Στην κατάρτιση τριών εναλλακτικών σεναρίων για την πορεία του πληθωρισμού και της ανάπτυξης στην ευρωζώνη προχώρησε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) ανάλογα με την πορεία της τιμής του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.
Το βασικό σενάριο εκτιμά ότι δεν θα ξεπεράσει τα 90 δολάρια το βαρέλι, το δυσμενές ότι θα φτάσει στα 119 δολάρια με μείωση αμέσως μετά και το ακραίο με την τιμή του πετρελαίου στα 145 δολάρια το βαρέλι και το φυσικό αέριο στα 106 ευρώ ανά MWh και διατήρηση σε αυτά τα επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα πριν αρχίσει να υποχωρεί.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αναλυτών της ΕΚΤ στο ακραίο σενάριο ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη θα ξεπεράσει το 4% τη διετία 2026-2027 πριν αρχίσει να υποχωρεί. Την ίδια ώρα η αναπτυξιακή πορεία της οικονομίας της ευρωζώνης επιβραδύνεται κινούμενη κάτω από το 1% πριν αρχίσει να ανακάμπτει.
Τα σενάρια έχουν καταρτιστεί με βάση στοιχεία που έχουν ληφθεί μέχρι και τις 11 Μαρτίου 2026, δηλαδή 12 ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν.
Όπως σημειώνεται μάλιστα, η μελλοντική εξέλιξη της σύγκρουσης, οι επιπτώσεις της στις τιμές της ενέργειας, η αβεβαιότητα αλλά και η μετακύλιση της αύξησης των τιμών ενέργειας σε προϊόντα και υπηρεσίες παραμένουν εξαιρετικά αβέβαιες. Ως εκ τούτου, οι βασικές προβολές συνοδεύονται από εναλλακτικά, υποθετικά σενάρια με διαφορετικό βαθμό έντασης των οικονομικών επιπτώσεων της σύγκρουσης στη ζώνη του ευρώ.
Βασικό σενάριο
Η ΕΚΤ εκτιμά ότι αν το δεύτερο τρίμηνο του έτους οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου κορυφωθούν περίπου στα 90 δολάρια το βαρέλι και στα 50 ευρώ ανά MWh και στα επόμενα τρίμηνα μειωθούν εκτιμάται ότι :
-Ο πληθωρισμός θα αυξηθεί, περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη, την καταναλωτική δαπάνη και, κατά συνέπεια, την αύξηση του ΑΕΠ, ιδίως βραχυπρόθεσμα. Υπό την προϋπόθεση μιας σχετικά γρήγορης αποκλιμάκωσης των τιμών ενέργειας και περιορισμό της αβεβαιότητας, αυτή η επιβράδυνση αναμένεται να είναι προσωρινή. Το ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 0,9% το 2026, 1,3% το 2027 και κατά 1,4% το 2028. Σε σύγκριση με τις προβολές του Δεκεμβρίου 2025, η αύξηση του ΑΕΠ έχει αναθεωρηθεί προς τα κάτω κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες για το 2026 και κατά 0,1 ποσοστιαίες μονάδες για το 2027, λόγω της κλιμάκωσης του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ενώ για το 2028 παραμένει αμετάβλητη.
– Ο πληθωρισμός (Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή) προβλέπεται να αυξηθεί απότομα στο 3,1% το δεύτερο τρίμηνο του 2026, λόγω της εκτίναξης του ενεργειακού πληθωρισμού και στη συνέχεια να υποχωρήσει στο 2,8% το τρίτο τρίμηνο, ακολουθώντας τη μείωση των τιμών ενέργειας. Ο πληθωρισμός των τροφίμων προβλέπεται να αυξηθεί από τα τέλη του 2026, καθώς οι πιέσεις κόστους από την αύξηση των τιμών ενέργειας περνούν στις τιμές καταναλωτή, πριν υποχωρήσει το 2028. Το βασικό σενάριο προβλέπει ότι ο πληθωρισμός θα αυξηθεί από 2,1% το 2025 σε 2,6% το 2026 για να μειωθεί στο 2,0% το 2027 και να αυξηθεί ελαφρώς στο 2,1% το 2028. Σε σύγκριση με τις προβολές του Δεκεμβρίου 2025, οι προοπτικές για τον συνολικό πληθωρισμό έχουν αναθεωρηθεί προς τα πάνω κατά 0,7 ποσοστιαίες μονάδες για το 2026, κυρίως λόγω της ενεργειακής συνιστώσας. Έχουν επίσης αναθεωρηθεί προς τα πάνω κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες για το 2027 και κατά 0,1 ποσοστιαίες μονάδες για το 2028.
Εναλλακτικά σενάρια
Επιπλέον του βασικού σεναρίου υπάρχουν και εναλλακτικά, υποθετικά σενάρια που διαφοροποιούνται ως προς τις παραδοχές σχετικά με το μέγεθος και τη διάρκεια του σοκ στις τιμές ενέργειας, την επίδρασή του στο διεθνές περιβάλλον και την αβεβαιότητα, καθώς και τη μετάδοσή του μέσω έμμεσων και δευτερογενών επιδράσεων στον πληθωρισμό.
Το δυσμενές σενάριο υποθέτει πολύ πιο απότομη αύξηση των τιμών ενέργειας, καθώς και αύξηση της αβεβαιότητας και των αρνητικών διεθνών επιδράσεων (για παράδειγμα, μειωμένη εξωτερική ζήτηση). Οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου εκτιμάται ότι θα κορυφωθούν στα 119 δολάρια ανά βαρέλι και 87 ευρώ ανά MWh αντίστοιχα το δεύτερο τρίμηνο του 2026, πριν συγκλίνουν προς τις παραδοχές του βασικού σεναρίου έως το τρίτο τρίμηνο του 2027.
Το σενάριο υποθέτει ότι το δεύτερο τρίμηνο του 2026 διαταράσσεται το 40% των ροών πετρελαίου και LNG που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, κυρίως λόγω αποκλεισμού του περάσματος, χωρίς σημαντικές ζημιές στις ενεργειακές υποδομές (πέραν αυτών που έχουν ήδη συμβεί). Αυτό οδηγεί σε σημαντική αύξηση των τιμών των εμπορευμάτων και σε προσωρινή άνοδο της αβεβαιότητας στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Οι διαταραχές θεωρείται ότι διαρκούν έως το τρίτο τρίμηνο του 2026, μετά το οποίο οι όγκοι προσφοράς επανέρχονται σε κανονικά επίπεδα. Καθώς η διαταραχή αποδίδεται σε αποκλεισμό και όχι σε καταστροφή υποδομών, η προσφορά αποκαθίσταται σχετικά γρήγορα μόλις αρθούν οι περιορισμοί.
Σε σύγκριση με το βασικό σενάριο, το δυσμενές σενάριο συνεπάγεται ότι :
-ο πληθωρισμός θα είναι υψηλότερος στο 3,5% το 2026 και 2,1% το 2027 και 1,6%, λόγω των αποπληθωριστικών πιέσεων που απορρέουν από την ταχεία εξομάλυνση των τιμών ενέργειας εκείνο το έτος. Αντίστοιχα,
-η οικονομική ανάπτυξη στην ευρωζώνη θα είναι χαμηλότερη από το βασικό σενάριο το 2026 και το 2027, αλλά υψηλότερη το 2028 σε 0,6%, 1,2% και 1,6% αντίστοιχα.
Σε σύγκριση με το δυσμενές σενάριο, το ακραίο σενάριο υποθέτει ισχυρότερο και πιο επίμονο σοκ στις τιμές της ενέργειας, μεγαλύτερη αβεβαιότητα και ακόμη εντονότερες έμμεσες και δευτερογενείς επιδράσεις. Οι τιμές πετρελαίου εκτιμάται ότι θα κορυφωθούν στα 145 δολάρια ανά βαρέλι και οι τιμές φυσικού αερίου στα 106 ευρώ ανά MWh το δεύτερο τρίμηνο του 2026, πριν μειωθούν με πολύ πιο αργό ρυθμό και παραμείνουν σημαντικά υψηλότερες τόσο από το βασικό όσο και από το δυσμενές σενάριο.
Υποθέτει ότι θα υπάρξει μια πιο έντονη και παρατεταμένη διαταραχή σε σχέση με το δυσμενές σενάριο. Το σοκ στην ενεργειακή προσφορά είναι μεγαλύτερο, καθώς το 60% των ροών πετρελαίου και LNG (στο δεύτερο τρίμηνο) μέσω των Στενών του Ορμούζ θεωρείται ότι διαταράσσεται. Επιπλέον, μέρος της διαταραχής αποδίδεται σε στρατιωτικές ενέργειες που προκαλούν ζημιές στις ενεργειακές υποδομές, καθυστερώντας την αποκατάσταση της προσφοράς. Ως αποτέλεσμα, οι όγκοι προσφοράς αρχίζουν να επανέρχονται σε κανονικά επίπεδα μόνο από το πρώτο τρίμηνο του 2027, και αυτή η ομαλοποίηση εξελίσσεται πιο σταδιακά σε σύγκριση με το δυσμενές σενάριο. Η αβεβαιότητα αυξάνεται πιο έντονα και παραμένει σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Σε σχέση με το βασικό σενάριο :
-ο συνολικός πληθωρισμός θα είναι σημαντικά και επίμονα υψηλότερος στο 4,4% το 2026, 4,8% το 2027 για να υποχωρήσει στο 2,8% το 2028.Η σημαντική διαφορά στον πληθωρισμό το 2028 μεταξύ του δυσμενούς σεναρίου (1,6%) και του ακραίου σεναρίου (2,8%) αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο της εξέλιξης της σύγκρουσης, των διαταραχών στην προσφορά ενέργειας και του μεγέθους των μηχανισμών μετάδοσης που ενεργοποιούνται από το σοκ στον καθορισμό της επίδρασης στον πληθωρισμό μεσοπρόθεσμα.
-Η οικονομική ανάπτυξη θα είναι χαμηλότερη κατά 0,4–0,5 ποσοστιαίες μονάδες το 2026–2027 για να αυξηθεί το 2028 κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από το βασικό σενάριο. Πιο συγκεκριμένα προβλέπεται ότι η οικονομία της ευρωζώνης θα αναπτυχθεί με ρυθμό 0,4% φέτος, 0,9% το 2027 και κατά 1,9% το 2028. Η αύξηση της ανάπτυξης το 2028 αντανακλά την υποτιθέμενη ενίσχυση του εισοδήματος και της ζήτησης, λόγω της ανοδικής αντίδρασης των μισθών μετά την αύξηση του πληθωρισμού τα προηγούμενα έτη.
ΡΑΛΛΟΥ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ
- στο liveblog της Ναυτεμπορικής