Η μη κυβερνητική οργάνωση Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Human Rights Watch – HRW) κάλεσε την κυβέρνηση του προέδρου του Ελ Σαλβαδόρ, Ναγίμπ Μπουκέλε, να τερματίσει την κατάσταση έκτακτης ανάγκης που εφαρμόζεται εδώ και τέσσερα χρόνια στο πλαίσιο του «πολέμου» κατά των συμμοριών.
Το μέτρο έχει οδηγήσει σε περίπου 91.000 συλλήψεις χωρίς δικαστικά εντάλματα, προκαλώντας έντονες επικρίσεις για σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Τέσσερα χρόνια κατάστασης έκτακτης ανάγκης
Ο πρόεδρος Ναγίμπ Μπουκέλε επέβαλε την 27η Μαρτίου 2022 καθεστώς εξαίρεσης, το οποίο επέτρεψε τη σύλληψη χιλιάδων ανθρώπων χωρίς δικαστικά εντάλματα.
Σύμφωνα με την HRW, το μέτρο είχε ως αποτέλεσμα εκτεταμένες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η οργάνωση υπογράμμισε μέσω ανάρτησης στην πλατφόρμα X ότι οι αρχές του Ελ Σαλβαδόρ «θα έπρεπε να βάλουν τέλος στην κατάσταση έκτακτης ανάγκης και να εγγυηθούν έλεγχο από τη δικαιοσύνη και δίκαιες δίκες».
Όπως επισημαίνεται, από την έναρξη του μέτρου οι αρχές έχουν συλλάβει πάνω από 91.000 ανθρώπους, μεταξύ των οποίων και παιδιά, συχνά χωρίς επαρκή αποδεικτικά στοιχεία.
Καταγγελίες για θανάτους κρατουμένων
Την Παρασκευή, η μη κυβερνητική οργάνωση Socorro Jurídico Humanitario (SJH) κατήγγειλε ότι περισσότεροι από 500 άνθρωποι έχουν πεθάνει στις φυλακές του Ελ Σαλβαδόρ κατά τα τέσσερα χρόνια εφαρμογής του «πολέμου» εναντίον των συμμοριών.
Οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων επισημαίνουν ότι η παρατεταμένη εφαρμογή της κατάστασης έκτακτης ανάγκης περιορίζει βασικά δικαιώματα και δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τη νομιμότητα των συλλήψεων.
Μία ημέρα πριν από την καταγγελία της SJH, το κοινοβούλιο του Ελ Σαλβαδόρ, όπου κυριαρχεί η προεδρική παράταξη, ενέκρινε τη θέσπιση ποινής ισόβιας κάθειρξης για ανήλικους που χαρακτηρίζονται «δολοφόνοι, βιαστές και τρομοκράτες», μέτρο που είχε ζητήσει ο πρόεδρος Μπουκέλε.
Νωρίτερα μέσα στον μήνα, εγκρίθηκε αναθεώρηση άρθρων του Συντάγματος που επιτρέπει πλέον την επιβολή ισόβιας κάθειρξης για τα συγκεκριμένα εγκλήματα. Μέχρι πρότινος, η βαρύτερη ποινή που προβλεπόταν στο Ελ Σαλβαδόρ ήταν κάθειρξη έως 60 ετών.
Υψηλή δημοτικότητα παρά τις επικρίσεις
Ο πρόεδρος Μπουκέλε παραμένει ιδιαίτερα δημοφιλής, καθώς η πολιτική του κατά των συμμοριών έχει οδηγήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα ανθρωποκτονιών στη χώρα της Κεντρικής Αμερικής.
Η εκστρατεία του έχει συμβάλει στην αποδυνάμωση ισχυρών εγκληματικών οργανώσεων, όπως οι Mara Salvatrucha και Barrio 18, οι οποίες έχουν χαρακτηριστεί «τρομοκρατικές» τόσο από το Ελ Σαλβαδόρ όσο και από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αρκετές κυβερνήσεις δεξιάς στη Λατινική Αμερική εξετάζουν την υιοθέτηση παρόμοιων πολιτικών για την αποκατάσταση της δημόσιας τάξης, παρά τις αντιδράσεις οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων.