Εκ νέου στον «πάγο» τα επιτόκια της Fed στο 3,50% – 3,75%. Τσιμπημένος ο πληθωρισμός. Σχόλιο για Μέση Ανατολή. Αβέβαιο το outlook.
Αμετάβλητα για δεύτερη διαδοχική συνεδρίαση διατήρησε τα επιτόκιά της η Fed στο εύρος 3,50% – 3,75% με σκορ 11-1 (διαφώνησε μόνο ο Στίβεν Μιράν που θέλησε περικοπή 0,25%) καθώς δέχεται εγχώριες και διεθνείς πιέσεις στην άσκηση της νομισματική της πολιτικής: από την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και το ράλι του πετρελαίου που συμπαρασύρει ανοδικά τις τιμές της ενέργειας μέχρι την αύξηση της ανεργίας και την επιμονή της πληθωριστικής λαίλαπας (όπως φάνηκε από τον PCE και τον ΡΡΙ).
Σύμφωνα με το ανακοινωθέν της FOMC, οι διαθέσιμοι δείκτες υποδηλώνουν ότι η οικονομική δραστηριότητα επεκτείνεται με σταθερό ρυθμό, η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας παρέμεινε χαμηλά και το ποσοστό ανεργίας έχει αλλάξει ελάχιστα τους τελευταίους μήνες. «Ο πληθωρισμός παραμένει κάπως αυξημένος» προειδοποίησε και επανέλαβε πως επιδιώκει μέγιστη απασχόληση και πληθωρισμό 2% μακροπρόθεσμα.
Η αβεβαιότητα σχετικά με το outlook (οικονομικές προοπτικές) εξακολουθεί να αυξημένη ενώ οι επιπτώσεις των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή για την οικονομία των ΗΠΑ είναι επίσης αβέβαιες, με αποτέλεσμα η FOMC να αξιολογεί προσεκτικά τα εισερχόμενα δεδομένα και την ισορροπία των κινδύνων ενώ θα είναι έτοιμη να προσαρμόσει τη στάση της νομισματικής πολιτικής όπως αρμόζει, εάν προκύψουν κίνδυνοι που θα μπορούσαν να εμποδίσουν την επίτευξη των στόχων της.
Στα projections, προβλέπεται ελαφρώς ταχύτερος ρυθμός ανάπτυξης και υψηλότερος πληθωρισμός για ολόκληρο το έτος το 2026, ωστόσο παρά την αυξημένη αβεβαιότητα, οι αξιωματούχοι επανέλαβαν ότι αναμένουν μερικές μειώσεις επιτοκίων στο μέλλον. Με βάση το dot plot, δίδεται σήμα για μείωση στο κόστος δανεισμού φέτος και μια άλλη το 2027, αν και το τοπίο παραμένει ασαφές.
Στις οικονομικές τους προβλέψεις, οι αξιωματούχοι της Fed βλέπουν ότι το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν αυξάνεται με ρυθμό 2,4% φέτος, λίγο πιο γρήγορα από ό,τι τον Δεκέμβριο. Η ανάπτυξη προβλέπεται να προχωρήσει με σταθερό ρυθμό 2,3% το 2027, αναβαθμισμένος από την προηγούμενη εκτίμηση, ενώ αναθεώρησαν ανοδικά τις προοπτικές τους για τον πληθωρισμό για φέτος.
Τώρα αναμένουν ότι ο δείκτης τιμών των προσωπικών καταναλωτικών δαπανών (PCE) θα φτάσει το 2,7% (αντίστοιχα και σε δομικό επίπεδο – «πυρήνας»). Ωστόσο, βλέπουν τον πληθωρισμό να υποχωρεί κοντά στον στόχο του 2% της Fed τα επόμενα χρόνια, καθώς οι επιπτώσεις των δασμών και ο πόλεμος εξασθενούν. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής συνεχίζουν να αναμένουν ποσοστό ανεργίας 4,4% μέχρι το τέλος του έτους, παρά τη σειρά αδύναμων ενδείξεων από την αγορά εργασίας.
Όταν η Fed καθορίζει τα επιτόκια, η διαδικασία συνήθως περιλαμβάνει την επίτευξη ισορροπίας μεταξύ δύο στόχων, της σταθερότητας των τιμών και της πλήρους απασχόλησης. Πλέον, οι αξιωματούχοι της FOMC καλούνται να αποφασίσουν ποια από τις δύο προτεραιότητες – ο πληθωρισμός ή η απασχόληση – της διττής αποστολής τους είναι πιο σημαντική.
Από το 1977, το Κογκρέσο έδωσε στη Fed μια διπλή εντολή: προώθηση σταθερών τιμών και μέγιστης απασχόλησης για να συμβάλει στη διασφάλιση μιας ισχυρής οικονομίας. Συνήθως, όταν οι τιμές αυξάνονται, η Fed αυξάνει τα επιτόκια για να αποτρέψει περαιτέρω πληθωρισμό. Όταν η ανεργία αυξάνεται, η Fed μειώνει τα επιτόκια για να χαμηλώσει το κόστος δανεισμού και να ωθήσει τις προσλήψεις.
Όμως τον τελευταίο χρόνο, η αγορά εργασίας των ΗΠΑ αμβλύνθηκε την ίδια στιγμή που ο πληθωρισμός παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα, κάτι που αποτελεί εν μέρει hangover από τις ραγδαίες αυξήσεις των τιμών κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Η επιβολή δασμών από τον Ντόναλντ Τραμπ σε ένα τεράστιο τμήμα εισαγωγών ωθεί τις τιμές ακόμη υψηλότερα, ενώ είναι θολό το μέλλον των εμπορικών πολιτικών της αμερικανικής κυβέρνησης.
Εν τω μεταξύ, ο πόλεμος στο Ιράν έχει εκτοξεύσει τις τιμές του πετρελαίου στα ύψη, απειλώντας να αναζωπυρώσει τις παγκόσμιες πληθωριστικές πιέσεις. Οι διακοπές της εφοδιαστικής αλυσίδας ως αποτέλεσμα του πολέμου έχουν αρχίσει να καθυστερούν τις παραδόσεις εισαγόμενων αγαθών, ενώ οι υψηλότερες τιμές των καυσίμων αναγκάζουν τους καταναλωτές να περιορίσουν τις δαπάνες τους.
Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της Fed δεν έθεσαν ποτέ έναν ακριβή όριο για το ποσοστό ανεργίας, υποστηρίζοντας ότι το χαμηλότερο βιώσιμο επίπεδο για την απασχόληση μπορεί μόνο να εκτιμηθεί και να αλλάξει με την πάροδο του χρόνου. Επί του παρόντος, η Fed κρίνει ότι το ιδανικό είναι περίπου 4,2%. Εάν έπεφτε πολύ χαμηλότερα, η οικονομία θα μπορούσε να αντιμετωπίσει ελλείψεις εργαζομένων και αυξανόμενες τιμές. Η σταθερότητα των τιμών αποτέλεσε θέμα εκτενέστερου δημόσιου διαλόγου.
Μετά τη μάχη με την άνοδο του πληθωρισμού της δεκαετίας του 1970, ο πρώην πρόεδρος της Fed, ο Πολ Βόλκερ, συνήθιζε να λέει ότι το σωστό επίπεδο πληθωρισμού είναι το… μηδέν. Η Τζάνετ Γέλεν, για μακρά πορεία στη Fed αναφερόμενη στην έννοια της σταθερότητας των τιμών, υποστήριζε ότι η FOMC πρέπει να ήπιες μέτριες αυξήσεις τιμών για να στηρίξει τους μισθούς και την αγορά εργασίας. Υιοθέτησε τον στόχο του 2% για τον πληθωρισμό τον Ιανουάριο του 2012, στόχος στον οποίο έχει… κολλήσει έκτοτε.