Με αποστολές που γράφουν «κατεπείγον», οι Ηνωμένες Πολιτείες στέλνουν τις τελευταίες μέρες στη Μέση Ανατολή συστήματα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών που έχουν δοκιμαστεί στον πόλεμο της Ουκρανίας, καθώς επιδιώκουν να περιορίσουν τις καταστροφικές και θανατηφόρες επιθέσεις της Τεχεράνης στην ευρύτερη περιοχή.
Μικρός αριθμός των συστημάτων αυτών, που φέρουν την ονομασία Merops, αποστέλλεται από αποθέματα του αμερικανικού στρατού στην Ευρώπη. Παράλληλα μεταφέρεται και αμερικανικό στρατιωτικό προσωπικό, το οποίο θα τα χειρίζεται αλλά και θα εκπαιδεύσει άλλες μονάδες στη χρήση τους.
Σύμφωνα με αμερικανούς αξιωματούχους, πρόσθετα συστήματα θα παρασχεθούν και από την εταιρεία Perennial Autonomy, που τα κατασκευάζει. Μεταξύ των επενδυτών της εταιρείας βρίσκεται ο δισεκατομμυριούχος Έρικ Σμιτ, πρώην επικεφαλής της Google, ο οποίος ωστόσο δεν έχει σχολιάσει πάνω σε αυτό το ζήτημα.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε επίσης ότι είναι πιθανό η Ουκρανία να συνδράμει με εκπαιδευτές, καθώς ο πρόεδρος της χώρας Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανέφερε προ ημερών ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι περιφερειακοί τους σύμμαχοι έχουν ζητήσει βοήθεια από την Ουκρανία για την αντιμετώπιση ιρανικών επιθέσεων.
Η εμπειρία της Ουκρανίας προσελκύει το ενδιαφέρον των χωρών του Κόλπου
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι, πάντως, η μόνη χώρα που στρέφεται στην εμπειρία της Ουκρανίας στο πεδίο της μάχης. Εκπρόσωποι του Κατάρ και άλλων κρατών του Κόλπου που έχουν δεχθεί επιθέσεις από ιρανικά drones και πυραύλους έχουν ταξιδέψει στην Ουκρανία για να συναντηθούν με κατασκευαστές οπλικών συστημάτων και να μελετήσουν την εμπειρία τους στην ανάπτυξη αλυσίδων παραγωγής και εφοδιασμού.
Η χρήση από τις Ηνωμένες Πολιτείες τεχνολογικών λύσεων που δοκιμάστηκαν στην Ουκρανία σηματοδοτεί μια ενδιαφέρουσα αντιστροφή ρόλων. Για χρόνια, Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι έστελναν εξοπλισμό στην Ουκρανία και μελετούσαν τον πόλεμο εκεί, ώστε να μάθουν πώς να αντιμετωπίζουν τα ρωσικά drones καμικάζι.
Πλέον, η Ουκρανία έχει μετατραπεί σε πεδίο δοκιμών για αμυντικά συστήματα που χρησιμοποιούνται στον νέο πόλεμο της Ουάσινγκτον εναντίον του Ιράν, ιδίως για την αντιμετώπιση των ιρανικών drones Shahed.
Τα Shahed, τα οποία χρησιμοποιεί εκτενώς η Ρωσία στον πόλεμο της Ουκρανίας, αποτελούν όπλο ιρανικής ανάπτυξης. Η Μόσχα κατασκευάζει πλέον δικές της εκδόσεις, ενώ έχει αναπτύξει και πιο προηγμένα μοντέλα από εκείνα που χρησιμοποιεί σήμερα η Τεχεράνη.
Πώς λειτουργεί το σύστημα Merops
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και σύμμαχοί τους ανέπτυξαν ορισμένα συστήματα Merops πέρυσι στην Πολωνία και τη Ρουμανία, μετά από περιστατικά παραβίασης του εναέριου χώρου από ρωσικά drones. Το σύστημα αποδείχθηκε ιδιαίτερα δημοφιλές στις ουκρανικές δυνάμεις.
Το Merops είναι στην ουσία ένα μικρό drone αναχαίτισης, αρκετά μικρό ώστε να εκτοξεύεται ακόμη και από ένα αγροτικό όχημα τύπου pickup. Μπορεί να εντοπίσει αυτόνομα ένα εισερχόμενο drone χρησιμοποιώντας ραδιοκύματα, ραντάρ ή τη θερμική υπογραφή του στόχου.
Όταν πλησιάσει σε απόσταση περίπου ενάμιση χιλιομέτρου από τον στόχο του, χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για να τον «κλειδώσει» και να πυροδοτήσει εκρηκτικό μηχανισμό σε κοντινή απόσταση.
Σύμφωνα με χρήστες του συστήματος, το Merops μπορεί να φτάσει ταχύτητα άνω των 180 μιλίων την ώρα (περίπου 300 χλμ) και να επιχειρεί σε ύψος περίπου 16.000 ποδιών (4,9 χιλιόμετρα).
Πολύ χαμηλότερο κόστος από τα παραδοσιακά συστήματα αεράμυνας
Κάθε drone Merops κοστίζει λιγότερο από 10.000 δολάρια, σύμφωνα με αμερικανό στρατιωτικό αξιωματούχο. Με την αύξηση της παραγωγής, το κόστος εκτιμάται ότι θα μειωθεί περίπου στα 7.000 δολάρια ανά μονάδα. Μέρος της παραγωγής πραγματοποιείται στην Ταϊβάν.
Το κόστος αυτό είναι σημαντικά χαμηλότερο από τα συστήματα που χρησιμοποιούνται σήμερα για την αναχαίτιση ιρανικών πυραύλων και drones. Για παράδειγμα, ένας πύραυλος αναχαίτισης του συστήματος Patriot μπορεί να κοστίζει περίπου 4 εκατομμύρια δολάρια, ενώ η παραγωγή του απαιτεί μεγάλο χρονικό διάστημα.
Παράλληλα, η αμερικανική πολεμική αεροπορία έχει εξοπλίσει μαχητικά αεροσκάφη με σχετικά φθηνούς κατευθυνόμενους πυραύλους λέιζερ για την κατάρριψη εχθρικών drones, δυνατότητα που χρησιμοποιήθηκε και στις συγκρούσεις με τους Χούθι.
Οι περιορισμοί των συστημάτων αναχαίτισης
Παρά τα πλεονεκτήματά τους, πολλά από τα συστήματα αναχαίτισης, συμπεριλαμβανομένου του Merops, έχουν περιορισμούς. Η εμβέλειά τους είναι σχετικά μικρή και η αποτελεσματικότητά τους μειώνεται σε κακές καιρικές συνθήκες — αν και αυτό θεωρείται μικρότερο πρόβλημα στη Μέση Ανατολή σε σχέση με την Ουκρανία.
Από το προηγούμενο Σάββατο, το Ιράν έχει χρησιμοποιήσει εκατοντάδες βαλλιστικούς πυραύλους και drones Shahed σε επιθέσεις εναντίον γειτονικών χωρών και αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων. Σε μία επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος σκοτώθηκαν έξι αμερικανοί στρατιώτες.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι δέχθηκαν επίθεση από 689 drones μόνο μέσα στις πρώτες τρεις ημέρες της σύγκρουσης, εκ των οποίων τα 44 έπληξαν στόχους στη χώρα.
Ένα ιρανικό drone προκάλεσε επίσης ζημιές σε ραντάρ που υποστηρίζει το αμερικανικό σύστημα αντιβαλλιστικής άμυνας THAAD στην Ιορδανία, όπου σταθμεύουν πολλά αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη. Το σύστημα THAAD αποτελεί προηγμένο και ιδιαίτερα ακριβό σύστημα άμυνας που αναχαιτίζει βαλλιστικούς πυραύλους εκτός της ατμόσφαιρας.
Το πλεονέκτημα εμπειρίας της Ουκρανίας
Ο εκπρόσωπος της ουκρανικής πολεμικής αεροπορίας, συνταγματάρχης Γιούρι Ιχνάτ, σημείωσε στη Wall Street Journal ότι τα drones Shahed δεν αποτελούν εύκολο στόχο.
«Το Shahed δεν είναι ένας απλός στόχος. Οι ουκρανικές δυνάμεις έμαθαν να τα αναχαιτίζουν αποτελεσματικά μέσα από σκληρή εμπειρία, αλλά αυτή η διαδικασία χρειάστηκε χρόνο», δήλωσε.
Περισσότεροι από δώδεκα αξιωματούχοι του Κατάρ επισκέφθηκαν την Τετάρτη εγκαταστάσεις παραγωγής μεγάλης ουκρανικής αμυντικής εταιρείας και πραγματοποίησαν συναντήσεις με τη διοίκησή της. Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε την ίδια ημέρα που ο Ζελένσκι είχε τηλεφωνικές επικοινωνίες με ηγέτες κρατών του Κόλπου.
Οι Kαταριανοί αξιωματούχοι επισκέφθηκαν επίσης μυστικό πεδίο εκπαίδευσης στην Ουκρανία, όπου χρησιμοποιείται και το σύστημα Merops, προκειμένου να δουν από κοντά πώς η χώρα καταρρίπτει ρωσικά drones με ουκρανική και διεθνή τεχνολογία.
«Τα τηλέφωνα δεν σταματούν να χτυπούν. Δεχόμαστε κλήσεις από το Ομάν, το Ντουμπάι, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα», επισήμανε στη WSJ ο Γιούρι Χουντιμένκο, επικεφαλής ανεξάρτητης ομάδας που επιβλέπει τις αμυντικές προμήθειες.