Σε μια αγορά που παραδοσιακά καθορίζεται από ισορροπίες δεκαετιών, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δημιούργησε ένα παράθυρο ευκαιρίας που λίγοι μπόρεσαν να αξιοποιήσουν. Η TotalEnergies φαίνεται πως ήταν από τους ελάχιστους παίκτες που κινήθηκαν έγκαιρα — και αποφασιστικά.
Σύμφωνα με πληροφορίες των Financial Times οι traders της γαλλικής εταιρείας κατέγραψαν κέρδη που ξεπερνούν το 1 δισ. δολάρια, αγοράζοντας σχεδόν κάθε διαθέσιμο φορτίο αργού από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ομάν για φόρτωση τον Μάιο. Συνολικά, εξασφάλισαν περίπου 70 φορτία μέσα στον Μάρτιο — υπερδιπλάσια σε σχέση με τον Φεβρουάριο.
Το σοκ στα Στενά του Ορμούζ και η στρέβλωση της αγοράς
Η αφετηρία ήταν η γεωπολιτική κρίση. Μετά τις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη περιόρισε δραστικά τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Η εξέλιξη αυτή, όπως εξηγούν οι Financial Times, δημιούργησε άμεσο πρόβλημα στον μηχανισμό τιμολόγησης της αγοράς. Ο δείκτης Dubai, βασικό σημείο αναφοράς για τις εξαγωγές της Μέσης Ανατολής προς την Ασία, στηρίζεται σε συγκεκριμένα είδη αργού — τα περισσότερα εκ των οποίων «εγκλωβίστηκαν» στον Περσικό Κόλπο.
Ο οργανισμός S&P Global Platts αναγκάστηκε να εξαιρέσει άμεσα τα φορτία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ από την αξιολόγησή του, προκαλώντας έντονη αναταραχή στην αγορά.
Η ευκαιρία: λιγότερα συμβόλαια, μεγαλύτερη ισχύς
Η απότομη μείωση των διαθέσιμων ποσοτήτων οδήγησε σε ένα παράδοξο: λιγότερες συναλλαγές, αλλά μεγαλύτερη μεταβλητότητα. Και αυτό άνοιξε τον δρόμο για έναν παίκτη να κυριαρχήσει.
Η TotalEnergies ενίσχυσε επιθετικά τις θέσεις της σε αργό τύπου Murban (Αμπού Ντάμπι) και Oman, τα οποία εξάγονται εκτός του στενού «λαιμού» του Ορμούζ. Καθώς η ζήτηση για αυτά τα φορτία εκτινάχθηκε, η εταιρεία αύξησε περαιτέρω τις αγορές της, δημιουργώντας μια τεράστια θέση στην αγορά.
Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό. Η τιμή του Dubai crude εκτοξεύθηκε από περίπου 70 δολάρια πριν από τον πόλεμο σε ιστορικά υψηλά κοντά στα 170 δολάρια το βαρέλι, την ώρα που το Brent κινήθηκε αισθητά χαμηλότερα, γύρω από τα 120 δολάρια.
Το παιχνίδι «paper oil» πίσω από τα κέρδη
Το μεγάλο κέρδος δεν προήλθε μόνο από τη φυσική αγορά πετρελαίου, αλλά και από την έξυπνη χρήση χρηματοοικονομικών εργαλείων.
Η εταιρεία φέρεται να αξιοποίησε συμβόλαια futures, options και swaps — το λεγόμενο «paper oil» — για να αντισταθμίσει τον κίνδυνο και ταυτόχρονα να ποντάρει στην άνοδο των τιμών. Η στρατηγική αυτή επέτρεψε στη TotalEnergies να ενισχύσει θεαματικά τα κέρδη της, εκμεταλλευόμενη τη διαφορά μεταξύ φυσικής και χρηματιστηριακής αγοράς.
Όπως σημειώνουν αναλυτές της αγοράς, η συγκεκριμένη κίνηση μπορεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες θέσεις που έχουν ληφθεί ποτέ στην ιστορία του πετρελαίου, τουλάχιστον ως προς το οικονομικό αποτέλεσμα.
Οι χαμένοι της εξίσωσης
Την ίδια ώρα, η άλλη πλευρά της αγοράς βρέθηκε αντιμέτωπη με σημαντικές πιέσεις. Αγοραστές στην Ασία, που βασίζονται σε μακροπρόθεσμα συμβόλαια συνδεδεμένα με τον δείκτη Dubai, είδαν το κόστος να εκτοξεύεται.
Ορισμένοι εξ αυτών επιχείρησαν να στραφούν σε εναλλακτικούς δείκτες, όπως το Brent, χωρίς όμως επιτυχία. Η Saudi Aramco, βασικός προμηθευτής της περιοχής, δεν προχώρησε σε αλλαγές στον τρόπο τιμολόγησης.
Μια αγορά πιο ευάλωτη από ποτέ
Η υπόθεση αναδεικνύει κάτι βαθύτερο: πόσο ευάλωτη μπορεί να γίνει η αγορά όταν μειώνεται η ρευστότητα και περιορίζονται οι διαθέσιμες ποσότητες.
Σε τέτοιες συνθήκες, ακόμη και ένας παίκτης μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά τις τιμές. Και σε έναν κόσμο όπου η γεωπολιτική αβεβαιότητα γίνεται ο κανόνας, τέτοιου είδους φαινόμενα ενδέχεται να εμφανίζονται ολοένα και συχνότερα.
Για την TotalEnergies, το στοίχημα απέδωσε εντυπωσιακά. Για την αγορά, όμως, ήταν μια υπενθύμιση ότι σε περιόδους κρίσης, οι ισορροπίες μπορούν να αλλάξουν πολύ πιο γρήγορα απ’ όσο αντέχουν οι υπόλοιποι παίκτες.