Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ετοιμάζονται να ζητήσουν την ταχύτερη ανάπτυξη καθαρών μορφών ενέργειας, ως απάντηση στις αναταράξεις στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου που προκαλεί η κρίση στο Ιράν, σύμφωνα με προσχέδιο συμφωνίας.
Την ερχόμενη Τρίτη, οι 27 υπουργοί Εξωτερικών της Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται να εγκρίνουν ένα σύνολο συμπερασμάτων που καθορίζουν τη νέα κατεύθυνση της κοινής ενεργειακής και κλιματικής διπλωματίας της Ένωσης.
Στο φόντο της αύξησης των τιμών των ορυκτών καυσίμων λόγω της σύγκρουσης στο Ιράν, το κείμενο δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη ενίσχυσης της αυτονομίας και της ασφάλειας της Ευρώπης. Η βασική απάντηση, όπως αναμένεται να συμφωνήσουν τα κράτη-μέλη, είναι η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης.
Αυτονομία και ενεργειακή μετάβαση
«Οι εχθροπραξίες στο Ιράν και την ευρύτερη περιοχή απειλούν την περιφερειακή και παγκόσμια ασφάλεια και ευημερία», αναφέρεται στο κείμενο, το οποίο εγκρίθηκε στις 14 Απριλίου από την Πολιτική και Ασφαλείας Επιτροπή του Συμβουλίου της ΕΕ και πλέον χρειάζεται την έγκριση των πρεσβευτών και των υπουργών Εξωτερικών.
Το προσχέδιο επισημαίνει ότι η σημαντική εξάρτηση της ΕΕ από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα την καθιστά γεωπολιτικά και οικονομικά ευάλωτη. Ως εκ τούτου, το Συμβούλιο επιβεβαιώνει ότι η μετάβαση σε καθαρές, άφθονες και εγχώριες πηγές ενέργειας αποτελεί την πιο αποτελεσματική στρατηγική για την επίτευξη στρατηγικής αυτονομίας.
Τα κράτη-μέλη τονίζουν ότι η επιτάχυνση της ανάπτυξης και ενσωμάτωσης ανανεώσιμων και χαμηλών εκπομπών πηγών ενέργειας μπορεί να μειώσει τις τιμές, ενώ καταλήγουν ότι η πράσινη μετάβαση ενισχύει και την ενεργειακή και οικονομική κυριαρχία της Ευρώπης.
Γεωπολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις
Παράλληλα, η ΕΕ καλείται να προετοιμαστεί για τις γεωπολιτικές και εμπορικές συνέπειες που θα προκύψουν από τη μείωση της ζήτησης για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων την επόμενη δεκαετία.
Το κείμενο υπογραμμίζει επίσης ότι η εξωτερική πολιτική και η πολιτική άμυνας της Ένωσης πρέπει να στηρίξουν την ανάπτυξη του τομέα καθαρών τεχνολογιών, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της αυξημένης αμυντικής δαπάνης.
Στρατηγικές επενδύσεις στην άμυνα, που βασίζονται στην ενεργειακή μετάβαση, μπορούν —σύμφωνα με το προσχέδιο— να ενισχύσουν τόσο τη βιομηχανία καθαρής τεχνολογίας όσο και την αμυντική βιομηχανία της ΕΕ, αυξάνοντας την επιχειρησιακή ετοιμότητα και την ανθεκτικότητα απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Κλίμα, διπλωματία και ανθεκτικότητα
Επιπλέον, επαναλαμβάνεται η στήριξη της ΕΕ σε πολυμερείς πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, όπως η Συμφωνία των Παρισίων, η οποία χαρακτηρίζεται ως βασικό στοιχείο για μελλοντικές εμπορικές και επενδυτικές συμφωνίες. Παράλληλα, προτείνεται μορατόριουμ σε αμφιλεγόμενες τεχνολογίες γεωμηχανικής που στοχεύουν στη μείωση της ηλιακής ακτινοβολίας.
Συνολικά, το προσχέδιο τονίζει ότι η εξωτερική και αμυντική πολιτική της ΕΕ πρέπει «με επείγοντα τρόπο» να ενισχύσει την ανθεκτικότητα και την ετοιμότητα της Ένωσης απέναντι σε απειλές που σχετίζονται με το κλίμα, το περιβάλλον και την ενεργειακή ασφάλεια.