Η Ρωσία βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωση μιας σταδιακής επιχείρησης αποστολής μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ιατρικού υλικού και τροφίμων προς το Ιράν, σύμφωνα με αναφορές δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών που επικαλούνται οι Financial Times.
Η Μόσχα επιδιώκει να ενισχύσει τον σύμμαχό της, ο οποίος βρίσκεται υπό πίεση λόγω της συνεχιζόμενης σύγκρουσης, ενώ παράλληλα διατηρεί ανοικτό δίαυλο επικοινωνίας με την ιρανική ηγεσία.
Μυστικές επαφές μετά τις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ
Σύμφωνα με δύο αξιωματούχους που έχουν λάβει γνώση των σχετικών πληροφοριών, ανώτατοι αξιωματούχοι από τη Ρωσία και το Ιράν ξεκίνησαν μυστικές συνομιλίες για την αποστολή drones λίγες ημέρες μετά τις επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά της Τεχεράνης.
Η διαδικασία των αποστολών φέρεται να ξεκίνησε στις αρχές Μαρτίου και εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί έως το τέλος του μήνα.
Πηγές με γνώση των επαφών αναφέρουν ότι η Ρωσία διατηρεί στενή συνεργασία με το Ιράν και έχει ήδη προσφέρει σημαντική υποστήριξη, μεταξύ άλλων μέσω δορυφορικών εικόνων, δεδομένων στόχευσης και πληροφοριών. Εφόσον επιβεβαιωθεί, η αποστολή drones θα αποτελέσει την πρώτη ένδειξη ότι η Μόσχα παρέχει απευθείας στρατιωτικό εξοπλισμό στην Τεχεράνη μετά την έναρξη της σύγκρουσης.
Το Κρεμλίνο μιλά για «ψευδείς πληροφορίες»
Ερωτηθείς για τις πληροφορίες περί αποστολής drones, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι «κυκλοφορούν πολλές ψευδείς πληροφορίες», σημειώνοντας ωστόσο ότι ο διάλογος της Ρωσίας με την ιρανική ηγεσία συνεχίζεται.
Δυτικός αξιωματούχος εκτίμησε ότι η ρωσική υποστήριξη αποσκοπεί όχι μόνο στην ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν, αλλά και στη διατήρηση της πολιτικής σταθερότητας του καθεστώτος στην Τεχεράνη.
Σε δημόσιες τοποθετήσεις, η Μόσχα έχει τονίσει ότι παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια, αναφέροντας ότι έχει ήδη αποστείλει περισσότερους από 13 τόνους φαρμακευτικού υλικού στο Ιράν μέσω Αζερμπαϊτζάν και ότι σχεδιάζει να συνεχίσει τις αποστολές.
Ο ρόλος των drones στη στρατηγική του Ιράν
Το Ιράν έχει εντάξει τη χρήση επιθετικών drones μίας κατεύθυνσης ως βασικό στοιχείο της στρατιωτικής του στρατηγικής στη Μέση Ανατολή. Από την έναρξη των συγκρούσεων έχει εκτοξεύσει περισσότερα από 3.000 τέτοια μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα οποία μπορεί να παράγει με χαμηλό κόστος.
Η Ρωσία από το 2023 κατασκευάζει drones μίας κατεύθυνσης βασισμένα σε ιρανικά σχέδια για χρήση στην Ουκρανία, έχοντας προχωρήσει σε τροποποιήσεις που επιτρέπουν την αποφυγή αντιαεροπορικών συστημάτων και τη μεταφορά βαρύτερου ωφέλιμου φορτίου.
Ο Αντόνιο Τζιουστότσι, ανώτερος ερευνητής στο Royal United Services Institute, σημείωσε ότι η Τεχεράνη επιδιώκει κυρίως πρόσβαση σε πιο εξελιγμένες τεχνολογίες. «Δεν χρειάζονται περισσότερα drones. Χρειάζονται καλύτερα drones. Επιδιώκουν πιο προηγμένες δυνατότητες», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, πηγές εντός των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ανέφεραν ότι οι συνομιλίες με τη Ρωσία για την παράδοση drones ξεκίνησαν αμέσως μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Πιθανά μοντέλα και γεωπολιτικές επιπτώσεις
Δυτικός αξιωματούχος ασφαλείας δήλωσε ότι δεν έχει αποσαφηνιστεί ποια ακριβώς κατηγορία drones ενδέχεται να αποστείλει η Ρωσία στο Ιράν. Εκτίμησε πάντως ότι η Μόσχα θα μπορούσε να παραδώσει μοντέλα όπως το Geran-2, τα οποία βασίζονται στο ιρανικό Shahed-136.
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν την υπόθεση, το Ισραήλ φέρεται να στοχοποίησε την περασμένη εβδομάδα βασική διαδρομή μεταφοράς στρατιωτικού εξοπλισμού μεταξύ Ρωσίας και Ιράν στη Θάλασσα της Κασπίας.
Η Νικόλ Γκραγιέφσκι, καθηγήτρια στο Sciences Po στο Παρίσι και ειδική στις σχέσεις Ρωσίας–Ιράν, εκτίμησε ότι η Τεχεράνη ενδέχεται να επιδιώξει την αντίστροφη μηχανική των ρωσικών drones προκειμένου να βελτιώσει τα εγχώρια συστήματα.
Όπως σημείωσε, η ρωσική τεχνολογία θα μπορούσε να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των ιρανικών επιθέσεων με drones, ιδιαίτερα εάν το Ιράν δεν διαθέτει τον χρόνο να ενσωματώσει τις νέες δυνατότητες στην εγχώρια παραγωγή.
Η ίδια τόνισε ότι οι ρωσικές βελτιώσεις στα drones τύπου Shahed περιλαμβάνουν τροποποιήσεις στους κινητήρες, στα συστήματα πλοήγησης και στις δυνατότητες αντιμετώπισης παρεμβολών, γεγονός που τα καθιστά πιο εξελιγμένα από τα αντίστοιχα που κατασκεύαζε προηγουμένως το Ιράν.
Αιτήματα για αντιαεροπορικά συστήματα
Η Τεχεράνη έχει επίσης ζητήσει από τη Μόσχα πιο προηγμένα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας. Τον περασμένο Δεκέμβριο συμφωνήθηκε συμφωνία για την παράδοση 500 φορητών εκτοξευτών Verba και 2.500 πυραύλων 9M336 σε βάθος τριετίας.
Ωστόσο, σύμφωνα με νυν και πρώην δυτικούς αξιωματούχους, η Ρωσία έχει απορρίψει αιτήματα του Ιράν για το σύστημα S-400, ένα από τα πιο προηγμένα αντιαεροπορικά συστήματα της Μόσχας.
Το Κρεμλίνο φέρεται να θεωρεί ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε κλιμάκωση της έντασης με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ η χρήση του S-400 απαιτεί εκτεταμένη εκπαίδευση, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε άμεση εμπλοκή ρωσικών πληρωμάτων σε συνθήκες μάχης.
Ρωσία και Ιράν υπέγραψαν πέρυσι συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας, η οποία ωστόσο δεν προβλέπει ρητά αμοιβαία στρατιωτική συνδρομή.