Η Ευρώπη μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με συστημική έλλειψη καυσίμων αεροσκαφών μέσα σε τρεις εβδομάδες, εάν δεν αποκατασταθεί η ροή μέσω των Στενών του Ορμούζ — μια εξέλιξη που απειλεί να τινάξει στον αέρα πτήσεις, τουρισμό και οικονομία στην πιο κρίσιμη περίοδο του έτους.
Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ των Financial Times η προειδοποίηση έρχεται από την ACI Europe, που εκπροσωπεί τα ευρωπαϊκά αεροδρόμια και απευθύνθηκε με επιστολή σε δύο επιτρόπους της Ε.Ε., μεταξύ των οποίων και ο Έλληνας Επίτροπος Μεταφορών Απόστολος Τζιτζικώστας.
Όπως επισημαίνει, εάν η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ δεν αποκατασταθεί «με ουσιαστικό και σταθερό τρόπο» εντός των επόμενων τριών εβδομάδων, η έλλειψη καυσίμων θα καταστεί πραγματικότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Απειλή για πτήσεις και οικονομία
Ένα τέτοιο σενάριο δεν θα περιοριστεί σε αυξήσεις τιμών. Αντίθετα, οι επιπτώσεις θα είναι άμεσες και βαθιές:
- σοβαρές διαταραχές στη λειτουργία αεροδρομίων
- περικοπές δρομολογίων από αεροπορικές εταιρείες
- πλήγμα στον τουρισμό και την ευρωπαϊκή οικονομία
Η συγκυρία είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς η αεροπορική κίνηση εισέρχεται στην κορύφωση της θερινής περιόδου, από την οποία εξαρτώνται δεκάδες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Οι τιμές καυσίμων έχουν ήδη εκτοξευθεί
Η κρίση έχει ήδη αποτυπωθεί στις τιμές: το κόστος καυσίμων για αεροσκάφη στη βορειοδυτική Ευρώπη έχει υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα, ενώ το πετρέλαιο έχει επιστρέψει πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Ο γενικός διευθυντής της International Air Transport Association, Willie Walsh, προειδοποίησε ότι ακόμη και με την εκεχειρία ΗΠΑ–Ιράν, οι τιμές καυσίμων και εισιτηρίων θα παραμείνουν υψηλές για μεγάλο διάστημα.
Ήδη περιορισμοί και περικοπές πτήσεων
Τα πρώτα σημάδια πίεσης είναι ορατά:
- επτά ιταλικά αεροδρόμια επέβαλαν περιορισμούς στον ανεφοδιασμό
- αεροπορικές εταιρείες μειώνουν δρομολόγια λόγω κόστους
- ορισμένες χώρες προχωρούν σε μέτρα προστασίας αποθεμάτων
Την ίδια ώρα, οι προμηθευτές καυσίμων δηλώνουν αδυναμία να εγγυηθούν επαρκείς παραδόσεις προς την Ευρώπη μετά τον Μάιο.
Το δομικό πρόβλημα της Ευρώπης
Η κρίση φέρνει στην επιφάνεια μια βαθύτερη αδυναμία: την περιορισμένη δυνατότητα διύλισης καυσίμων αεροσκαφών στην Ευρώπη και την ισχυρή εξάρτηση από εισαγωγές.
Σύμφωνα με την ACI Europe, δεν υπάρχει ακόμη ενιαίο ευρωπαϊκό σύστημα παρακολούθησης παραγωγής και διαθεσιμότητας καυσίμων για αεροσκάφη— κάτι που ζητά να δημιουργηθεί άμεσα, ώστε να αποφευχθεί μια ανεξέλεγκτη κρίση.
Το μήνυμα των αεροδρομίων είναι σαφές: αν η ενεργειακή «στραγγαλιστική βαλβίδα» των Στενών δεν ανοίξει σύντομα, η επόμενη μεγάλη κρίση δεν θα αφορά μόνο το πετρέλαιο — αλλά την ίδια τη συνδεσιμότητα της Ευρώπης.