Βρισκόμαστε ήδη στο κακό σενάριο, ειδικά από τη στιγμή που κορυφαίοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ήδη έχουν αρχίσει να μιλούν για ένα πιθανό σοκ στασιμοπληθωρισμού,
Προβλέψεις δεν μπορούν ακόμη να γίνουν, καθώς το μέγεθος των επιπτώσεων στην ευρωπαϊκή και κατά συνέπεια και στην ελληνική οικονομία από τον πόλεμο στο Ιράν θα εξαρτηθούν από το μέγεθος και τη διάρκεια των συγκρούσεων. Το σίγουρο είναι όμως πως βρισκόμαστε ήδη στο κακό σενάριο, ειδικά από τη στιγμή που κορυφαίοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ήδη έχουν αρχίσει να μιλούν για ένα πιθανό σοκ στασιμοπληθωρισμού, δηλαδή για το συνδυασμό υποτονικής ανάπτυξης με υψηλό πληθωρισμό.
Ο αρμόδιος για τα οικονομικά Ευρωπαίος επίτροπος, Βάλντις Ντομπρόβσκις ήταν όσο ξεκάθαρος μπορούσε να είναι μετά τη συνεδρίαση του Eurogroup την περασμένη Παρασκευή σημειώνοντας πως «είναι ξεκάθαρο ότι αντιμετωπίζουμε το κίνδυνο ενός σοκ στασιμοπληθωρισμού» υπογραμμίζοντας μάλιστα πως αυτό ισχύει ακόμη και αν οι διαταραχές στην προμήθεια ενεργειακών προϊόντων και καυσίμων από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ δεν θα έχουν τελικά διάρκεια.
Ακόμη και το καλύτερο σενάριο από αυτά που επεξεργάζεται η Κομισιόν, είναι κακό για την ευρωπαϊκή οικονομία. Και αυτό γιατί ακόμη και αν διακοπούν σύντομα οι εχθροπραξίες η ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας φέτος αναμένεται να είναι περίπου 0,4 μονάδες χαμηλότερη από τις φθινοπωρινές εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ο πληθωρισμός αυξημένος κατά μια ποσοστιαία μονάδα. Δηλαδή η πρόβλεψη από αύξηση 1,4% του ΑΕΠ της ΕΕ το 2026 θα μειωθεί στο 1% και η πρόβλεψη για τον πληθωρισμό θα αυξηθεί στο περίπου 3,4%.
Αν οι διαταραχές συνεχιστούν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα οι επιπτώσεις αναμένεται αν είναι ακόμη μεγαλύτερες με την ανάπτυξη να καταλήγει 0,6 μονάδες χαμηλότερη από τις προβλέψεις όχι μόνο το 2026 αλλά και το 2027.
Οι επιπτώσεις για την Ελλάδα
Αντίστοιχες αναμένεται να είναι και οι επιπτώσεις για την ελληνική οικονομία. Η Κομισιόν στις φθινοπωρινές προβλέψεις εκτιμούσε την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας στο 2,2% το 2026. Ο κρατικός προϋπολογισμός προβλέπει ανάπτυξη 2,4% και τουλάχιστον επίσημα η πρόβλεψη παραμένει σταθερή, αλλά θεωρείται δεδομένο πως και αυτή θα αναθεωρηθεί προς τα κάτω.
Μετά το Πάσχα η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να στείλει στοιχεία στις Βρυξέλλες για τις εαρινές εκτιμήσεις. Την ίδια στιγμή δεδομένος θεωρείται και ο μεγαλύτερος από τις προβλέψεις πληθωρισμός, ο οποίος παραμένει υψηλότερος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Ήδη η Τράπεζα της Ελλάδος ψαλίδισε προς τα κάτω την πρόβλεψη της για την ανάπτυξη του 2025 στο 1,9% από 2,1% που ήταν η πρόβλεψη στην Ενδιάμεση Έκθεση για τη Νομισματική Πολιτική 2025, που δημοσιεύτηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2025. Ο πληθωρισμός αναμένεται να παραμείνει υψηλός, στο 3,1% το 2026 από 2,1% που ήταν προηγουμένως, αντανακλώντας τις υψηλότερες τιμές της ενέργειας και των μη επεξεργασμένων τροφίμων, καθώς και την επιμονή του πληθωρισμού στις υπηρεσίες.
Παράλληλα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), στο πλαίσιο του άρθρου ΙV για την αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας, μείωσε την εκτίμησή του για τον ρυθμό μεγέθυνσης στο 1,8%, από 2% που ήταν στο τελευταίο World Economic Outlook.
Το μέγεθος των επιδράσεων της τρέχουσας διαταραχής στην οικονομία, πέραν των αντιδράσεων σε επίπεδο οικονομικής πολιτικής, θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια, την ένταση και τη γεωγραφική έκταση των συγκρούσεων, αλλά και από τον χρόνο που θα απαιτηθεί για την επαναφορά των παγκόσμιων ροών ενέργειας και προϊόντων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ στην πρότερη κατάσταση, αναφέρει πρόσφατη ανάλυση της Eurobank.
Κυριαρχεί η αβεβαιότητα
Το πλήγμα είναι δεδομένο, αυτό που μένει να φανεί είναι πόσο χαμηλότερα θα κλείσει η ελληνική οικονομία το 2026, και αν θα πιάσει το όριο του 2%. Το ζήτημα είναι ότι η συνεχιζόμενη αβεβαιότητα λειτουργεί επιβαρυντικά.
Αυτό δήλωσε και ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στο Forum Πελοποννήσου 2026: «Η λέξη-κλειδί εδώ είναι η λέξη αβεβαιότητα… Το μεγαλύτερο πρόβλημα σε τέτοιες περιόδους, όπως είπα και πριν, δεν είναι μόνο οι άμεσες οικονομικές επιπτώσεις, δηλαδή αυτό το οποίο είναι ορατό σήμερα. Είναι κυρίως η διάσταση της αβεβαιότητας. Η αβεβαιότητα παγώνει επενδύσεις, αυξάνει το κόστος δανεισμού, επιβραδύνει το εμπόριο, περιορίζει την ανάπτυξη. Δημιουργεί ένα περιβάλλον στο οποίο κράτη, επιχειρήσεις και νοικοκυριά δυσκολεύονται να σχεδιάσουν ένα μέλλον με ασφάλεια», ανέφερε χαρακτηριστικά.