Η ενέκρινε προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων, ονόματι METSAF, με σκοπό να μπορούν τα κράτη μέλη να στηρίξουν την οικονομία της ΕΕ στο πλαίσιο της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Πρόκειται για ένα στοχευμένο και προσωρινό πλαίσιο για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης σε ορισμένους από τους πλέον εκτεθειμένους τομείς της οικονομίας: τη γεωργία, την αλιεία, τις μεταφορές και τις ενεργοβόρες βιομηχανίες.
Το METSAF θα ισχύει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Κατά τη διάρκεια της περιόδου εφαρμογής του, η Επιτροπή θα επανεξετάζει το περιεχόμενο, το πεδίο εφαρμογής και τη διάρκεια του πλαισίου λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τη γενική οικονομική κατάσταση.
Για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, το METSAF τροποποιεί προσωρινά το υφιστάμενο πλαίσιο CISAF αυξάνοντας την ένταση ενίσχυσης από 50% σε έως 70% του κόστους ηλεκτρισμού για την επιλέξιμη κατανάλωση.
Το METSAF επιτρέπει στα κράτη μέλη να ενεργούν άμεσα για να εξασφαλίζουν ότι η ανάπτυξη των πλέον εκτεθειμένων εταιρειών δεν παρεμποδίζεται ανεπανόρθωτα από την τρέχουσα κρίση.
Για τον σκοπό αυτό, η στήριξη μπορεί να λάβει διάφορες μορφές για εταιρείες που δραστηριοποιούνται στους τομείς της γεωργίας, της αλιείας και των μεταφορών. Σε αυτές τις μορφές περιλαμβάνονται οι ενισχύσεις που βασίζονται στην πραγματική κατανάλωση για την κάλυψη μέρους των αυξήσεων των τιμών των καυσίμων ή των λιπασμάτων, καθώς και απλουστευμένη προσέγγιση για τα μικρά ποσά ενισχύσεων (de minimis).
Το METSAF περιλαμβάνει επίσης προσωρινή προσαρμογή του πλαισίου κρατικών ενισχύσεων της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία (CISAF), με την οποία καθίσταται δυνατή μεγαλύτερη ευελιξία και ενισχύσεις υψηλότερης έντασης για την αντιμετώπιση των απότομων αυξήσεων των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας.
Συγκεκριμένα, το πλαίσιο προβλέπει τα ακόλουθα:
Για τη γεωργία, την αλιεία, τις χερσαίες μεταφορές (οδικές, σιδηροδρομικές και εσωτερικές πλωτές μεταφορές) και τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων εντός ΕΕ, τα κράτη μέλη θα μπορούν να αντισταθμίζουν έως και το 70% του πρόσθετου κόστους ενός δικαιούχου που οφείλεται στην αύξηση των τιμών των καυσίμων και των λιπασμάτων η οποία προκλήθηκε από την κρίση. Η αύξηση των τιμών θα καθορίζεται από κάθε κράτος μέλος μέσα από την εξέταση της διαφοράς μεταξύ της σχετικής τιμής της αγοράς και μιας ισχύουσας ιστορικής τιμής αναφοράς. Στη συνέχεια, το συνολικό πρόσθετο κόστος θα υπολογίζεται με βάση την τρέχουσα ή την τελευταία κατανάλωση του δικαιούχου πριν από την κρίση.
Για αυτούς τους τομείς, μια απλουστευμένη επιλογή θα διευκολύνει τους δικαιούχους ώστε να κρίνονται επιλέξιμοι για την ενίσχυση. Η επιλογή αυτή επιτρέπει στα κράτη μέλη να προσαρμόζουν τα ποσά των μεμονωμένων ενισχύσεων σε στοιχεία όπως το μέγεθος και το είδος των δραστηριοτήτων των δικαιούχων, μια γενική εκτίμηση της κατανάλωσης καυσίμων στον τομέα ή άλλες σχετικές προσεγγιστικές τιμές, αντί να υποχρεούνται οι δικαιούχοι να παρέχουν λεπτομερή αποδεικτικά στοιχεία της πραγματικής τους κατανάλωσης. Με βάση αυτήν την επιλογή, κάθε δικαιούχος μπορεί να λάβει έως και 50.000 ευρώ.
Για ενεργοβόρες βιομηχανίες που είναι επιλέξιμες στο πλαίσιο προσωρινών καθεστώτων ελάφρυνσης των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας σύμφωνα με την ενότητα 4.5 του CISAF, θα είναι δυνατή η αύξηση της ενίσχυσης από 50% σε έως και 70% για το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας της επιλέξιμης κατανάλωσης. Το ποσοστό αυτό μπορεί να καλύπτει έως και το 50 % της συνολικής κατανάλωσης του δικαιούχου. Δεν θα απαιτείται πρόσθετη αύξηση των προσπαθειών απανθρακοποίησης.
« Αυτό που θα μας προστατεύσει από τις ενεργειακές κρίσεις του μέλλοντος είναι να επιτύχουμε μια καθαρή οικονομία. Η ενεργειακή μετάβαση παραμένει η πλέον αποτελεσματική στρατηγική για την αυτονομία, την ανάπτυξη και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης. Ωστόσο, οι πρόσφατες απότομες αυξήσεις των τιμών της ενέργειας απαιτούν άμεση αντίδραση. Το METSAF προβλέπει εύκολα εφαρμόσιμες λύσεις που θα στηρίξουν τη διαρκή ανάπτυξη βασικών τομέων της ΕΕ, όπως η γεωργία, η αλιεία και οι μεταφορές, μετριάζοντας τις επιπτώσεις της κρίσης.», δήλωσε η Εκτελεστική Αντιπρόεδρος Τερέσα Ριμπέρα.
Η επιλέξιμη περίοδος είναι αναδρομική από 1η Μαρτίου 2026 και λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Δεν δικαιούνται ενίσχυση επιχειρήσεις που ήταν ήδη σε οικονομική δυσχέρεια πριν από τις 28 Φεβρουαρίου 2026, με εξαίρεση τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις που δεν τελούν υπό καθεστώς αφερεγγυότητας.