Το ενδεχόμενο επανέναρξης περιορισμένων στρατιωτικών επιθέσεων κατά του Ιράν εξετάζει ο Ντόναλντ Τραμπ, παράλληλα με τον ναυτικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ, μετά το αδιέξοδο στις ειρηνευτικές συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, ο πρόεδρος των ΗΠΑ διατηρεί «όλες τις επιλογές στο τραπέζι», επιδιώκοντας να αυξήσει την πίεση προς την Τεχεράνη, αναφέρει σε άρθρο της η Wall Street Journal.
Μεταξύ των επιλογών που συζητήθηκαν την Κυριακή, λίγες ώρες μετά την κατάρρευση των συνομιλιών στο Πακιστάν, περιλαμβάνεται ακόμη και πλήρης επανεκκίνηση εκτεταμένης στρατιωτικής εκστρατείας, αν και αξιωματούχοι εκτιμούν ότι το σενάριο αυτό θεωρείται λιγότερο πιθανό, λόγω του κινδύνου περαιτέρω αποσταθεροποίησης της περιοχής και της επιφυλακτικότητας του Τραμπ απέναντι σε μακροχρόνιες στρατιωτικές συγκρούσεις.
Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο προσωρινού αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ, με στόχο να μεταφερθεί σταδιακά η ευθύνη για τη συνοδεία εμπορικών πλοίων σε συμμάχους των ΗΠΑ. Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν άλλωστε πως από τις 17:00 ώρα Ελλάδας τη Δευτέρα οι ένοπλες δυνάμεις θα θέσουν σε εφαρμογή τον αποκλεισμό των λιμανιών του Ιράν.
Ο Τραμπ αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο διπλωματικής λύσης
Παρά την κλιμάκωση της έντασης, συνεργάτες του Αμερικανού προέδρου σημειώνουν ότι παραμένει ανοικτός σε διπλωματική λύση.
«Θα ήθελα να μην χρειαστεί να το κάνουμε, αλλά πρόκειται για το νερό τους, τις μονάδες αφαλάτωσης, τις εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, που είναι πολύ εύκολο να πληγούν», δήλωσε ο Τραμπ στο Fox News, αφήνοντας αιχμές για πιθανές επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές του Ιράν.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Ολίβια Γουέιλς αρνήθηκε να σχολιάσει συγκεκριμένα σχέδια, τονίζοντας ότι «ο πρόεδρος έχει ήδη διατάξει ναυτικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ και διατηρεί όλες τις πρόσθετες επιλογές στο τραπέζι».
Οι όροι των ΗΠΑ στις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, οι βασικές «κόκκινες γραμμές» της Ουάσιγκτον στις διαπραγματεύσεις περιλαμβάνουν:
– πλήρη ελεύθερη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ χωρίς επιβολή τελών
– τερματισμό του εμπλουτισμού ουρανίου και αποσυναρμολόγηση των σχετικών εγκαταστάσεων
– παράδοση των αποθεμάτων υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου
– αποδοχή ευρύτερου πλαισίου ασφάλειας με συμμετοχή συμμάχων των ΗΠΑ στην περιοχή
– διακοπή χρηματοδότησης οργανώσεων όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο και οι αντάρτες Χούθι στην Υεμένη
Οι συνομιλίες στο Πακιστάν, υπό τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, κατέρρευσαν όταν το Ιράν αρνήθηκε να εγκαταλείψει το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν αποτελεί βασικό λόγο της στρατιωτικής σύγκρουσης.
Τα ρίσκα κάθε επιλογής για την Ουάσιγκτον
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οποιαδήποτε επιλογή ενέχει σημαντικούς κινδύνους.
Η επανέναρξη πλήρους πολεμικής εκστρατείας θα επιβάρυνε περαιτέρω τα αμερικανικά στρατιωτικά αποθέματα και θα ενίσχυε την πολιτική πίεση στο εσωτερικό των ΗΠΑ, όπου μέρος της εκλογικής βάσης παραμένει επιφυλακτικό απέναντι σε πολέμους στη Μέση Ανατολή.
Από την άλλη πλευρά, η αποκλιμάκωση των επιχειρήσεων ενώ το Ιράν εξακολουθεί να διατηρεί τις πυρηνικές του φιλοδοξίες και τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να εκληφθεί ως στρατηγική νίκη της Τεχεράνης.
Περίπου το ήμισυ των εσόδων της ιρανικής κυβέρνησης προέρχεται από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Ένας αποτελεσματικός αποκλεισμός θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν, οι οποίες αποτελούν βασικό πυλώνα της οικονομίας του.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η στρατηγική αποκλεισμού έχει εφαρμοστεί στο παρελθόν, όπως στην περίπτωση της Βενεζουέλας.
«Έχουμε δει αυτή τη στρατηγική να λειτουργεί στη Βενεζουέλα και ο Τραμπ έχει την ευκαιρία να την επαναλάβει», δήλωσε ο Μάθιου Κρένιγκ, πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου και αναλυτής στο Atlantic Council.
Ωστόσο, παραμένει ο κίνδυνος αντιποίνων, καθώς αμερικανικά πολεμικά πλοία που επιχειρούν σε μικρή απόσταση από τις ιρανικές ακτές ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπα με επιθέσεις πυραύλων ή drones.
Η εξέλιξη της κρίσης επηρεάζει ήδη τις διεθνείς αγορές ενέργειας, με τις τιμές πετρελαίου να καταγράφουν άνοδο λόγω της αβεβαιότητας για τη ροή περίπου του 20% της παγκόσμιας προσφοράς που διέρχεται από το Στενό του Ορμούζ.