Πλεόνασμα της τάξης του 4,5% το 2025. «Ασπίδα» στην κρίση η αύξηση των επενδύσεων. Ανησυχητική υστέρηση 900 εκατ. ευρώ στο ΠΔΕ.
Απότομο «φρένο» κατά 0,2 μονάδες στην ανάπτυξη και εκτίναξη του πληθωρισμού πάνω από 3% για το 2026, αλλά και υπερπλεόνασμα «έκπληξη» για το 2025 στα δημοσιονομικά, προβλέπει στην Τριμηνιαία Έκθεση Μαρτίου 2026 το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή (ΓΠΚΒ). Υπό τη σκιά του πολέμου στη Μέση Ανατολή και την έκρηξη τιμών στα καύσιμα, η Έκθεση την οποία παρουσίασε σήμερα ο επικεφαλής του Γραφείου, καθηγητής Ιωάννης Τσουκαλάς, αποτυπώνει τις εξελίξεις στη χώρα μας ως εξής:
α) Ανάπτυξη: Η γεωπολιτική κρίση «κόβει» δύο δέκατα από τις προ τριμήνου προβλέψεις
Το βασικό σενάριο προβλέπει πλέον ανάπτυξη στο 2% έναντι 2,1% στην έκθεση Δεκεμβρίου 2025, με εύρος πρόβλεψης από 1,7% έως 2,4%, αντί 1,9% έως 2,6% που προέβλεπε αρχικά για εφέτος. Ο Τσουκαλάς υπογράμμισε ότι οι νέες προβλέψεις ήδη ενσωματώνουν τα μέτρα στήριξης 300 εκατ. ευρώ που ανακοίνωσε η κυβέρνηση στις 23 Μαρτίου, ενώ οι εκτιμήσεις ΔΝΤ (1,8%) και Τράπεζας της Ελλάδας (1,9%) δεν τα περιλαμβάνουν ακόμα.
Το «κακό σενάριο» του Γραφείου ενεργοποιείται εάν το πετρέλαιο Brent κλείσει κοντά στα 100 δολάρια/βαρέλι κατά μέσο όρο για όλο το 2026 και αν η ΕΚΤ αναγκαστεί σε νέα σύσφιξη κατά 0,25% λόγω πληθωριστικών πιέσεων – σενάριο που θα ωθήσει την ανάπτυξη κάτω από το 2%.
β) Πληθωρισμός: 3,5% – 4% αντί κάτω από 3%
Η μεγαλύτερη αναθεώρηση αφορά στην ακρίβεια. Ο πληθωρισμός ανήλθε ήδη στο 3,1% τον Φεβρουάριο του 2026, σημαντικά πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης που διαμορφώνεται στο 1,9%. Η πρόβλεψη για το σύνολο του 2026 όμως αναθεωρείται στο 3,5% – 4%, αντί κάτω του 3% που ανέμενε το Γραφείο στην προηγούμενη έκθεση. «Ο κίνδυνος είναι μόνο προς τα πάνω», προειδοποίησε ο Τσουκαλάς, επισημαίνοντας τις πιέσεις τόσο στις τιμές ενέργειας όσο και στο κόστος των λιπασμάτων, που αναμένεται να επηρεάσουν τη γεωργική παραγωγή.
Για να τεθεί υπό έλεγχο ο πληθωρισμός – και ιδίως οι δευτερογενείς επιδράσεις – το ΓΠΚΒ θεωρεί κρίσιμης σημασίας τη ψηφιακή παρακολούθηση των τιμών και του κόστους σε κάθε στάδιο της εφοδιαστικής αλυσίδας, μέσω άμεσης ενημέρωσης προς την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή. Το εργαλείο αυτό, εφαρμοζόμενο με μεθόδους μηχανικής μάθησης, μπορεί να εντοπίσει αδικαιολόγητες αυξήσεις κέρδους («greedflation») σε πραγματικό χρόνο, λειτουργώντας και αποτρεπτικά.
γ) Πλεόνασμα 2025: 4,5% του ΑΕΠ
Στο δημοσιονομικό πεδίο, τα νέα είναι πιο ευοίωνα. Το ενοποιημένο πρωτογενές πλεόνασμα Γενικής Κυβέρνησης για το 12μηνο Ιανουαρίου – Δεκεμβρίου 2025 ανήλθε σε 12,67 δισ. ευρώ (5,1% του ΑΕΠ στα ταμειακά στοιχεία) ενώ τα φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν κατά περίπου 2,5 δισ. ευρώ, με τον ΦΠΑ να συνεισφέρει 1,4 δισ. και τον φόρο εισοδήματος 2,5 δισ. Με τα στοιχεία αυτά το Γραφείο Προϋπολογισμού εκτιμά ότι το πρωτογενές πλεόνασμα θα διαμορφωθεί στο 4,5% του ΑΕΠ, έναντι στόχου 3,7% στον προϋπολογισμό. Τα οριστικά στοιχεία της Eurostat αναμένονται να ανακοινωθούν μετά τα μέσα Απριλίου.
«Ασπίδα» οι επενδύσεις μέσα στην κρίση
Ο κύριος Τσουκαλάς τονίζει ότι αν το 2026 επιτευχθεί άνοδος των επενδύσεων άνω του 8% όπως πέρυσι, θα αποτελέσει τη μόνη πραγματική «ασπίδα» της ελληνικής οικονομίας μέσα στην κρίση.
Ωστόσο σήμανε «καμπανάκι» για ανησυχητική υστέρηση στην εκτέλεση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ). Στο δίμηνο Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου 2026, η εκτέλεση υστερεί κατά περίπου 900 εκατ. ευρώ έναντι στόχου, όπως υπογράμμισε. «Ελπίζουμε να είναι παροδικό, αλλά μας ανησυχεί εφόσον δεν γίνει σύντομα διόρθωση», τόνισε ο Τσουκαλάς. Αν δεν αντιστραφεί έγκαιρα, η υστέρηση αυτή θα αφαιρέσει σημαντικό αναπτυξιακό έρεισμα , σε μια χρονιά ήδη επιβαρυμένη από εξωτερικές αναταράξεις
Προσοχή στο Χρέος
Παρά τις ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις, η Ελλάδα παραμένει η πλέον επιβαρυμένη οικονομία της Ευρωζώνης ως προς το χρέος προς ΑΕΠ τόνισε ο κ. Τσουκαλάς και επεσήμανε ότι από τις αρχές Μαρτίου, μετά την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων έχουν αυξηθεί σημαντικά, σε ένα περιβάλλον όπου οι επενδυτές ζητούν υψηλότερο risk premium για χώρες με δημοσιονομικές ευπάθειες.
Πάγια θέση του Γραφείου παραμένει ότι «η αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους πρέπει να αποτελεί κεντρική προτεραιότητα», ώστε η Ελλάδα να αποκτήσει σχετική προστασία σε μελλοντικές κρίσεις, όπως τόνισε.