Περισσότεροι από 40 σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών συμμετείχαν την Πέμπτη σε διεθνή τηλεδιάσκεψη με αντικείμενο την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, εν μέσω έντονης ανησυχίας για την κρίση στη θαλάσσια οδό που προκλήθηκε από τον πόλεμο των ΗΠΑ με το Ιράν.
Η πρωτοβουλία οργανώθηκε από το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο συγκάλεσε χώρες από την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Ασία, καθώς και την Αυστραλία και τον Καναδά, με στόχο να εξεταστούν διπλωματικές κινήσεις προς την Τεχεράνη, αλλά και το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων σε περίπτωση που το Ιράν δεν συμφωνήσει στην άρση του αποκλεισμού της κρίσιμης θαλάσσιας αρτηρίας για τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό.
Η συνάντηση εκτιμάται ότι είχε ως στόχο να καταδείξει τη κοινή θέση δεκάδων συμμάχων των ΗΠΑ ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν θα πρέπει να αποχωρήσει από τη σύγκρουση χωρίς να εξασφαλιστεί λύση για την επαναφορά της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο τερματισμού των επιχειρήσεων χωρίς σαφές σχέδιο για την αποκατάσταση της λειτουργίας του στρατηγικής σημασίας περάσματος, προκαλώντας ανησυχία μεταξύ των συμμάχων ότι θα κληθούν να διαχειριστούν τις συνέπειες.
Προετοιμασία για δράση χωρίς τις ΗΠΑ
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις συζητήσεις και τις οποίες επικαλείται το -, η διεθνής κοινότητα θεωρεί απαραίτητο να συμπεριληφθεί συγκεκριμένη πρόβλεψη για τα Στενά του Ορμούζ στις συνομιλίες για κατάπαυση του πυρός με το Ιράν. Ωστόσο, η τηλεδιάσκεψη ανέδειξε ότι η συμμαχία χωρών προετοιμάζεται και για το ενδεχόμενο να χρειαστεί να αναλάβει δράση για την επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού χωρίς τη συμμετοχή των ΗΠΑ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ασκήσει έντονη κριτική στις χώρες του ΝΑΤΟ, κατηγορώντας τες ότι δεν είναι πρόθυμες να αναπτύξουν στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή, ενώ έχει φτάσει στο σημείο να απειλήσει ακόμη και με αποχώρηση από τη Συμμαχία. Η συνάντηση της Πέμπτης θεωρείται ότι αποτέλεσε και μια προσπάθεια από τη Βρετανία, τη Γαλλία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες να καταδείξουν τη διάθεσή τους να συμβάλουν στην εξεύρεση λύσης για το Ορμούζ.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του ιαπωνικού υπουργείου Εξωτερικών, η Ιαπωνία κάλεσε τις συμμετέχουσες χώρες να συνεργαστούν για τη δημιουργία ασφαλών θαλάσσιων διαδρόμων για όλα τα πλοία και τα πληρώματα που βρίσκονται εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ιαπωνίας, Τοσιμίτσου Μοτέγκι, ο οποίος συμμετείχε στην τηλεδιάσκεψη, υπογράμμισε επίσης «τη σημασία κάθε χώρα να καταβάλει τη μέγιστη δυνατή προσπάθεια για τη διασφάλιση σταθερού ενεργειακού εφοδιασμού».
Στρατιωτικοί σχεδιαστές από τις χώρες της συμμαχίας αναμένεται να συναντηθούν την επόμενη εβδομάδα προκειμένου να εξετάσουν πώς μπορούν να αναπτυχθούν ναυτικές δυνάμεις για την επιτήρηση και την αποναρκοθέτηση της θαλάσσιας οδού μετά την παύση των εχθροπραξιών.
Απομακρύνεται το σενάριο χρήσης στρατιωτικής βίας
Παράλληλα, η πλειονότητα των χωρών που συμμετέχουν στη συμμαχία δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να επιχειρήσει την επαναλειτουργία του περάσματος με στρατιωτική βία, καθώς εκτιμά ότι μια τέτοια επιλογή δεν αποτελεί βιώσιμη λύση και ότι η κρίση δεν μπορεί να επιλυθεί χωρίς τη συναίνεση του Ιράν.
Οι συμμετέχοντες θεωρούν ότι ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις διπλωματικές προσπάθειες για την άσκηση πίεσης προς την Τεχεράνη, ενώ γίνεται λόγος για συνεργασία με χώρες του Κόλπου με στόχο την αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, πιθανή προσπάθεια του Ιράν να επιβάλει καθεστώς διοδίων για τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ θα δημιουργούσε αρνητικό προηγούμενο, ενώ διαπιστώνεται ευρεία στήριξη υπέρ της ελεύθερης διέλευσης. Στο πλαίσιο αυτό εξετάστηκαν και οικονομικά μέτρα, μεταξύ των οποίων κυρώσεις, προκειμένου να αποτραπεί η δυνατότητα της Τεχεράνης να αποκομίζει οφέλη από το κλείσιμο της θαλάσσιας οδού.