Η ρωσική κυβέρνηση σχεδιάζει μια πιθανή μείωση 10% σε όλες τις «μη ευαίσθητες» δαπάνες στον φετινό προϋπολογισμό, δήλωσαν πηγές στο Reuters, αλλά η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τη βιωσιμότητα της αύξησης της τιμής του πετρελαίου που προκλήθηκε από τον πόλεμο στο Ιράν.
Καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία εισέρχεται στο πέμπτο έτος του, η Ρωσία αντιμετωπίζει ένα διπλό πλήγμα: μείωση των εσόδων του προϋπολογισμού από τις πωλήσεις ενέργειας και οικονομική επιβράδυνση, η οποία επηρεάζει τα φορολογικά έσοδα από άλλους τομείς της οικονομίας.
Η κυβέρνηση σχεδιάζει να διοχετεύσει περισσότερα χρήματα στο αποθεματικό του προϋπολογισμού για να αποτρέψει την πιθανή εξάντληση. Το μέτρο θα μπορούσε να συνοδευτεί από αντίστοιχη μείωση των δαπανών.
«Το υπουργείο Οικονομικών έχει ενημερώσει τις υπηρεσίες που διανέμουν τα κονδύλια του προϋπολογισμού ότι υπάρχει ανάγκη μείωσης των δαπανών. Τώρα κάθονται και σκέφτονται τι να μειώσουν», δήλωσε μία από τις πηγές, η οποία μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας της κατάστασης.
Οι περικοπές δεν θα είναι «ολιστικές»
Δύο από τις τέσσερις πηγές κοντά στην κυβέρνηση, οι οποίες είναι ενήμερες για τις επικοινωνίες του Υπουργείου Οικονομικών, ανέφεραν τη μείωση κατά 10%, ενώ οι άλλες δύο δήλωσαν ότι η περικοπή συζητείται χωρίς να διευκρινίσουν το ποσό.
Το υπουργείο Οικονομικών δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό από το Reuters.
Οι πηγές δήλωσαν ότι οι περικοπές δεν θα είναι γενικευμένες και θα γλιτώσουν τις πολιτικά ευαίσθητες στρατιωτικές δαπάνες, καθώς και τις κοινωνικά ευαίσθητες δαπάνες, όπως οι μισθοί των εργαζομένων του δημόσιου τομέα ή οι πληρωμές κοινωνικής πρόνοιας.
«Αυτό γίνεται πάντα με τη βελτιστοποίηση των μη ουσιωδών δαπανών. Ορισμένα νέα έργα θα τεθούν σε αναστολή, όπως οι κατασκευές ή οι επισκευές δρόμων. Αυτά είναι πιθανό να εξεταστούν για περικοπές», δήλωσε μια άλλη πηγή.
Οι απλοί άνθρωποι στη Ρωσία έχουν πληγεί από την αύξηση του πληθωρισμού, αλλά δεν έχουν ακόμη αισθανθεί εκτεταμένο πόνο από την οικονομική επιβράδυνση, που προκλήθηκε από τα υψηλά επιτόκια, ενώ οι περικοπές στις κρατικές δαπάνες δεν έχουν ακόμη προκαλέσει μαζικές απολύσεις. Η οικονομική κατάσταση επιδεινώνεται από τις δυτικές κυρώσεις που έπληξαν τις παγκόσμιες πωλήσεις ενέργειας της Ρωσίας.
Τους δύο πρώτους μήνες του 2026, τα έσοδα του ρωσικού προϋπολογισμού από την ενέργεια μειώθηκαν στο μισό, ενώ τα συνολικά έσοδα μειώθηκαν κατά 11%. Η Ρωσία, η οποία αναγκάστηκε να αυξήσει την εκτίμηση του ελλείμματος του προϋπολογισμού δύο φορές πέρυσι, σχεδιάζει έλλειμμα 1,6% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος το 2026.
Εν αναμονή της αλλαγής των τιμών πετρελαίου
Η κατάσταση αντιστράφηκε απότομα μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ που οδήγησαν στην εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου, με την αύξηση της ζήτησης για ρωσικό πετρέλαιο, και οι ΗΠΑ εξετάζουν ακόμη και το ενδεχόμενο άρσης των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η τρίτη πηγή ανέφερε ότι η αύξηση των τιμών του πετρελαίου δεν θα είναι βιώσιμη μακροπρόθεσμα και η τρέχουσα κατάσταση του προϋπολογισμού απαιτεί περικοπές δαπανών ανεξάρτητα από τις βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις των τιμών του πετρελαίου. Οι πηγές τόνισαν ότι δεν υπάρχει ακόμη απόφαση.
«Οι αποφάσεις σχετικά με την έκταση των περικοπών δαπανών δεν έχουν ληφθεί ακόμη, καθώς όλοι περιμένουν να δουν πώς θα αλλάξουν οι τιμές του πετρελαίου ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης στο Ιράν», δήλωσε η τέταρτη πηγή.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν πραγματοποίησε συνάντηση αργά το βράδυ με την κυβέρνησή του στο Κρεμλίνο σχετικά με την κατάσταση του προϋπολογισμού τον Φεβρουάριο, η οποία, σύμφωνα με τα λόγια του πρωθυπουργού Μιχαήλ Μισούστιν, διήρκεσε πολλές ώρες.
Μετά τη συνάντηση αυτή, ο υπουργός Οικονομικών Άντον Σιλουάνοφ δήλωσε ότι η κυβέρνηση θα μειώσει την λεγόμενη «οριακή» τιμή του πετρελαίου, η οποία βρίσκεται αυτή τη στιγμή στα 59 δολάρια, πάνω από την οποία τα έσοδα από την ενέργεια εισρέουν στο αποθεματικό ταμείο, ευθυγραμμίζοντάς την με την πραγματικότητα.
Τον Φεβρουάριο, η μέση τιμή του ρωσικού πετρελαίου, υπολογιζόμενη για φορολογικούς σκοπούς, ήταν 24% χαμηλότερη από την «οριακή» τιμή, πράγμα που σημαίνει ότι η κυβέρνηση έπρεπε να αξιοποιήσει το Εθνικό Ταμείο Πλούτου για να καλύψει το έλλειμμα.