Οι ηγέτες της ΕΕ αναζητούν κοινή απάντηση στην κρίση, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να επισημαίνει την ανάγκη πρωτοβουλιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Νέες έντονες πιέσεις στο ενεργειακό κόστος που αντιμετωπίζουν τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις, καταγράφονται στις αγορές, στον απόηχο των χθεσινών επιθέσεων σε κομβικής σημασίας ενεργειακές υποδομές στον Κόλπο, και ενώ οι ηγέτες της ΕΕ αναζητούν κοινή απάντηση στην κρίση, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να επισημαίνει την ανάγκη πρωτοβουλιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η σημερινή «τρικυμία» στις αγορές έρχεται σε συνέχεια των πληγμάτων σε εγκαταστάσεις του Ιράν στο South Pars, που αποτελεί μέρος του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου στον κόσμο, και στη βιομηχανική περιοχή Ras Laffan στο Κατάρ, όπου στεγάζεται η μεγαλύτερη μονάδα εξαγωγής LNG παγκοσμίως.
- Ενεργειακή κρίση: Μέτρα στήριξης σε δύο φάσεις με το βλέμμα στη μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα
Υπό τον φόβο μακροπρόθεσμων βλαβών στις ενεργειακές υποδομές του Κόλπου, που θα περιόριζαν για ένα διάστημα την παγκόσμια προσφορά καυσίμων, ο δείκτης TTF στο Άμστερνταμ, βάσει του οποίου τιμολογούνται πολλά συμβόλαια προμήθειας φυσικού αερίου στην Ευρώπη, άνοιξε το πρωί της Πέμπτης στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη των εχθροπραξιών, παραπάνω από τα 72 ευρώ ανά μεγαβατώρα, προτού υποχωρήσει ελαφρώς ενδοσυνεδριακά στα 67 ευρώ/MWh αυτή την ώρα.
Αυτό σημαίνει ότι η χονδρική τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχει υπερδιπλασιαστεί σε σύγκριση με την 27η Φεβρουαρίου, την τελευταία εργάσιμη ημέρα πριν από το ξέσπασμα της κρίσης, όταν βρισκόταν λίγο κάτω από τα 32 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Η ποικιλία αργού Brent, που αποτελεί βαρόμετρο για την τιμολόγηση των ενεργειακών προϊόντων στην Ευρώπη και την Ασία, κινείται το μεσημέρι της Πέμπτης πέριξ των 114 δολαρίων ανά βαρέλι, ενώ το πρωί είχε ξεπεράσει προσωρινά τα 118 δολάρια, που σημαίνει ότι η ανατίμηση από το τέλος Φεβρουαρίου υπερβαίνει το 56%.
- ING: Το πετρέλαιο «φρενάρει» το ΑΕΠ – Στο 0,8% η ανάπτυξη για την Ελλάδα στο β’ τρίμηνο
Όλα αυτά αντικατοπτρίζονται στο κόστος των καυσίμων στην ευρωπαϊκή λιανική αγορά. Σύμφωνα με το εβδομαδιαίο δελτίο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από τη Δευτέρα 2 Μαρτίου έως τη Δευτέρα 16 Μαρτίου, η μέση τιμή της απλής αμόλυβδης στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αυξηθεί κατά 10,4%. Ακόμα μεγαλύτερη είναι η ανατίμηση του πετρελαίου κίνησης, καθώς το ίδιο διάστημα η μέση τιμή του ντίζελ στα 27 κράτη μέλη έχει κινηθεί ανοδικά κατά 19,7%.
Παραπλήσιες του ευρωπαϊκού μέσου όρου αυξήσεις έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα, και μάλιστα ελαφρώς ηπιότερες σε ό,τι αφορά την αμόλυβδη των 95 οκτανίων, σε μία ξεκάθαρη ένδειξη ότι οι εξωγενείς πληθωριστικές πιέσεις έχουν πανευρωπαϊκές επιπτώσεις και δεν περιορίζονται σε μεμονωμένες αγορές.
Η Ευρώπη, άλλωστε, παράγει σχετικά μικρές ποσότητες υδρογονανθράκων, που σημαίνει ότι είναι περισσότερο εκτεθειμένη σε απότομες διακυμάνσεις στις ροές ενέργειας. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2024 το 57% των ενεργειακών αναγκών της ΕΕ καλύφθηκε από καθαρές εισαγωγές. Ορισμένες μικρές χώρες μάλιστα, όπως η Μάλτα και το Λουξεμβούργο, βασίζονται σχεδόν εξ ολοκλήρου σε εισαγόμενη ενέργεια.
Προσερχόμενος στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου το πρωί, ο Κυριάκος Μητσοτάκης απηύθυνε κάλεσμα για σταματήσουν τα χτυπήματα σε μονάδες εξόρυξης και διύλισης. «Είναι απολύτως απαραίτητο αυτή τη στιγμή να πρυτανεύσει η λογική και να σταματήσουν εκατέρωθεν επιθέσεις σε υποδομές ενέργειας στην ευρύτερη περιοχή», τόνισε πρωθυπουργός.
Υπογράμμισε παράλληλα την ανάγκη ευρωπαϊκής λύσης σε ένα πρόβλημα που έχει ευρωπαϊκές διαστάσεις. «Ως Ευρώπη πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε αυτή την κρίση, έχοντας ως πρώτο μέλημα την προστασία των Ευρωπαίων καταναλωτών, ειδικά των πιο αδύναμων συμπολιτών μας, αλλά και των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, έτσι ώστε να μην πληγεί και άλλο η ανταγωνιστικότητά τους. Η απάντηση σε αυτό το επίπεδο πρέπει να είναι και εθνική αλλά και ευρωπαϊκή», είπε ο κ. Μητσοτάκης.