Σε ύψιστη επιφυλακή βρίσκονται οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής απέναντι στο ενδεχόμενο ενός ακόμη πληθωριστικού σοκ μετά και την συνεχιζόμενη εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Tην ερχόμενη Πέμπτη και Παρασκευή οι ευρωπαίοι ηγέτες θα συνεδριάσουν στις Βρυξέλλες με κυρίαρχο θέμα την αντιμετώπιση της αστάθειας που προκαλεί η στρατιωτική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και των αρνητικών επιπτώσεων που έχει στην ευρωπαϊκή οικονομία.
«Θα συζητήσουμε την κατάσταση στο Ιράν και στην ευρύτερη περιοχή, καθώς και την αντίδρασή μας στις γεωπολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις της, συμπεριλαμβανομένων των τιμών της ενέργειας και της ενεργειακής ασφάλειας. Μαζί, πρέπει να εντοπίσουμε τα μέσα που χρειάζεται να κινητοποιήσουμε ώστε να διασφαλίσουμε μια έγκαιρη, συντονισμένη και αποτελεσματική αντίδραση που θα προστατεύει τους πολίτες και τις επιχειρήσεις μας, ενώ ταυτόχρονα θα εργαζόμαστε για την αποκλιμάκωση και τη σταθερότητα στην περιοχή» σημειώνει ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα στην επιστολή –πρόσκληση προς τους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παρόντες στη συνεδρίαση θα είναι ο πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Κριστίν Λαγκάρντ αλλά και ο γενικός γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκιουτέρες.
Εκτός από τις Βρυξέλλες, την Πέμπτη 19 Μαρτίου, στην Φρανκφούρτη το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ ανακοινώνει τις αποφάσεις του για την πορεία των επιτοκίων. Οι αγορές εκτιμούν ότι η ΕΚΤ δεν θα προβεί σε κάποια κίνηση στα επιτόκια έως το 2027, δεδομένου ότι η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή τόσο γύρω από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή όσο και τις επιπτώσεις της σύγκρουσης στην οικονομία.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας μιλώντας στο CEO’s Club δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο οι χώρες που είναι εξαρτημένες από την εισαγωγή ενέργειας να βιώσουν τον κίνδυνο στασιμοπληθωριστικών πιέσεων. «Η Ευρώπη είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις εξελίξεις στις αγορές ορυκτών καυσίμων και ιδιαίτερα στην αγορά του φυσικού αερίου» συμπλήρωσε ο Γιάννης Στουρνάρας.
Με οδηγό την «εργαλειοθήκη» του 2022
Η Κυβέρνηση δεν αποκλείει την λήψη επιπλέον μέτρων εφόσον κριθεί απαραίτητο καθώς όπως δήλωσε και ο πρωθυπουργός, εάν η σύγκρουση παραταθεί με επιπτώσεις σε ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου, θα υπάρχουν επιπτώσεις και στην ευρωπαϊκή και στην ελληνική οικονομία. Αυτό το οποίο έχει αποφασιστεί είναι τα μέτρα να «ξεδιπλώνονται» σταδιακά ανάλογα με την πορεία των γεγονότων και τις επιπτώσεις που καταγράφονται στην οικονομία. Καθοριστικός ρόλο θα διαδραματίσουν και οι όποιες αποφάσεις ληφθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Το πακέτο των μέτρων που ελήφθησαν στην ενεργειακή κρίση του 2022, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, αποτελεί τη βάση αν και, όπως τόνιζαν αρμόδιες πηγές, δεν αποκλείεται κάποια μέτρα που ελήφθησαν τότε να χρειαστεί να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα.
Υπενθυμίζεται ότι πριν από 4 χρόνια, είχε τεθεί σε ισχύ σειρά παρεμβάσεων όπως επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος και φυσικού αερίου, επιδότηση καυσίμων μέσω του Fuel Pass και επιστροφές χρεώσεων ηλεκτρικής ενέργειας μέσω Power Pass, έκτακτη φορολόγηση των υπερεσόδων στον ενεργειακό τομέα, επιβολή αναδρομικού φόρου στα υπερκέρδη των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας που δημιουργήθηκαν από την εκτίναξη των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά. Και τότε τα μέτρα άρχισαν να εφαρμόζονται σταδιακά όταν είχε αρχίσει να φαίνεται ότι η κρίση είχε διάρκεια.
Οι αποφάσεις που θα ληφθούν θα εξαρτηθούν από :
- Την διάρκεια και ένταση της κρίσης στην ενέργεια.
- Την ένταση των πληθωριστικών πιέσεων κυρίως σε μεταφορές, ενέργεια και τρόφιμα
- Τις αποφάσεις που θα ληφθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Για την Ελλάδα ο Γιάννης Στουρνάρας εκτίμησε ότι αν η διάρκεια της κρίσης δεν ξεπεράσει τον μήνα, τότε ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ αναμένεται θα διαμορφωθεί σε γενικές γραμμές κοντά σε αυτόν του 2025.