Ως «θετικό βήμα προόδου», με το ερωτήματα, βέβαια, αν θα σηματοδοτήσει και εξελίξεις επί του πεδίου, αναγνωρίζεται το κοινό αίτημα των υπουργών Ενέργειας Ελλάδας και Κύπρου προς την ΕΤΕπ για τη χρηματοδότηση του Great Sea Interconnector.
Κύκλοι του ΥΠΕΝ έκαναν γνωστό ότι ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, και ο Κύπριος ομόλογός του, Μιχαήλ Δαμιανός, απέστειλαν χθες κοινή επιστολή προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), με την οποία ζητούν τη χρηματοδότηση της διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, κατόπιν μελέτης δέουσας επιμέλειας (due diligence).
Σημειώνεται ότι η εν λόγω ενέργεια έρχεται έπειτα από ένα μεγάλο διάστημα «απραξίας» επί του θέματος, με το τελευταίο «ορόσημο» να αφορά το κοινό μήνυμα του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, τον περασμένο Νοέμβριο, για την επικαιροποίηση των οικονομοτεχνικών παραμέτρων του έργου μέσα από την εκπόνηση σχετικής μελέτης, κάτι, ωστόσο, που δεν έχει προχωρήσει μέχρι στιγμής, με τις δύο πλευρές να εμφανίζονται εν τέλει να υιοθετούν διαφορετική προσέγγιση ως προς το αντικείμενο αυτό καθαυτό της μελέτης.
Η μεν ελληνική πλευρά φέρεται να προσανατολίζεται σε μια επικαιροποίηση ορισμένων βασικών μεγεθών (για παράδειγμα, στο ρυθμιστικό πλάνο, το ύψος του εσόδου, τις διευκολύνσεις για τοποθέτηση ξένων κεφαλαίων κ.λπ.), με τη δε κυπριακή πλευρά να επιμένει ότι το βάρος της μελέτης θα πρέπει να πέσει στο κατά πόσο το καλώδιο είναι βιώσιμο ή όχι για τους Κύπριους καταναλωτές. Πρόκειται για παντελώς διαφορετικές προσεγγίσεις, με τη δεύτερη να θέτει πρακτικά και επίσημα -αν πράγματι το αντικείμενο της μελέτης προσδιοριστεί κατά αυτόν τον τρόπο- εν αμφιβόλω τη βιωσιμότητα του έργου, όταν η Κομισιόν έχει απορρίψει τις εν λόγω αιτιάσεις, με το επιχείρημα ότι το έργο είναι χαρακτηρισμένο ως Έργο Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος, ενταγμένο στη επικαιροποιημένη λίστα των PCIs, και ως εκ τούτου έχει τεκμηριωθεί και επιβεβαιωθεί η βιωσιμότητά του, όπως έχει επισημάνει σχετικά σε απάντησή του ενώπιον του Ευρωκοινοβουλίου ο επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν.
Σε αυτό το πλαίσιο, η εξαγγελία των δύο πολιτικών ηγετών Ελλάδας και Κύπρου έχει μείνει προσώρας στα χαρτιά, με την τελευταία εξέλιξη να φιλοδοξεί να ταρακουνήσει τα νερά επί το θετικότερον, ιδίως στην περίπτωση που υπάρξει καταφατική απάντηση από την ΕΤΕπ στο χθεσινό αίτημα των δύο υπουργών. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η εν λόγω πρωτοβουλία δεν σχετίζεται με το προαναφερόμενο σχέδιο περί ανάθεσης μελέτης για το έργο, αλλά αφορά αμιγώς τη χρηματοδότηση του έργου, χωρίς να έχει γίνει γνωστό το ποσό που επιδιώκεται να αντληθεί.
Τα οφέλη μιας ενδεχόμενης θετικής απάντησης
Η ΕΤΕπ θα προχωρήσει σε μελέτη δέουσας επιμέλειας (due diligence), όπως θα έπραττε για οποιοδήποτε αίτημα χρηματοδότησης, με τη θετική έκβαση των πραγμάτων να μεταφράζεται, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, σε «ψήφο εμπιστοσύνης» για το έργο, ικανή να αλλάξει σημαντικά το αρνητικό -για την ώρα- κλίμα σε σχέση με το project.
Σε πρακτικό επίπεδο, η απόφαση χρηματοδότησης του έργου από την ΕΤΕπ θα αποτελέσει, όπως επισημαίνουν πηγές με γνώση του θέματος, και μια «ανάσα ανακούφισης» για τον ΑΔΜΗΕ, καθώς δραστηριότητες βρίσκονται εν εξελίξει και καταγράφονται έξοδα, παρά τη γενική αναστολή των σχετικών εργασιών. Σε αντίθετη περίπτωση, η απάντηση της ΕΤΕπ θα αποτελέσει ακόμη μια απόδειξη του υπέρμετρου «γεωπολιτικού βάρους» που δύναται μέχρι και να αφήσει το έργο στα χαρτιά πέρα από τα όποια προσκόμματα και εμπόδια έχουν προκύψει μέχρι στιγμής κατά την πορεία ωρίμανσης της ηλεκτρικής διασύνδεσης, τόσο επί του πεδίου όσο και σε διπλωματικό και πολιτικό επίπεδο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το έργο συνεχίζει να χαίρει ευρωπαϊκής στήριξης, με τον μεν Ευρωπαϊκό Σύνδεσμο Διαχειριστών Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ENTSO-E) να απορρίπτει ρητά και κατηγορηματικά το ενδεχόμενο διασύνδεσης της Μεγαλονήσου μέσω της Τουρκίας, επισημαίνοντας ότι το μοναδικό εγκεκριμένο έργο διασύνδεσης της Κυπριακής Δημοκρατίας με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα είναι το Great Sea Interconnector.