Έντονη νευρικότητα καταγράφεται στις διεθνείς αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου καθώς μία δήλωση ή μία κίνηση στο μέτωπο του πολέμου αρκεί για να ανεβάσει τις τιμές στα ύψη ή να τις μειώσει.
Η συγκεκριμένη αστάθεια καθιστά δύσκολη τη λήψη αποφάσεων. «Θα πρέπει να δούμε πόσο θα κρατήσει και ποιο θα είναι το μέγεθος των επιπτώσεων» δήλωσε ο Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομίας και Παραγωγικότητας Βάλντις Ντομπρόβσκις μετά το τέλος της συνεδρίασης του Εcofin.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το πρωί της Δευτέρας η τιμή του πετρελαίου τύπου Brent έφτασε μία ανάσα από τα 120 δολάρια το βαρέλι από 93 δολάρια την Παρασκευή. Παρόλα αυτά, το βράδυ της Δευτέρας έφτασε να υποχωρεί περίπου στα 92 δολάρια το βαρέλι, μετά και τις δηλώσεις του αμερικανού προέδρου ότι ο πόλεμος θα τελειώσει σύντομα. Παρόλα αυτά οι τιμές εξακολουθούν να βρίσκονται περίπου 30% υψηλότερα σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή στις 28 Φεβρουαρίου.
Και ενώ όλα τα κράτη-μέλη δηλώνουν έτοιμα να αντιμετωπίσουν τις όποιες επιπτώσεις που μπορεί να προκαλέσει η άνοδος των τιμών του μαύρου χρυσού, με βάση τα «μαθήματα» από το πρόσφατο παρελθόν, η αστάθεια που επικρατεί καθιστά δύσκολο τον καθορισμό του μείγματος πολιτικής που πρέπει να ακολουθηθεί. «Η ευρωπαϊκή οικονομία διαθέτει την ικανότητα και την ανθεκτικότητα να απορροφήσει προσωρινούς κραδασμούς. Ταυτόχρονα όμως, πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για μια πιο παρατεταμένη περίοδο αστάθειας, με πιθανές διαταραχές στη ναυτιλία, αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας και επιπτώσεις στον πληθωρισμό» δήλωσε ο πρόεδρος του Eurogroup Kυριάκος Πιερρακάκης.
Πρώτος σταθμός… η αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας
Στην Αθήνα, τα αρμόδια υπουργεία έχουν καταθέσει τις προτάσεις τους και αναμένουν τις αποφάσεις του πρωθυπουργού. Βασική προτεραιότητα η αντιμετώπιση φαινομένων αισχροκέρδειας
Σύμφωνα μάλιστα με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, οι κυβερνητικές προτεραιότητες είναι κατά σειρά:
- Η επάρκεια στην αγορά υγρών καυσίμων και φυσικού αερίου. «Θέλω να διαβεβαιώσω τους Έλληνες πολίτες, επειδή αρκετοί έσπευσαν στα πρατήρια καυσίμων για να εφοδιαστούν, ότι υπάρχουν αποθέματα και δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας. Άλλωστε το ποσοστό του διεθνούς εμπορίου αργού που γίνεται από τα στενά του Ορμούζ είναι της τάξης του 25 % και κάτι παραπάνω για το φυσικό αέριο».
- Η αποτελεσματική αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας. «Είναι ένα πράγμα να ανέβουν οι τιμές στην αντλία επειδή αυξήθηκαν οι διεθνείς τιμές και άλλο κάποιος «πονηρούλης» να βάλει «καπέλο» εκμεταλλευόμενος την κατάσταση. Είναι ζήτημα προτεραιότητας να ορθώσουμε τείχος αποτελεσματικής αντίδρασης απέναντι σε αυτές τις πρακτικές. Έχουμε πλήρη εικόνα της αγοράς και θα προχωρήσουμε στις αναγκαίες παρεμβάσεις» δήλωσε ο κ. Χατζηδάκης. Στο πλαίσιο αυτό, μέχρι το τέλος της εβδομάδας η κυβέρνηση θα ανακοινώσει παρεμβάσεις οι οποίες, σύμφωνα με πληροφορίες, θα εστιάζουν στην επιβολή πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους των εταιρειών εμπορίας πετρελαιοειδών και των πρατηρίων καυσίμων. Ταυτόχρονα, σχεδιάζεται η επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους και στα είδη διατροφής. Αρμόδιες πηγές διευκρίνιζαν ότι η ενεργοποίηση μέτρων στήριξης των καταναλωτών τύπου fuel pass θα αποφασιστεί σε δεύτερη φάση αν η τιμή του πετρελαίου επιστρέψει και διατηρηθεί επί μακρόν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
- Η έκταση και η ένταση της κρίσης θα καθορίσει τις επόμενες κινήσεις της κυβέρνησης σε συνδυασμό με τις αποφάσεις που θα ληφθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Σημειώνεται ότι ήδη η κυβέρνηση της Ουγγαρίας απαγόρευσε τις εξαγωγές αργού πετρελαίου, ντίζελ και βενζίνης 95 οκτανίων ενώ θα ρίξει στην αγορά κρατικά αποθέματα καυσίμων 45 ημερών. Παράλληλα, όρισε ανώτατες τιμές για τα καύσιμα για να προστατεύσει τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις από την αύξηση των τιμών του πετρελαίου. Επίσης, η Κροατία έθεσε επίσης ανώτατα όρια στις τιμές της βενζίνης και του ντίζελ.