Η γεωπολιτική αβεβαιότητα γύρω από τον πόλεμο στο Ιράν θα μπορούσε επίσης να επηρεάσει την εξέλιξη του τομέα των ακινήτων το 2026, αλλά κυρίως τα στεγαστικά δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο, με βάση το Euribor
Το Euribor 12μήνου, που αποτελεί βασικό δείκτη αναφοράς για την αγορά στεγαστικών δανείων, έκλεισε την περασμένη Παρασκευή στο 2,522%. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδό του Euribor από τις αρχές του 2025, με τον προσωρινό μηνιαίο μέσο όρο να φτάνει στο 2,35%. «Αυτή η τάση, η οποία τις τελευταίες ημέρες έχει συνδεθεί με τις ανοδικές τιμές του πετρελαίου, υποδηλώνει αύξηση του κόστους τόσο των νέων όσο και των υφιστάμενων στεγαστικών δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο», λένε στη Ναυτεμπορική, παράγοντες της αγοράς.
«Εάν συνεχιστεί ο πόλεμος στον Κόλπο και η ανοδική τάση στις τιμές του μαύρου χρυσού, τα νοικοκυριά με στεγαστικά δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου, των οποίων το επιτόκιο πρόκειται να επανεξεταστεί τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο, θα μπορούσαν να δουν αύξηση στις μηνιαίες πληρωμές τους», προσθέτουν οι ίδιες πηγές. Σημειώνουν άλλωστε ότι «τα νοικοκυριά που επανεξετάζουν τις δόσεις των στεγαστικών τους δανείων ετησίως, δεν έχουν δει αύξηση από τον Μάρτιο του 2024 , ενώ εκείνα των οποίων οι πληρωμές επανεξετάζονται κάθε έξι μήνες άρχισαν να παρατηρούν αυξήσεις τον περασμένο Οκτώβριο»
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της CaixaBank, Γκονθάλο Γκορτάθαρ τόνισε αυτή την εβδομάδα ότι ο πόλεμος προκαλεί «μεγαλύτερη πίεση» στην καμπύλη αποδόσεων, η οποία, μαζί με άλλους παράγοντες, όπως οι προσδοκίες σχετικά με τις δημόσιες δαπάνες, «υποδηλώνει ότι τα μακροπρόθεσμα επιτόκια θα ωθήσουν τα στεγαστικά δάνεια σε υψηλότερα επίπεδα ».
Ο τραπεζίτης εξήγησε ότι ο πόλεμος είναι μια «ανησυχητική κατάσταση για όλους» επειδή αντιπροσωπεύει μια «τραγωδία» που θα έχει επίσης συνέπειες για τις τιμές της ενέργειας.
Παράπλευρες απώλειες
Τα στεγαστικά δάνεια γίνονται λοιπόν, παράπλευρη απώλεια στις εντάσεις στη Μέση Ανατολή. Οι ανοδικές κινήσεις του Euribor παρέχουν στον τραπεζικό τομέα το επιχείρημα για την αύξηση του κόστους των στεγαστικών δανείων.
«Η ραγδαία αύξηση στις τιμές της ενέργειας αυξάνουν τον πληθωρισμό, θέτοντας σε κίνδυνο τις προβλέψεις για το 2026 και αυξάνοντας την πιθανότητα η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να αρχίσει να εξετάζει αυξήσεις επιτοκίων», λένε παράγοντες της αγοράς.
Η αγορά επικεντρώνεται τώρα στη Φρανκφούρτη και στην επικείμενη συνεδρίαση του ΔΣ της ΕΚΤ, την προσεχή Πέμπτη, όπου οι κεντρικοί τραπεζίτες της ευρωζώνης θα ανακοινώσουν την απόφασή της για τη νομισματική πολιτική .
Οι περισσότεροι αναλυτές θεωρούν ότι η ΕΚΤ, για έκτη συνεχόμενη συνεδρίαση από την τελευταία μείωση των επιτοκίων τον Ιούνιο του 2025, θα διατηρήσει αμετάβλητο το επιτόκιο καταθέσεων στο 2%. Οσο και αν η πρόεδρος Κριστίν Λαγκάρντ και τα υπόλοιπα μέλη του ΔΣ, «αντιμετωπίζουν τώρα ένα εντελώς διαφορετικό τοπίο από ό,τι στην προηγούμενη συνεδρίαση.
Αύξηση επιτοκίων τον Απρίλιο;
Η απότομη άνοδος του Euribor πάντως οφείλεται στις προσδοκίες της αγοράς ότι η ΕΚΤ θα εφαρμόσει την πρώτη αύξηση των επιτοκίων στη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής, στα τέλη Απριλίου.
«Η ΕΚΤ θα συνεχίσει, ωστόσο, να παρακολουθεί στενά τις πιθανές επιπτώσεις του πολέμου, το μέγεθος και τη διάρκεια του σοκ της προσφοράς που συνδέεται με τις άνευ προηγουμένου διαταραχές στο Στενό του Ορμούζ», τονίζουν στη Ναυτεμπορική παράγοντες της αγοράς.
«Η Κριστίν Λαγκάρντ αναμένεται να επαναλάβει ότι οι προοπτικές παραμένουν εξαιρετικά αβέβαιες. Η αύξηση των τιμών ενέργειας και οι περιορισμοί στην προσφορά είναι πιθανό να οδηγήσουν σε αναθεώρηση προς τα κάτω της πρόβλεψης για την ανάπτυξη του 2026 -σε σύγκριση με 1,2% στις προβλέψεις του Δεκεμβρίου. Αναμένεται, ωστόσο, να τονίσει την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής οικονομικής δραστηριότητας έναντι εξωτερικών κραδασμών» υπογραμμίζουν οι ίδιες πηγές.
Τι θα γίνει με τον πληθωρισμό
Όσον αφορά τον πληθωρισμό πάντως, το σενάριο της ΕΚΤ τον περασμένο Δεκέμβριο-το οποίο προέβλεπε προσωρινή μείωση του δείκτη τιμών πριν επιστρέψει στο 2% το 2028- θα πρέπει να αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα πάνω για το 2026, δεδομένης της πρόσφατης αύξησης των τιμών της ενέργειας, ακόμη και αν η επιβράδυνση της ζήτησης μετριάσει εν μέρει τις επιπτώσεις.
«Διατηρώντας το status quo στα επιτόκια, η ΕΚΤ θα πρέπει να επιβεβαιώσει στην ανακοίνωσή της την πάγια θέση της: Αποφάσεις «βασισμένες σε δεδομένα», προσέγγιση «ανά συνεδρίαση και καμία προηγούμενη δέσμευση για μελλοντική πορεία επιτοκίων.
Ο Κάρστεν Μπρζέσκι, επικεφαλής Μακροοικονομικών Μελετών στην ING, θέτει πάντως ένα σοβαρό ερώτημα: «Ποιος νοιάζεται για τις αναθεωρήσεις του πληθωρισμού ή τις προβλέψεις ανάπτυξης που βασίζονται σε μοντέλα σε ποσοστιαίες μονάδες, αν η τιμή του πετρελαίου μπορεί να αυξηθεί κατά 30 δολάρια το βαρέλι σε λίγα λεπτά;».