Η ιστορική αποστολή Artemis II της NASA φτάνει στην πιο κρίσιμη φάση της, καθώς το πλήρωμα των τεσσάρων αστροναυτών ετοιμάζεται να επιστρέψει στη Γη μετά την επιτυχημένη αποστολή γύρω από τη Σελήνη.
Αν και το ταξίδι τους τούς οδήγησε πιο μακριά από κάθε άλλη επανδρωμένη αποστολή στο Διάστημα και τους έφερε ακόμη και στην πλήρη απομόνωση της αθέατης πλευράς του φεγγαριού, η μεγαλύτερη πρόκληση βρίσκεται μπροστά τους: η επικίνδυνη επανείσοδος του διαστημοπλοίου Orion στη γήινη ατμόσφαιρα.
Η διαδικασία αυτή θεωρείται η πιο απαιτητική δοκιμασία για το σκάφος και το πλήρωμα, καθώς οι ακραίες ταχύτητες και θερμοκρασίες μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο την αποστολή, αν τα συστήματα προστασίας δεν λειτουργήσουν όπως έχει σχεδιαστεί.
Ταχύτητα 40.000 χλμ/ώρα και θερμοκρασίες χιλιάδων βαθμών
Κατά την επιστροφή του, το Orion θα εισέλθει στην ατμόσφαιρα με ταχύτητα που ξεπερνά τα 40.000 χιλιόμετρα την ώρα, δηλαδή πάνω από 11 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο. Η ακραία συμπίεση του αέρα γύρω από την κάψουλα δημιουργεί ένα φλεγόμενο περίβλημα πλάσματος, με θερμοκρασίες που μπορούν να φτάσουν έως και τους 10.000 βαθμούς Κελσίου.
Η εξωτερική επιφάνεια του σκάφους αναμένεται να θερμανθεί περίπου στους 2.760 βαθμούς Κελσίου, θερμοκρασία σχεδόν ίση με το μισό της επιφάνειας του Ήλιου. Σε αυτές τις συνθήκες, το πλάσμα που σχηματίζεται γύρω από την κάψουλα μπλοκάρει τα ραδιοκύματα, προκαλώντας προσωρινή απώλεια επικοινωνίας με τη Γη για λίγα λεπτά.
Η θερμική ασπίδα και τα δεδομένα από το Artemis 1
Καθοριστικής σημασίας για την ασφάλεια του πληρώματος είναι η θερμική ασπίδα, κατασκευασμένη από το ειδικό υλικό Avcoat, το οποίο έχει σχεδιαστεί να φθείρεται σταδιακά απορροφώντας τη θερμότητα. Ωστόσο, κατά την αποστολή Artemis 1 το 2022, οι μηχανικοί διαπίστωσαν ότι αποκολλήθηκαν μικρά κομμάτια υλικού σε περισσότερα από 100 σημεία.
Η ανάλυση έδειξε ότι αέρια που δημιουργήθηκαν στο εσωτερικό του υλικού παγιδεύτηκαν, αυξάνοντας την πίεση και προκαλώντας μικρορωγμές. Ένας από τους παράγοντες που συνέβαλαν στο φαινόμενο ήταν η διαδικασία «skip reentry», κατά την οποία η κάψουλα εισήλθε στην ατμόσφαιρα, εξήλθε προσωρινά και στη συνέχεια επανήλθε, αυξάνοντας τη θερμική καταπόνηση.
Νέα τροχιά για περιορισμό του κινδύνου
Για την αποστολή Artemis ΙΙ, η NASA επέλεξε να τροποποιήσει το προφίλ επανεισόδου, αποφεύγοντας τη διαδικασία «αναπήδησης» στην ατμόσφαιρα. Το Orion θα εισέλθει με πιο απότομη γωνία, μειώνοντας τον χρόνο παραμονής στη ζώνη όπου παρουσιάστηκε το πρόβλημα και περιορίζοντας τις πιέσεις που δέχεται η θερμική ασπίδα.
Παρότι ορισμένοι ειδικοί εκφράζουν επιφυλάξεις για το κατά πόσο η λύση αυτή αποτελεί μακροπρόθεσμη απάντηση, η NASA εμφανίζεται βέβαιη ότι οι τροποποιήσεις επαρκούν για την ασφαλή επιστροφή του πληρώματος. Σημειώνεται ότι ακόμη και κατά το Artemis 1, παρά τη φθορά, οι θερμοκρασίες στο εσωτερικό της κάψουλας παρέμειναν σε ασφαλή επίπεδα.
Η κάψουλα αναμένεται να προσθαλασσωθεί στον Ειρηνικό Ωκεανό, ανοιχτά του Σαν Ντιέγκο, περίπου στις 02:00 τα ξημερώματα Μεγάλου Σαββάτου ώρα Ελλάδας.
«Έχετε δει πολλά, αλλά φέρνουμε ακόμη περισσότερα»
Μιλώντας στα μέσα ενημέρωσης από το διάστημα, κατά την επιστροφή τους προς τη Γη, ο πιλότος της αποστολής Βίκτορ Γκλόβερ δήλωσε ότι το πλήρωμα ανυπομονεί να μοιραστεί με τον κόσμο όσα έζησε και κατέγραψε κατά τη διάρκεια της ιστορικής πτήσης γύρω από τη Σελήνη.
Ερωτηθείς, κατά τη συνέντευξη Τύπου το βράδυ της Τετάρτης, για τη διαδικασία επανεισόδου στην ατμόσφαιρα, ο Γκλόβερ δήλωσε: «Πρέπει να επιστρέψουμε. Έχετε ήδη δει πολλά δεδομένα, όμως τα πιο σημαντικά τα φέρνουμε μαζί μας […]. Υπάρχουν ακόμη περισσότερες φωτογραφίες και ακόμη περισσότερες ιστορίες να μοιραστούμε».