Τίποτα δεν εμποδίζει κάποιον να αυτοαποκαλείται «θύμα» των Μαρτύρων του Ιεχωβά ή ακόμα και να χαρακτηρίζει αυτή την οργάνωση «καταστροφική αίρεση», αποφάνθηκε ισπανικό δικαστήριο στο όνομα της ελευθερίας της έκφρασης, μια σπάνια απόφαση που επηρεάζει ένα ισχυρό θρησκευτικό κίνημα που υποβάλλει συχνά καταγγελίες εναντίον επικριτών του.
Ένα δικαστήριο της Μαδρίτης επικύρωσε στις 16 Απριλίου, κατόπιν έφεσης, απόφαση κατώτερου δικαστηρίου υπέρ της Ισπανικής Ένωσης Θυμάτων των Μαρτύρων του Ιεχωβά (AEAVTJ), κρίνοντας ότι η ονομασία αυτής της Ένωσης και οι επικρίσεις που διατυπώνει δεν συνιστούν παράνομη προσβολή στην τιμή της θρησκευτικής οργάνωσης, σύμφωνα με την απόφαση που περιήλθε σε γνώση του Γαλλικού Πρακτορείου. Εν ολίγοις, το δικαστήριο επικυρώνει ρητά το δικαίωμα κριτικής και καταγγελίας των μηχανισμών εσωτερικού ελέγχου αυτής της οργάνωσης.
Σε επικοινωνία με το Γαλλικό Πρακτορείο, εκπρόσωποι των Μαρτύρων του Ιεχωβά στην Ισπανία δεν απάντησαν αμέσως. Ο χαρακτηρισμός των Μαρτύρων του Ιεχωβά ως «καταστροφική αίρεση», η επίσημη δήλωση ενός προσώπου ότι είναι «θύμα» τους και η σύσταση μιας ένωσης με τίτλο «”Θύματα των Μαρτύρων του Ιεχωβά” εμπίπτει στην ομπρέλα της ελευθερίας της έκφρασης», σύμφωνα με τη δικαστική απόφαση που επικυρώνει απόφαση κατώτερου δικαστηρίου από τα τέλη του 2023.
«Ακόμα κι αν είναι δυσάρεστο ή βλαπτικό» για αυτό το θρησκευτικό κίνημα, η ελευθερία της έκφρασης ισχύει και όταν θεωρείται ότι το να ανήκει κανείς στους Μάρτυρες του Ιεχωβά «βλάπτει την υγεία, θέτει σε κίνδυνο ζωές ή δημιουργεί θύματα», υπογραμμίζει η απόφαση.
Με έτος ίδρυσης τη δεκαετία του 1870 στις Ηνωμένες Πολιτείες από τον Τσαρλς Ράσελ, οι Μάρτυρες του Ιεχωβά θεωρούν ότι είναι οι μόνοι που αποκαθιστούν τον Χριστιανισμό στις ρίζες του.
«Ο Θεός είναι νεκρός»
Οι Μάρτυρες του Ιεχωβά κατηγορούνται τακτικά για πρακτικές που μοιάζουν με αίρεση λόγω των αυστηρών αρχών τους και η οργάνωση δεν διστάζει να καταθέσει αγωγές εναντίον όσων καταγγέλλουν τις πρακτικές της.
Έξι Ισπανοί Μάρτυρες του Ιεχωβά είχαν, σε αυτή την περίπτωση, καταθέσει αγωγή κατά της AEAVTJ αμφισβητώντας τη χρήση της λέξης «θύματα» στην ονομασία της ένωσης και απαιτώντας τη διάλυσή της.
«Αυτή είναι η πρώτη φορά που σε μια χώρα υποστηρίζεται ότι μια θρησκεία μπορεί να χαρακτηριστεί “καταστροφική αίρεση”, ακόμη και αν είναι ορθώς καταγεγραμμένη ως θρησκεία», τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Κάρλος Μπαρνταβίο, δικηγόρος που εκπροσωπεί τα θύματα των Μαρτύρων του Ιεχωβά.
«Δεν υπάρχει λόγος να διαβάζουμε Νίτσε, Σοπενχάουερ ή Χέγκελ», εξηγεί, αναφερόμενος στο διάσημο απόφθεγμα του Νίτσε ότι «ο Θεός είναι νεκρός». «Τώρα μπορούμε να πούμε “Πιστεύω ότι οι Μάρτυρες του Ιεχωβά είναι μια καταστροφική αίρεση”, χωρίς φόβο δίωξης».
Σύμφωνα με τον δικηγόρο, αυτή η απόφαση, η οποία μπορεί ακόμα να προσβληθεί στο Ανώτατο Δικαστήριο της Ισπανίας, έχει «διεθνείς επιπτώσεις», ειδικά αν οι Μάρτυρες του Ιεχωβά προσφύγουν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) και αυτό επικυρώσει την απόφαση της ισπανικής δικαιοσύνης.
Το δικαστήριο βάσισε την απόφασή του ιδίως σε εσωτερικά έγγραφα της οργάνωσης, τα οποία υποτίθεται ότι είναι εμπιστευτικά και προορίζονται για ηγετικά στελέχη, καθώς και στις μαρτυρίες οκτώ πρώην μελών.
Ο Σαμουέλ Φεράντο, πρόεδρος της AEAVTJ, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο «πολύ ικανοποιημένος» με την απόφαση: «Η δικαιοσύνη επικυρώνει τη φωνή μας και το δικαίωμά μας να αυτοπροσδιοριζόμαστε ως θύματα. Και επιβεβαιώνει ότι πολλές από τις πρακτικές τους δείχνουν ότι μπορούν να χαρακτηριστούν ως επικίνδυνη αίρεση».
«Μέχρι τώρα, οποιοδήποτε μέσο ενημέρωσης τολμούσε να τους αποκαλέσει αίρεση διακινδύνευε να δεχθεί αγωγή από τους Μάρτυρες του Ιεχωβά», τόνισε.
«Πριν, δεν υπήρχε επίσημη οντότητα που να εκπροσωπεί τα θύματα των Μαρτύρων του Ιεχωβά, και όταν δημιουργήσαμε μια νομική ένωση, με το καταστατικό της, αυτοί (οι Μάρτυρες του Ιεχωβά) το θεωρούσαν επίθεση εναντίον τους», τόνισε, σημειώνοντας ότι από την αρχική απόφαση, είχαν δημιουργηθεί και άλλες ενώσεις «στο Μεξικό και την Αργεντινή». Ο σύλλογός του, που ιδρύθηκε το 2019, έχει πλέον 740 μέλη, μερικά από τα οποία εξακολουθούν να είναι Μάρτυρες του Ιεχωβά.