Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Χαμάς πραγματοποίησαν τις πρώτες απευθείας συνομιλίες τους μετά την έναρξη της εκεχειρίας στη Γάζα, στο πλαίσιο προσπαθειών για τη διατήρηση και ενίσχυση της εύθραυστης συμφωνίας που επιτεύχθηκε με τη διαμεσολάβηση της Ουάσιγκτον, σύμφωνα με δύο πηγές της Χαμάς.
Αντιπροσωπεία υπό τον ανώτερο σύμβουλο των ΗΠΑ, Άριε Λάιτστοουν συναντήθηκε το βράδυ της Τρίτης στο Κάιρο με τον επικεφαλής διαπραγματευτή της Χαμάς, Χαλίλ αλ-Χάγια, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές. Ο Λάιτστοουν συνοδευόταν από τον Νικολάι Μλαντένοφ, Ύπατο Εκπρόσωπο για τη Γάζα του Συμβουλίου Ειρήνης, ο οποίος υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ, σύμφωνα με αξιωματούχους. Εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ερωτηθείς από το CNN, δήλωσε ότι «δεν σχολιάζουμε εν εξελίξει διαπραγματεύσεις».
Ο αλ-Χάγια, ο οποίος επέζησε από απόπειρα δολοφονίας από το Ισραήλ στην πρωτεύουσα του Κατάρ, Ντόχα, τον περασμένο Σεπτέμβριο, έθεσε στον Λάιτστοουν την ανάγκη το Ισραήλ να εφαρμόσει πλήρως τις δεσμεύσεις του στο πλαίσιο της πρώτης φάσης της συμφωνίας — συμπεριλαμβανομένης της παύσης των επιθέσεων και της αύξησης της ανθρωπιστικής βοήθειας — προκειμένου να καταστεί δυνατή η μετάβαση στη δεύτερη φάση, σύμφωνα με τις πηγές.
Η εκεχειρία, που επιτεύχθηκε τον Οκτώβριο, έβαλε τέλος σε δύο χρόνια πολέμου στη Γάζα, χωρίς ωστόσο να απαντήσει σε κρίσιμα ζητήματα για το μέλλον της κατεστραμμένης περιοχής, όπως ο ρόλος της Χαμάς σε πιθανές μελλοντικές ρυθμίσεις ασφάλειας ή διακυβέρνησης. Η παλαιστινιακή οργάνωση έχει επαναβεβαιώσει τον έλεγχό της στο τμήμα της Γάζας που δεν τελεί υπό ισραηλινή κατοχή, ενώ ο ισραηλινός στρατός συνεχίζει να πραγματοποιεί συχνές επιθέσεις στον θύλακα.
Η συνάντηση της Τρίτης πραγματοποιήθηκε λίγες ημέρες μετά από επαφή του Λάιτστοουν με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, με στόχο να διασφαλιστεί η δέσμευση του Ισραήλ για πλήρη εφαρμογή των υποχρεώσεών του στο πλαίσιο της πρώτης φάσης της εκεχειρίας, σύμφωνα με αμερικανική πηγή και διπλωμάτη που έχουν γνώση των συνομιλιών. Σύμφωνα με μία πηγή, το Ισραήλ συμφώνησε να εφαρμόσει τις δεσμεύσεις του υπό την προϋπόθεση ότι η Χαμάς θα δεσμευτεί για αφοπλισμό.
Ζητούμενο ο αφοπλισμός της Χαμάς
Συναντήσεις μεταξύ της Χαμάς, εκπροσώπων του Συμβουλίου Ειρήνης και διεθνών διαμεσολαβητών είχαν ως στόχο την επίτευξη συμφωνίας για την επόμενη φάση της εκεχειρίας: τον αφοπλισμό της Χαμάς, την ανάπτυξη διεθνούς δύναμης στη Γάζα και την αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων από την κατεστραμμένη περιοχή.
Ωστόσο, σύμφωνα με πολλαπλές πηγές, οι συνομιλίες έχουν επανειλημμένα οδηγηθεί σε αδιέξοδο λόγω των απαιτήσεων να συμφωνήσει η Χαμάς στον αφοπλισμό πριν το Ισραήλ υλοποιήσει πλήρως τις δεσμεύσεις της πρώτης φάσης. Η Χαμάς και αρκετοί διεθνείς οργανισμοί που δραστηριοποιούνται στη Γάζα υποστηρίζουν ότι το Ισραήλ δεν τηρεί τη συμφωνία, κάτι που το Ισραήλ απορρίπτει, κατηγορώντας τη Χαμάς για παραβιάσεις.
Σύμφωνα με το παλαιστινιακό υπουργείο Υγείας, ισραηλινές επιθέσεις έχουν προκαλέσει τον θάνατο περισσότερων από 765 ανθρώπων στη Γάζα από την έναρξη ισχύος της εκεχειρίας τον Οκτώβριο.
Ανώτερη πηγή της Χαμάς δήλωσε ότι η οργάνωση θεωρεί την πρόταση «μη ισορροπημένη» και ότι «περιορίζει όλη τη διαδικασία σε μία μόνο ρήτρα – τον αφοπλισμό – ενώ άλλες υποχρεώσεις της πρώτης φάσης αναβάλλονται ή παραμερίζονται».
«Το προτεινόμενο κείμενο αποτυπώνει σημαντική ανισορροπία στην ιεράρχηση των προτεραιοτήτων: πρώτα η ασφάλεια του Ισραήλ, ενώ τα ανθρωπιστικά, πολιτικά και διοικητικά δικαιώματα των Παλαιστινίων μετατίθενται για αργότερα», ανέφερε η ίδια πηγή.
Σύμφωνα με την πηγή, ο Μλαντένοφ μεταφέρει τις απαιτήσεις του Ισραήλ και προειδοποιεί ότι η χώρα θα επιστρέψει στον πόλεμο εάν η Χαμάς δεν αποδεχθεί τον αφοπλισμό. «Έφτασε στο σημείο ο Μλαντένοφ να διατυπώσει συγκαλυμμένες απειλές: αποδεχθείτε το κείμενο ή αντιμετωπίστε την επιστροφή στον πόλεμο», ανέφερε η πηγή.