Οι επενδυτές ξεκίνησαν την περασμένη εβδομάδα με την πεποίθηση ότι η επίθεση Ισραήλ-ΗΠΑ στο Ιράν θα ήταν ένας ακόμη σύντομος πόλεμος που θα μπορούσαν σχεδόν να αγνοήσουν. Ο S&P 500 μάλιστα σημείωσε μικρή άνοδο τη Δευτέρα. Τελείωσαν, όμως, την εβδομάδα ανησυχώντας ότι ένα παγκόσμιο σοκ στις τιμές του πετρελαίου από αυτό που έχει γίνει μια εκτεταμένη πυρκαγιά στη Μέση Ανατολή είναι κατά κάποιο τρόπο μια επανάληψη της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 και απειλεί με στασιμοπληθωρισμό.
Το επενδυτικό ερώτημα τώρα είναι αν τα σημάδια ανησυχίας αποτελούν λόγο για να αγοράσει κανείς εκμεταλλευόμενος την πτώση ή λόγο για να φύγει πριν τα πράγματα χειροτερέψουν ακόμη περισσότερο.
Η Wall Street Journal προσπαθεί να απαντήσει στο δίλημμα, ξεκινώντας με μία σύγκριση της παρούσας κατάστασης με την καταστροφική επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία. Οι τιμές του πετρελαίου εκτοξεύτηκαν στα 120 δολάρια το βαρέλι από 90 δολάρια πριν από την επίθεση, καθώς οι επενδυτές προέβλεψαν τη διακοπή της προσφοράς. Την Κυριακή τα μεσάνυχτα έφτασαν τα 100 δολάρια, αλλά σε ποσοστιαίους όρους, η άνοδος είναι η ίδια με το 2022, απλώς ξεκίνησε από ένα χαμηλότερο επίπεδο. Η αγορά πετρελαίου είναι σοβαρά τρομοκρατημένη.
Οι μετοχές εκτός ΗΠΑ αντιδρούν επίσης όπως έκαναν όταν άρχισαν να κινούνται τα ρωσικά τανκς. Ο δείκτης MSCI για τις παγκόσμιες μετοχές εκτός ΗΠΑ έχει μειωθεί κατά 6,6% από το υψηλό του πριν από την έναρξη των βομβαρδισμών στο Ιράν, περίπου στο ίδιο επίπεδο με την κίνηση του 2022.
Μετά από αυτό, ο παραλληλισμός καταρρέει. Δεν υπήρξε καμία φυγή προς την ασφάλεια ομολόγων, χρυσού ή νομισμάτων όπως το ελβετικό φράγκο, που συνήθως λειτουργούν ως καταφύγια σε μια κρίση.
Η εξήγηση των κινήσεων της εβδομάδας – και επομένως η προετοιμασία για το τι θα ακολουθήσει – περιλαμβάνει κάτι περισσότερο από την απλή ερμηνεία των επενδυτών για το πώς τα ιρανικά drones ή η ρητορική του Λευκού Οίκου θα επηρεάσουν τις τιμές του πετρελαίου.
Δύο μεγάλες επιπτώσεις
Οι υψηλότερες τιμές του πετρελαίου προέκυψαν ξαφνικά και δημιουργούν μια μετατόπιση στους νικητές και τους ηττημένους. Οι εξαγωγείς ενέργειας εκτός Μέσης Ανατολής ωφελούνται και οι εισαγωγείς υποφέρουν. Από οικονομικής άποψης, η ξαφνική αστάθεια έκανε τους επενδυτές να κρυφτούν και να μειώσουν τα χρέη τους.
Το ακριβότερο πετρέλαιο είναι κακό για την Ευρώπη, την Ιαπωνία και την Κορέα, που έχουν μεγάλες εισαγωγές. Αντίθετα, αποτελεί καθαρό όφελος για τις ΗΠΑ, ως εξαγωγέα και τον μεγαλύτερο παραγωγό στον κόσμο. Η επίθεση στο Ιράν και τα αντίποινά του κατά των πετρελαϊκών υποδομών και της ναυτιλιακής οδού των γειτόνων βλάπτουν τους μεγαλύτερους παγκόσμιους ανταγωνιστές των Αμερικανών παραγωγών πετρελαίου, τουλάχιστον προσωρινά.
Αυτός είναι ο απλούστερος τρόπος για να κατανοήσουμε γιατί το δολάριο αυξήθηκε ενώ το ευρώ και το γιεν υποχώρησαν, και γιατί οι αμερικανικές μετοχές επλήγησαν λιγότερο από εκείνες του εξωτερικού.
Από οικονομικής άποψης, τα περιουσιακά στοιχεία που είχαν αυξηθεί πολύ φέτος μειώθηκαν περισσότερο, και ορισμένα από αυτά που ήταν οι μεγάλοι χαμένοι στην πραγματικότητα αυξήθηκαν, παρά τις γενικές δυσκολίες των αγορών.
Για παράδειγμα οι κορεατικές μετοχές, οι οποίες σημείωσαν άνοδο 50% πριν από την έναρξη του πολέμου, είναι αυτές με τις μεγαλύτερες απώλειες. Αντίστοιχη εικόνα στην Ιαπωνία και ακολουθούν σε μέγεθος απωλειών το Ηνωμένο Βασίλειο και συνολικά η Ευρώπη. Οι αμερικανικές μετοχές ήταν ελάχιστα ανοδικές πριν από την έναρξη του πολέμου και ελάχιστα μειώθηκαν καθώς αυτός προχωρούσε.
Το άμεσο μέλλον
Το ερώτημα είναι τι θα μπορούσε να συμβεί εάν ο πόλεμος συνεχιστεί και οι τιμές του πετρελαίου αυξηθούν πολύ περισσότερο. Η απομόχλευση θα συνεχίσει να παρασύρει τις πιο καυτές περιοχές για κάποιο χρονικό διάστημα. Τελικά, όμως, θα επικρατήσει πραγματικός πανικός, οπότε η ζήτηση για ασφάλεια σχεδόν σίγουρα θα υπερνικήσει την ανησυχία για τον πληθωρισμό και θα μειώσει τις αποδόσεις των ομολόγων του αμερικανικού δημοσίου.
Κάποια στιγμή από τώρα μέχρι τότε, η ιστορία υποδηλώνει ότι οι επενδυτές θα «αγοράσουν» την πτώση. Ο θρυλικός τραπεζίτης Νάθαν Μάγιερ Ρότσιλντ πιθανότατα δεν είπε ποτέ «αγοράστε όταν υπάρχει αίμα στους δρόμους», αλλά αποτυπώνει άψογα την ιδέα ότι οι επενδυτές συχνά πανικοβάλλονται όταν υπάρχει πόλεμος.
Να θυμάστε όμως το εξής: Εάν αγοράσετε πολύ νωρίς, θα πρέπει να αντέξετε την πτώση για να μη χάσετε την τελική ανάκαμψη.