Μπροστά σε μια νέα εστία έντασης με τον Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται πως βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία επιχείρησε να μπλοκάρει την ανάθεση επικερδούς σύμβασης για αγωγό φυσικού αερίου στα Βαλκάνια σε εταιρεία που συνδέεται με τον προσωπικό δικηγόρο του Αμερικανού προέδρου, σύμφωνα με έγγραφα που περιήλθαν σε γνώση του Guardian.
Οι Βρυξέλλες έχουν ήδη συγκρουστεί με τον Τραμπ σε ζητήματα γύρω από το εμπόριο, την Ουκρανία και τις στρατιωτικές δαπάνες, ωστόσο η συγκεκριμένη παρέμβαση φαίνεται να αποτελεί την πρώτη φορά που αμφισβητούν ευθέως επιχειρηματική δραστηριότητα προσώπων του στενού του περιβάλλοντος.
Ο αγωγός, που θα διασχίζει τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, προωθείται –σύμφωνα με βοσνιακές πηγές– έπειτα από πολύμηνες πιέσεις Αμερικανών αξιωματούχων, με τις τοπικές αρχές να κινούνται ταχύτατα προς την ανάθεση της σύμβασης σε μια μέχρι πρότινος άγνωστη εταιρεία με έδρα το Ουαϊόμινγκ.
Η εταιρεία AAFS Infrastructure and Energy ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του περασμένου έτους και δεν έχει δημοσιοποιήσει τη μετοχική της σύνθεση. Επικεφαλής της εμφανίζονται δύο πρόσωπα που είχαν ενεργό ρόλο στην προσπάθεια του Τραμπ να ανατρέψει το εκλογικό αποτέλεσμα του 2020: ο δικηγόρος Τζέσι Μπίναλ, που τον υπερασπίστηκε έναντι κατηγοριών για υποκίνηση των επεισοδίων στο Καπιτώλιο, και ο Τζο Φλιν, αδελφός του πρώην συμβούλου εθνικής ασφάλειας.
Παρά την έλλειψη αποδεδειγμένης εμπειρίας σε έργα τέτοιου μεγέθους, η AAFS δηλώνει ότι σχεδιάζει να επενδύσει 1,5 δισ. δολάρια στον αγωγό και σε άλλες υποδομές στη Βοσνία.
Τον Μάρτιο, το κοινοβούλιο της Βοσνίας ενέκρινε νομοθεσία που, σύμφωνα με τη Διεθνή Διαφάνεια, δημιουργεί «επικίνδυνο προηγούμενο», καθώς προβλέπει την απευθείας ανάθεση της σύμβασης στην AAFS χωρίς διαγωνιστική διαδικασία.
Λίγες ημέρες αργότερα, ο εκπρόσωπος της ΕΕ στο Σαράγεβο απηύθυνε ιδιωτική προειδοποίηση προς την πολιτική ηγεσία της χώρας ότι τέτοιες κινήσεις θέτουν σε κίνδυνο την ευρωπαϊκή της προοπτική.
Σε επιστολή της 13ης Απριλίου, την οποία εξασφάλισε το ερευνητικό μέσο istraga.ba, ο Ευρωπαίος αξιωματούχος Λουίτζι Σορέκα υπογράμμισε ότι, βάσει της ενεργειακής συμφωνίας ΕΕ–Βοσνίας, είναι «κρίσιμο τα σχέδια νόμων να συντονίζονται πλήρως» με τις Βρυξέλλες. «Με αυτόν τον τρόπο η Βοσνία και Ερζεγοβίνη μπορεί να συνεχίσει την ευρωπαϊκή της πορεία και να μην χάσει ευκαιρίες για περαιτέρω ενσωμάτωση και χρηματοδότηση», σημείωσε.
«Προτεραιότητα για τη διοίκηση Τραμπ»
Ο Μπίναλ, από την πλευρά του, χαρακτήρισε τον αγωγό «προτεραιότητα για τη διοίκηση Τραμπ», διαβεβαιώνοντας ότι η εταιρεία θα επικεντρωθεί στην ενεργειακή ασφάλεια και την οικονομική ανάπτυξη της χώρας.
Το έργο προβλέπει τη σύνδεση της Βοσνίας με τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Κροατία, επιτρέποντας την εισαγωγή αμερικανικού αερίου σε μια χώρα που εξαρτάται πλήρως από τη Ρωσία.
Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, η ΕΕ έχει θέσει ως στόχο την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο έως το 2028, περιλαμβάνοντας και υποψήφιες προς ένταξη χώρες, όπως η Βοσνία. Ωστόσο, η προοπτική να περάσει ένα κρίσιμο ενεργειακό έργο υπό τον έλεγχο εταιρείας που συνδέεται με τον στενό κύκλο του Τραμπ δημιουργεί νέους γεωπολιτικούς προβληματισμούς στις Βρυξέλλες.
Παράλληλα, και άλλα πρόσωπα από το περιβάλλον του Τραμπ έχουν δείξει ενδιαφέρον για τη Βοσνία. Ο Μάικλ Φλιν, πρώην επικεφαλής των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, φέρεται να άσκησε πιέσεις υπέρ της σερβικής εθνικιστικής ηγεσίας της χώρας.
Η παρέμβασή του συνέβαλε στην άρση των αμερικανικών κυρώσεων κατά του Μίλοραντ Ντόντικ, ηγέτη των Σέρβων της Βοσνίας, ο οποίος κατηγορείται ότι υπονομεύει τη συμφωνία ειρήνης του 1995, που έθεσε τέλος σε έναν πόλεμο τριών ετών, στον οποίο έχασαν τη ζωή τους πάνω από 100.000 άνθρωποι.
Τον Απρίλιο, ο Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ επισκέφθηκε την Μπάνια Λούκα, πρωτεύουσα της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας, ενώ ο Ντόντικ έχει ήδη εκφράσει τη στήριξή του στο έργο του αγωγού.
Επιμέλεια: Μάριος Παρλιάρος