενδυτής θα πρέπει να προβεί στη δική του αξιολόγηση οποιασδήποτε πληροφορίας παρέχεται στην παρούσα επικοινωνία και δε θα πρέπει να βασίζεται σε οποιαδήποτε τέτοια πληροφορία, ως εάν αυτή να αποτελούσε επενδυτική συμβουλή. Το παρόν δεν συνιστά, επίσης, έρευνα στον τομέα των επενδύσεων και, συνεπώς, δεν καταρτίστηκε από την Εταιρεία σύμφωνα με τις απαιτήσεις του νόμου που αποσκοπούν στη διασφάλιση της ανεξαρτησίας της έρευνας στον τομέα των επενδύσεων. Οι πληροφορίες που διατίθενται στο παρόν βασίζονται σε πληροφορίες που διατίθενται στο κοινό και θεωρούνται αξιόπιστες. Η Εταιρεία δεν φέρει καμία ευθύνη ως προς την ακρίβεια ή πληρότητα των πληροφοριών αυτών. Οι απόψεις και εκτιμήσεις που εκτίθενται στο παρόν αφορούν την τάση της εγχώριας και των διεθνών χρηματοοικονομικών αγορών κατά την αναγραφόμενη ημερομηνία και υπόκεινται σε αλλαγές χωρίς ειδοποίηση. Η Εταιρεία ενδέχεται, ωστόσο, να συμπεριλάβει στο παρόν έρευνες στον τομέα των επενδύσεων, οι οποίες έχουν εκπονηθεί από τρίτα πρόσωπα. Η εταιρεία δεν τροποποιεί τις ως άνω έρευνες, αλλά τις παραθέτει αυτούσιες, και, συνεπώς, δεν αναλαμβάνει οποιαδήποτε ευθύνη για το περιεχόμενο αυτών.

March 8, 2026