Το κοινοβούλιο του Ιράν ενέκρινε κατ’ αρχήν, νομοσχέδιο που αλλάζει το καθεστώς διέλευσης για τα εμπορικά σκάφη στο Στενό του Ορμούζ, όπως μεταδίδει το πρακτορείο ειδήσεων Fars.
Όπως δήλωσε ο Μοτζτάμπα Ζαρέι, μέλος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας του Ιρανικού Κοινοβουλίου, το νομοσχέδιο που εγκρίθηκε από την αρμόδια επιτροπή και ρυθμίζει τη διαχείριση του Στενού του Ορμούζ, Περιλαμβάνει βασικές διατάξεις, όπως την εισαγωγή «διοδίων» σε ριάλ, απαγόρευση διέλευσης πλοίων που συνδέονται με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ και περιορισμούς σε σκάφη χωρών που συμμετέχουν σε μονομερείς κυρώσεις κατά του Ιράν.
«Αυτή η κίνηση αποτελεί σημαντικό πλήγμα για την δυτική οικονομική τάξη στην περιοχή, μέσω της οποίας διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του διεθνούς θαλάσσιου εμπορίου», αναφέρουν αναλυτές.
«Ζώνη εθνικής ασφάλειας»
Με τον νομοσχέδιο, το Ιράν χαρακτηρίζει το Στενό του Ορμούζ ως «ζώνη εθνικής ασφάλειας». «Η Τεχεράνη είναι συμβαλλόμενο μέρος της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) του 1982, αλλά η σύμβαση δεν έχει επικυρωθεί από την ιρανική βουλή.
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης «την επιβολή των κυριαρχικών δικαιωμάτων του Ιράν και της εξουσίας των ενόπλων δυνάμεών του, στην περιοχή του Στενού, μέτρα για τη θαλάσσια ασφάλεια, διατάξεις για την προστασία του περιβάλλοντος και ενίσχυση της νομικής συνεργασίας με το Ομάν.
«Με αυτήν την κίνηση, η κυβέρνηση της Τεχεράνης μπορεί να επιβάλει την κυριαρχία της στη στρατηγική πλωτή οδό σε σημαντικό επίπεδο, λένε ειδικοί στις θαλάσσιες μεταφορές.
Ο Ιρανός αντιπρόεδρος Μοχάμεντ Ρεζά Αρίφ δήλωσε μάλιστα ότι «το σύστημα διαχείρισης του Στενού του Ορμούζ έχει αλλάξει και δεν θα είναι ποτέ ξανά το ίδιο»
Χρηματοοικονομικά οφέλη και «πετρογουάν»
Η Τεχεράνη σχεδιάζει να μετατρέψει τον έλεγχό της στο Στενό του Ορμούζ όχι μόνο σε στρατιωτικό αλλά και σε χρηματοοικονομικό μέσο, καθώς όσα σκάφη περνούν, θα πρέπει να πληρώνουν σημαντικά ποσά και μάλιστα σε ιρανικό νόμισμα. «Με αυτό το βήμα, η κυβέρνηση της Τεχεράνης στοχεύει στην ενίσχυση της αξίας του εθνικού της νομίσματος, το οποίο υπόκειται σε δυτικές κυρώσεις, και στη «μετατροπή των στρατιωτικών κερδών επί του εδάφους σε οικονομικά οφέλη», λένε οι ίδιες πηγές.
Σύμφωνα πάντως με ναυτιλιακούς παράγοντες ορισμένα πλοία πληρώνουν ήδη αυτά τα τέλη σε κινεζικό γουάν.
Η Deutsche Bank αναφέρει μάλιστα ότι «πρέπει να παρακολουθούνται στενά οι πληροφορίες για διόδια διέλευσης σε γουάν, με αντάλλαγμα πληρωμές πετρελαίου σε κινεζικό νόμισμα». Σύμφωνα μάλιστα με την γερμανική τράπεζα, ο πόλεμος στον Κόλπο θα μπορούσε να μείνει στη μνήμη ως βασικός καταλύτης για τη διάβρωση της κυριαρχίας των πετροδολαρίων – και ως η αρχή του πετρογουάν».
Ρωγμές στα πετροδολάρια
Οι ρωγμές στο οικοδόμημα των πετροδολαρίων ήταν ήδη ορατές πριν από τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ. Τέσσερις εξελίξεις είχαν ήδη αποδυναμώσει τα θεμέλιά του:
-Οι ΗΠΑ δεν είναι πλέον ο μεγαλύτερος αγοραστής πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή. Η Σαουδική Αραβία πουλάει πλέον τέσσερις φορές περισσότερο πετρέλαιο στην Κίνα από ό,τι στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το 85% του αργού πετρελαίου της Μέσης Ανατολής πηγαίνει στην Ασία.
-Στο πλαίσιο του «Οράματος 2030», η Σαουδική Αραβία έχει αρχίσει να ενισχύει την παραγωγή όπλων, με στόχο το 50% των στρατιωτικών της δαπανών να προέρχεται από την εγχώρια αγορά – μια σταδιακή απομάκρυνση από την εξάρτηση από τις αμερικανικές παραδόσεις όπλων.
-Το Ριάντ έχει συμμετάσχει στο έργο mBridge, μια πρωτοβουλία υπό την ηγεσία της Κίνας για ψηφιακά νομίσματα κεντρικών τραπεζών που λειτουργεί χωρίς το σύστημα SWIFT που βασίζεται στο δολάριο. Συνεπώς, η υποδομή για συναλλαγές εκτός δολαρίου υπάρχει ήδη.
-Το πετρέλαιο από τη Ρωσία και το Ιράν που ήδη βρίσκεται υπό καθεστώς κυρώσεων, διακινείται σε ρούβλια, γουάν και ρουπίες εδώ και χρόνια – παρακάμπτοντας το δολάριο.
«Για περισσότερο από μισό αιώνα, η οικονομική κυριαρχία της Αμερικής στηρίζεται σε ένα θεμέλιο που λίγοι άνθρωποι γνωρίζουν: το πετροδολάριο. Το πετρέλαιο διακινείται παγκοσμίως σε δολάρια και τα κέρδη επιστρέφουν σε αμερικανικά ομόλογα του Δημοσίου», λένε στη Ναυτεμπορική παράγοντες της αγοράς και προσθέτουν: « Αυτό το σύστημα έχει καταστήσει τις ΗΠΑ την απαραίτητη οικονομική δύναμη του πλανήτη. Αλλά ο πόλεμος του Τραμπ εναντίον του Ιράν κλονίζει τα θεμέλια αυτής της τάξης πραγμάτων. Θα μπορούσε μάλιστα να προκαλέσει μια αλυσιδωτή αντίδραση , που θα οδηγούσε στην απώλεια του ειδικού καθεστώτος του αμερικανικού δολαρίου».