Οι απαισιόδοξοι αναλυτές φοβούνται μία ελεύθερη πτώση στις αγορές, σε περίπτωση που τα αμερικανικά στρατεύματα «μπλέξουν» περαιτέρω στη Μέση Ανατολή και ανεβάσουν το πετρέλαιο στα 200 δολάρια το βαρέλι. Μέχρι στιγμής, όμως, η πτώση είναι μικρή σε σχέση με το μέγεθος της αναστάτωσης.
Ο δείκτης S&P 500 έχει υποχωρήσει κατά 7,4% από το υψηλό πριν τον πόλεμο, μόλις λίγο περισσότερο από αντίστοιχες πτώσεις τον Μάιο του 2019 ή τον Απρίλιο του 2018—περίοδοι στις οποίες δεν θυμόμαστε καν τι είχε συμβεί. Μέσα σε μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση που έχει ήδη οδηγήσει σε δελτίο καυσίμων σε ορισμένες ασιατικές χώρες, οι πιο επιφυλακτικοί βλέπουν εφησυχασμό των επενδυτών.
Ωστόσο, η αγορά δεν στηρίζεται απλώς στον «αέρα». Υπάρχουν τρεις βασικοί πυλώνες: η πρόσφατη στρατιωτική ιστορία, τα κέρδη των αμερικανικών εταιρειών και οι ελπίδες για την τεχνητή νοημοσύνη.
Βόμβες vs. «φούσκες»
Στρατιωτικές επεμβάσεις, πόλεμοι και επαναστάσεις συνήθως δεν έχουν μακροχρόνιο αντίκτυπο στις αμερικανικές μετοχές. Η μέση πτώση σε 30 μεγάλα γεωπολιτικά γεγονότα από το 1939 ήταν μόλις 4%, σύμφωνα με τη Deutsche Bank, και η ανάκαμψη ήταν γρήγορη.
Αυτό οφείλεται εν μέρει στην «τύχη» των ΗΠΑ. Ακόμη και όταν έχασαν πολέμους στο Βιετνάμ και στο Αφγανιστάν, δεν υπήρξαν ζημιές στη βιομηχανική τους βάση, σε αντίθεση με την καταστροφή πόλεων στη Βρετανία, τη Γερμανία και την Ιαπωνία στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Οι τέσσερις μεγάλες «bear markets» του τελευταίου αιώνα—η Μεγάλη Ύφεση, το πετρελαϊκό εμπάργκο 1973-74, η φούσκα των dot-com και η χρηματοπιστωτική κρίση 2007-09—ήταν πολύ πιο καταστροφικές για τις μετοχές από τους παγκόσμιους πολέμους. (Υπήρξαν βέβαια και ακραίες περιπτώσεις: οι ρωσικές μετοχές μηδενίστηκαν μετά την επανάσταση και τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ οι ιαπωνικές έχασαν το 96% της αξίας τους στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.)
Το βασικό είναι ότι για τις αγορές μετρά περισσότερο τι συμβαίνει στην οικονομία και στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Το 2001, η εισβολή στο Αφγανιστάν ακολουθήθηκε από σύντομη άνοδο και μετά από πτώση—πολύ πιο σημαντική ήταν η κατάρρευση της φούσκας των dot-com.
Σύμφωνα με ανάλυση της Wall Street Journal, το Ιράν ίσως αποτελέσει εξαίρεση: αν κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, θα επηρεαστεί περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου. Οι τιμές έχουν αυξηθεί, αλλά οι αγορές αναμένουν πτώση στα 85 δολάρια μέχρι το τέλος του έτους.
Προβλέψεις κερδών
Οι εκτιμήσεις για τα εταιρικά κέρδη στον S&P 500 τους επόμενους 12 μήνες έχουν αυξηθεί μετά τις πρώτες επιθέσεις στο Ιράν. Οι προβλέψεις για τα κέρδη ανά μετοχή έχουν ανέβει κατά 3,6%, η ταχύτερη αύξηση των τελευταίων πέντε ετών.
Τα μεγαλύτερα κέρδη αναμένονται στις πετρελαϊκές εταιρείες, ενώ οι μεγαλύτεροι χαμένοι είναι οι μεγάλοι καταναλωτές πετρελαίου, όπως οι χημικές εταιρείες, οι αεροπορικές και οι εταιρείες κρουαζιέρας. Παρ’ όλα αυτά, όλες οι κατηγορίες έχουν δει αυξημένες προβλέψεις, με τον τεχνολογικό κλάδο να καταγράφει τη μεγαλύτερη άνοδο.
Η ανθεκτικότητα της οικονομίας είναι κρίσιμη. Παρά την πίεση από τις υψηλές τιμές ενέργειας, οι ΗΠΑ μπήκαν στον πόλεμο με ισχυρή οικονομία. Οι περισσότεροι επενδυτές δεν προβλέπουν ύφεση, αν και υπάρχουν ανησυχίες για στασιμοπληθωρισμό.
Αισιοδοξία για την Τεχνητή Νοημοσύνη
Οι προσδοκίες για την έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης συνεχίζουν να στηρίζουν την αγορά. Οι επενδυτές ποντάρουν ότι θα συνεχιστούν οι τεράστιες επενδύσεις σε data centers και μικροτσίπ.
Η ευαισθησία της αγοράς φάνηκε όταν μια νέα έρευνα της Google πρότεινε καλύτερη συμπίεση δεδομένων, μειώνοντας την ανάγκη για ακριβή μνήμη. Οι μετοχές εταιρειών όπως η Sandisk, η Seagate, η Micron και η Western Digital υποχώρησαν απότομα.
Συμπέρασμα
Η βασική υπόθεση είναι ότι ο πόλεμος θα τελειώσει γρήγορα—κάτι που ίσως αποδειχθεί λάθος. Μια παρατεταμένη σύγκρουση ή ζημιές στις πετρελαϊκές υποδομές θα μπορούσαν να έχουν μακροχρόνιες συνέπειες.
Παρότι υπάρχουν σοβαροί κίνδυνοι, υπάρχουν επίσης βάσιμοι λόγοι που οι επενδυτές δεν πανικοβάλλονται. Η «βουτιά» τύπου καγιότ είναι πιθανή—αλλά όχι αναπόφευκτη.