Υπάρχει κάτι το σχεδόν τραγικό στον τρόπο που το καθεστώς της Τεχεράνης αντιμετωπίζει την ήττα του. Όχι την ήττα που φοβάται. Αυτή που επιλέγει ενεργά.
Ο Τραμπ έχει μάθει να ελέγχει τους αντιπάλους του πριν τους καταστρέψει. Πρότεινε διέξοδο. Ο Μαδούρο αρνήθηκε τον Δεκέμβριο. Το Ιράν αρνήθηκε τον Ιούνιο. Αρνήθηκε πάλι τον Φεβρουάριο. Κι ο απεσταλμένος Γουίτκοφ έφτασε με προσφορά αρκετά γενναιόδωρη ώστε ο Αγιατολάχ να μπορεί να ισχυριστεί νίκη στο εσωτερικό. Απορρίφθηκε κι αυτή. Ο Τραμπ έμαθε ό,τι ήθελε.
Η στρατηγική της ζημιάς που σωρεύεται
Τώρα το Ιράν βομβαρδίζεται από δύο δυνάμεις των οποίων τα μαχητικά αδυνατεί να ανακόψει. Κάθε ημέρα που περνά, τα οπλοστάσια συρρικνώνονται και οι περιφερειακοί σύμμαχοι αποστασιοποιούνται. Ο αμερικανός ναύαρχος Κούπερ ανακοίνωσε με ψυχρή ακρίβεια ότι τα δύο τρίτα των εγκαταστάσεων παραγωγής πυραύλων, drone και ναυτικών συστημάτων έχουν ήδη καταστραφεί ή υποστεί σοβαρές ζημιές. Αυτό δεν είναι πόλεμος. Είναι οργανωμένη αποσυναρμολόγηση.
Το Ισραήλ εν τω μεταξύ εξόντωσε τον Αλιρεζά Τανγκσίρι, διοικητή του ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης, μαζί με τον αρχηγό των μυστικών υπηρεσιών του. Πρόκειται για επιχειρήσεις «αποκεφαλισμού» που σπέρνουν τον πανικό σε μια ιεραρχία ήδη παραλυμένη από αμφιβολίες. Σύντομα στο θέατρο επιχειρήσεων αναμένεται να βρεθούν αμερικανοί πεζοναύτες, ακολουθούμενοι από περίπου δύο χιλιάδες στρατιώτες της 82ης Αερομεταφερόμενης. Τα μηνύματα είναι σαφή ακόμη και για όσους αρνούνται να τα διαβάσουν.
Το στοίχημα που χάνεται εκ των προτέρων
Το καθεστώς στοιχηματίζει σε κάτι που υπάρχει μόνο στη φαντασία του: ότι η αναταραχή στην αγορά ενέργειας θα αναγκάσει τον Τραμπ να σταματήσει πριν ολοκληρωθεί η αποστολή. Ότι ο ίδιος ο Πρόεδρος που δήλωσε «αξίζει να πληρώνουμε υψηλότερες τιμές πετρελαίου για να αποτρέψουμε ιρανική βόμβα» θα υποχωρήσει μπροστά στην πίεση των αγορών. Ότι ο άνθρωπος που είπε «δεν θέλουμε να επιστρέφουμε κάθε δύο χρόνια» θα αποδεχτεί αποτελέσματα που εγγυώνται ακριβώς αυτό.
Πρόκειται για στρατηγική χτισμένη πάνω σε παρανάγνωση της πραγματικότητας. Και αυτό δεν είναι άγνοια — είναι επιλογή.
Η αυταπάτη της ομηρίας
Όταν οι επιλογές σας εξαντλούνται, ιδού τι κάνει το καθεστώς: παίρνει ομήρους. Δεν είναι καινούργια τακτική. Η Τεχεράνη έχει εξαργυρώνει ανθρώπινες ζωές, ενεργειακές αρτηρίες και περιφερειακή αστάθεια για δεκαετίες. Τώρα απειλεί να κλείσει το Στενό του Ορμούζ — να πάρει δηλαδή όμηρο την παγκόσμια οικονομία.
Το πρόβλημα είναι ότι αυτή τη φορά η αντίπαλη πλευρά δεν διαπραγματεύεται για να τα ξαναβρεί. Διαπραγματεύεται για να αποδείξει ότι η ομηρεία δεν λειτουργεί.
Οι νέοι ηγέτες που αναδύονται από τα συντρίμμια της ιεραρχίας μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ έχουν μπροστά τους μια μοναδική ευκαιρία: να επιλέξουν διαφορετικά. Αντ’ αυτού, σύμφωνα με τα τελευταία σήματα, φαίνεται έτοιμοι να κληρονομήσουν και το λάθος μαζί με τον τίτλο.
Ο ορισμός της τραγωδίας δεν είναι η ήττα. Είναι η ήττα που επιλέγεται ξανά και ξανά, ενώ κάθε φορά η τιμή γίνεται υψηλότερη.
Ι.Α.Φ