Ο πόλεμος ανεβάζει την ΝΔ, η ακρίβεια κρατά ψηλά τη δυσαρέσκεια: Πόσο πιθανή είναι η αυτοδυναμία;

Δύο δημοσκοπήσεις παρουσιάστηκαν τις τελευταίες ημέρες, της MRB για τον Open (16-18 Μαρτίου, δείγμα 1.000) και της Metron Analysis για το Mega (11-17 Μαρτίου, δείγμα 1.310), και οι δύο σχεδόν ταυτόσημες στην κεντρική τους διαπίστωση: η γεωπολιτική αστάθεια εξωθεί τμήμα της κοινής γνώμης σε συσπείρωση γύρω από το κυβερνητικό σχήμα, ενώ η ακρίβεια και το σκάνδαλο των υποκλοπών τροφοδοτούν ένα ισχυρό παράλληλο ρεύμα δυσαρέσκειας.

Η ΝΔ στο 31,1% στην αναγωγή — συνέχεια ανόδου

Και οι δύο εταιρείες συγκλίνουν στο ίδιο ακριβώς ποσοστό στην εκτίμηση αποτελέσματος (αναγωγή): η Νέα Δημοκρατία συγκεντρώνει 31,1% τόσο στη μέτρηση της MRB (+1,9 μονάδες έναντι προηγούμενης) όσο και στη Metron Analysis (+1,7 μονάδες). Στην πρόθεση ψήφου — δηλαδή συμπεριλαμβανομένων των αναποφάσιστων — η MRB καταγράφει 24,9% και η Metron 23,8%. Η ενίσχυση αυτή συνδέεται άμεσα με την αίσθηση γεωπολιτικής αστάθειας, ειδικά στη Μέση Ανατολή, που οδηγεί τμήμα των πολιτών σε συσπείρωση γύρω από το κυβερνητικό σχήμα. Σύμφωνα με την MRB, η συσπείρωση του κυβερνώνοντος κόμματος φτάνει στο 76,6%.

ΠΑΣΟΚ: μικρή ανάκαμψη, χωρίς πειστική εναλλακτική

Το ΠΑΣΟΚ ανακτά έδαφος μετά από αρκετές μετρήσεις κάμψης. Η MRB το εντοπίζει στο 14,0% στην αναγωγή (+1,3) και στο 11,2% στην πρόθεση ψήφου, ενώ η Metron Analysis στο 13,6% (+0,9) και 10,4% αντίστοιχα. Η συσπείρωση του ΠΑΣΟΚ διαμορφώνεται στο 65,7%. Το προβάδισμα της ΝΔ έναντι του δεύτερου κόμματος παραμένει μεγάλο: σύμφωνα με την MRB, η ΝΔ προηγείται με 17,1 μονάδες του ΠΑΣΟΚ. Ο Νίκος Ανδρουλάκης συγκεντρώνει 81% αρνητική αξιολόγηση και το κόμμα δεν φαίνεται να διαμορφώνει ισχυρό εναλλακτικό πόλο.

Πτώση για Πλεύση Ελευθερίας και Ελληνική Λύση

Η Πλεύση Ελευθερίας συνεχίζει την πτωτική της πορεία: η MRB τη μετρά στο 10,6% στην αναγωγή (-2,6 μονάδες), η Metron στο 10,5% (-0,7). Στην πρόθεση ψήφου τα ποσοστά κινούνται μεταξύ 8,0% και 8,5%. Παρόμοια εικόνα για την Ελληνική Λύση: 11,5% (MRB, -1,2) και 8,9% (Metron, -2,0) στην αναγωγή. Η μεγάλη απόκλιση μεταξύ των δύο εταιρειών για την Ελληνική Λύση αξίζει παρακολούθηση στις επόμενες μετρήσεις.

ΚΚΕ, ΣΥΡΙΖΑ, μικρά κόμματα

Το ΚΚΕ κινείται σταθερά γύρω στο 8% στην αναγωγή (MRB: 8,1%, Metron: 8,0%). Ο ΣΥΡΙΖΑ παραμένει καθηλωμένος στο 4,6% και στις δύο μετρήσεις. Αξιοσημείωτη είναι η άνοδος του ΜέΡΑ25 στη Metron Analysis, που φτάνει στο 4,6% στην αναγωγή (+1,3 μονάδες), ενώ η MRB το εντοπίζει στο 2,6%.

Καταλληλότητα πρωθυπουργού: ο Μητσοτάκης δεν απειλείται

Στο ερώτημα για τον καταλληλότερο πρωθυπουργό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης προηγείται με 24,6%, ενώ η επιλογή «κανένας» συγκεντρώνει το 25% και ο «άλλος» το 11,9%. Στη Metron Analysis, ο Κυριάκος Μητσοτάκης προηγείται στην καταλληλότητα για πρωθυπουργό με 28%, παρά το γενικό έλλειμμα εμπιστοσύνης προς το πολιτικό σύστημα, όπου το 31% απαντά «κανένας».

Κοινωνικό κλίμα: αισιοδοξία κρατά μειοψηφικά

Σύμφωνα με τη Metron Analysis, το 64% απαντά ότι τα πράγματα πάνε προς τη χειρότερη κατεύθυνση και το 31% — αυξημένο κατά 4% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα — ότι πάνε προς την καλύτερη. Το 68% των πολιτών αξιολογεί αρνητικά το έργο της κυβέρνησης. Οι πολίτες δηλώνουν χειρότερη προσωπική κατάσταση σε σχέση με πέρυσι σε ποσοστό 48%, ενώ μόνο το 15% βλέπει βελτίωση. Τα κυριότερα προβλήματα που αναφέρουν παραμένουν η ακρίβεια, η οικονομία και η κρίση των θεσμών — με τις υποκλοπές και τον ΟΠΕΚΕΠΕ να διατηρούν βάρος στις αξιολογήσεις.

Πολιτικό τοπίο: ρευστότητα χωρίς διέξοδο

Η πολιτική αλλαγή παραμένει πλειοψηφική τάση (62%), ενώ η εξάντληση της τετραετίας φαίνεται προτιμότερη από το 52% του δείγματος, σε αντιστροφή του Ιανουαρίου όπου πλειοψηφούσε η άποψη για πρόωρες εκλογές. Σταθερότητα ζητά το 73%, παράσταση νίκης της ΝΔ αναγνωρίζει το 61,1%, και αυτοδυναμία επιθυμεί το 45%.

Νέα κόμματα: δυνητικό κοινό, μηδαμινή δυναμική

Το 18,6% θεωρεί πολύ ή αρκετά πιθανό να ψηφίσει ένα νέο πολιτικό φορέα υπό τον Αλέξη Τσίπρα, ενώ το 61,3% απαντά πως είναι απίθανο. Αντίστοιχα, ένα 12% είναι πολύ ή αρκετά πιθανό να ψήφιζε ένα κόμμα του Αντώνη Σαμαρά. Ένα κόμμα υπό τη Μαρία Καρυστιανού θεωρεί πολύ ή αρκετά πιθανό να ψηφίσει το 18,7%, ωστόσο οι θετικές γνώμες για την Καρυστιανού έχουν μειωθεί στο 38% — από 50% τον προηγούμενο μήνα.

---

Πόσο πιθανή είναι μια νέα αυτοδυναμία της ΝΔ;

Το ερώτημα επανέρχεται σε κάθε δημοσκόπηση, και η απάντηση παραμένει η ίδια: με τα σημερινά δεδομένα, η αυτοδυναμία της Νέας Δημοκρατίας είναι εξαιρετικά δύσκολη — όχι αδύνατη, αλλά μακριά από δεδομένη. Το κρίσιμο πλαίσιο είναι η απλή αναλογική αντιπροσώπευση, με την οποία θα διεξαχθούν οι επόμενες εκλογές: για να εξασφαλίσει κόμμα αυτοδυναμία (151 από τις 300 έδρες), χρειάζεται κατά κανόνα ποσοστό που κυμαίνεται μεταξύ 37% και 40%, ανάλογα με τον αριθμό των κομμάτων που εισέρχονται στη Βουλή. Η ΝΔ βρίσκεται αυτή τη στιγμή γύρω στο 31–32% στις εκτιμήσεις αποτελέσματος — δηλαδή σε απόσταση έξι έως οκτώ ποσοστιαίων μονάδων από τον ελάχιστο ορίζοντα αυτοδυναμίας. Δεν είναι τυχαίο ότι σε έρευνα της Interview/political.gr, τα επτά στα δέκα ερωτηθέντα δηλώνουν ότι δεν βλέπουν αυτοδυναμία ΝΔ, ενώ η ίδια η εταιρεία — που σταθερά δίνει τα υψηλότερα ποσοστά στο κυβερνόν κόμμα — καταγράφει μόλις 34,1% στην αναγωγή.

Τα σενάρια που θα μπορούσαν να φέρουν την αυτοδυναμία εντός εμβέλειας εξαρτώνται από τρεις βασικές μεταβλητές. Η πρώτη είναι ο αριθμός των κομμάτων που θα ξεπεράσουν το κατώφλι του 3%: όσο πιο κατακερματισμένο είναι το κοινοβουλευτικό τοπίο — με επτά, οκτώ ή και εννέα κόμματα να εισέρχονται στη Βουλή — τόσο χαμηλότερο ποσοστό αρκεί θεωρητικά για πρώτο κόμμα να αποσπάσει αριθμητική πλειοψηφία. Αν παραμείνουν εντός η Πλεύση Ελευθερίας, η Ελληνική Λύση, το ΚΚΕ, το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ, το ΜέΡΑ25 και δύο-τρία ακόμη κόμματα, ο αριθμητικός «πήχης» για αυτοδυναμία μπορεί να πέσει κοντά στο 37–38%. Αντίθετα, αν κόμματα βγουν εκτός Βουλής — κυρίως η Νέα Αριστερά, η ΝΙΚΗ ή η Φωνή Λογικής — ένα μεγαλύτερο ποσοστό της ψήφου συγκεντρώνεται στα κόμματα που εισέρχονται, κάνοντας την αυτοδυναμία δυσκολότερη για τη ΝΔ.

Η δεύτερη μεταβλητή είναι το ενδεχόμενο εκλογικής ανατροπής από νέα κόμματα: αν ο Αλέξης Τσίπρας ή η Μαρία Καρυστιανού δημιουργήσουν νέο φορέα που ξεπεράσει τον ορίζοντα εισόδου, τα ψηφοδέλτια κατακερματίζονται περαιτέρω — ευνοώντας θεωρητικά τη ΝΔ μέσω του μηχανισμού κατανομής, εφόσον εκείνη παραμείνει πρώτη με σαφές προβάδισμα. Η τρίτη, και πιο αβέβαιη, μεταβλητή είναι η δυναμική της προεκλογικής περιόδου: το λεγόμενο «εφέ πολέμου» που αποτυπώνεται στις τρέχουσες δημοσκοπήσεις είναι εξ ορισμού συγκυριακό, και οι εταιρείες το αναγνωρίζουν άμεσα. Μόλις η γεωπολιτική αστάθεια υποχωρήσει ή εξοικειωθεί η κοινή γνώμη με τα νέα δεδομένα, το ρεύμα συσπείρωσης τείνει να αποδυναμωθεί — και μαζί του η ανοδική δυναμική της ΝΔ. Από την άλλη, σε ένα σενάριο όπου η γεωπολιτική κρίση εντείνεται και οι εκλογές διεξαχθούν σε κλίμα ανασφάλειας, το κόμμα εξουσίας ιστορικά κερδίζει ψήφους ανασφάλειας που αλλιώς θα πήγαιναν στην αποχή ή σε μικρότερα κόμματα.

Συνοπτικά: η αυτοδυναμία της ΝΔ δεν αποκλείεται ως σενάριο, αλλά απαιτεί είτε σημαντική ανατίμηση του ποσοστού της — της τάξης των 6–8 μονάδων — είτε συνδυασμό ευνοϊκών αριθμητικών συνθηκών (υψηλός κατακερματισμός, αποτυχία μικρών κομμάτων να μπουν στη Βουλή) που η σημερινή εικόνα δεν εγγυάται. Ακόμη και ο πιο «αισιόδοξος» πολυφωνικός μέσος όρος της αναγωγής — 31,6% στις εννέα τελευταίες δημοσκοπήσεις Φεβρουαρίου–Μαρτίου — απέχει αισθητά από τον αριθμητικό στόχο. Η πιο πιθανή εκδοχή παραμένει, για την ώρα, μια κυβέρνηση ΝΔ χωρίς αυτοδυναμία, που θα αναζητεί συνεργάτες ή θα κυβερνά μειοψηφικά.