Σημαντικές αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας προκαλεί ο πόλεμος, με απώλεια περίπου 12 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου ημερησίως και ζημιές σε δεκάδες ενεργειακές υποδομές, σύμφωνα με τον επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (IEA), Φατίχ Μπιρόλ.
Οι διαταραχές στον εφοδιασμό πετρελαίου αναμένεται να επιδεινωθούν σημαντικά μέσα στον Απρίλιο, με τις επιπτώσεις να είναι διπλάσιες σε σχέση με εκείνες που καταγράφηκαν τον Μάρτιο, σύμφωνα με τον Μπιρόλ.
Όπως ανέφερε ο ίδιος σε podcast με τον επικεφαλής του κρατικού επενδυτικού ταμείου της Νορβηγίας, Νικολάι Τάνγκεν, μέχρι στιγμής ο πόλεμος έχει προκαλέσει απώλεια περίπου 12 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου ημερησίως, ενώ έχουν υποστεί ζημιές περίπου 40 βασικές ενεργειακές υποδομές σε κρίσιμες περιοχές.
Ο Μπιρόλ υπογράμμισε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή η αγορά αφορά την έλλειψη καυσίμων αεροσκαφών και ντίζελ, γεγονός που ήδη γίνεται αισθητό στην Ασία και αναμένεται να επηρεάσει σύντομα και την Ευρώπη.
«Το μεγαλύτερο πρόβλημα σήμερα είναι η έλλειψη καυσίμων αεροσκαφών και ντίζελ», σημείωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «το βλέπουμε ήδη στην Ασία, αλλά σύντομα, πιστεύω, τον Απρίλιο ή τον Μάιο, θα φτάσει και στην Ευρώπη».
Οι εξελίξεις εντείνουν την ανησυχία για την ενεργειακή επάρκεια τους επόμενους μήνες, καθώς οι ζημιές σε υποδομές και η μείωση της παραγωγής ενδέχεται να επιβαρύνουν περαιτέρω τις τιμές των καυσίμων και την παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα.
Ο επικεφαλής του IEA επανέλαβε ότι ο Οργανισμός εξετάζει το ενδεχόμενο νέας αποδέσμευσης στρατηγικών αποθεμάτων, μετά την ιστορική απόφαση για απελευθέρωση 400 εκατομμυρίων βαρελιών.
Όπως τόνισε, η τρέχουσα κρίση στην προσφορά πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) είναι σοβαρότερη από τις πετρελαϊκές κρίσεις του 1973 και του 1979, αλλά και από τις επιπτώσεις της μείωσης των ρωσικών ροών φυσικού αερίου μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Σε κάθε περίπτωση, η κατάσταση χαρακτηρίζεται από μια πρωτοφανή διαταραχή στην προσφορά, με επιπτώσεις που ξεπερνούν τα όρια μιας απλής ανόδου τιμών. Η Ευρώπη βρίσκεται ξανά εκτεθειμένη σε εξωτερικούς κινδύνους, σε μια συγκυρία όπου η ενεργειακή της ασφάλεια δοκιμάζεται εκ νέου.
Οι εκτιμήσεις των διεθνών οργανισμών δείχνουν ότι η σημερινή διαταραχή δεν μπορεί να συγκριθεί εύκολα με προηγούμενες κρίσεις. Οι απώλειες στην προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου είναι τόσο μεγάλες, που συνθέτουν ένα σοκ αντίστοιχο – ή και μεγαλύτερο – από τις ενεργειακές κρίσεις της δεκαετίας του ’70 και της περιόδου μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Η διακοπή ροών από κρίσιμες περιοχές και η καταστροφή ενεργειακών υποδομών δημιουργούν ένα περιβάλλον παρατεταμένης αβεβαιότητας, που δεν περιορίζεται μόνο στο πετρέλαιο, αλλά επεκτείνεται σε ολόκληρο το ενεργειακό σύστημα.
Η Ευρώπη, με υψηλή εξάρτηση από εισαγωγές, βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της πίεσης.