Το Μέγαρο Μαξίμου δεν κάνει διακοπές. Υπουργοί και στελέχη εναλλάσσονται στην Ηρώδου Αττικού τις τελευταίες εβδομάδες με βασικό αντικείμενο συζήτησης ένα σενάριο που μέχρι πρότινος ακουγόταν σαν πολιτικολογική φαντασίωση: εθνικές εκλογές το φθινόπωρο του 2026. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, άνθρωπος γνωστός για τη μεθοδικότητά του, δεν αφήνει τίποτα στην τύχη· και όταν το Μαξίμου αρχίζει να «ανάβει μηχανές», σπανίως πρόκειται για ασκήσεις επί χάρτου.
Η ημερομηνία που διακινείται στους κύκλους του κυβερνώντος κόμματος είναι η 27η Σεπτεμβρίου. Το σχέδιο, στη βασική του εκδοχή, έχει ως αφετηρία τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Ο πρωθυπουργός παρουσιάζει στο Σαββατοκύριακο 6-7 Σεπτεμβρίου ένα εκτεταμένο πακέτο εξαγγελιών, θέτει τους όρους του αφηγήματος, και τρεις εβδομάδες αργότερα πηγαίνει σε κάλπες — αφήνοντας την αντιπολίτευση να αντιδράσει εν κινήσει.
Μέχρι τον Σεπτέμβριο μεσολαβεί, ασφαλώς, μια αιωνιότητα. Κανείς δεν αγνοεί ότι στην ελληνική πολιτική τέσσερις μήνες μπορούν να ανατρέψουν τα πάντα. Στο Μαξίμου αυξάνονται οι συζητήσεις για πρόωρες εκλογές στο φθινόπωρο, με τον Οκτώβριο να εμφανίζεται ως εναλλακτική ημερομηνία. Παρ’ όλα αυτά, η λογική που οδηγεί σε αυτή τη διεύθυνση είναι ξεκάθαρη — και δεν εδράζεται στη συναίσθηση αλλά στον ψυχρό υπολογισμό.
Το ημερολόγιο των αιφνιδιαστών
Ο Σεπτέμβριος δεν είναι τυχαίος μήνας στην ελληνική εκλογική ιστορία. Ο Κώστας Σημίτης έκανε εκλογές στις 22 Σεπτεμβρίου του 1996, ο Κώστας Καραμανλής στις 16 Σεπτεμβρίου του 2007 και ο Αλέξης Τσίπρας στις 20 Σεπτεμβρίου του 2015. Και οι τρεις αιφνιδίασαν και κέρδισαν τις εκλογές. Τρεις πρωθυπουργοί, τρεις αιφνιδιασμοί, τρεις νίκες. Είναι αυτό τυχαίο; Μάλλον όχι. Ο Σεπτέμβριος παρέχει στον πρωθυπουργό που τις προκηρύσσει τη διπλή πολυτέλεια: το θετικό ψυχολογικό κλίμα που αφήνει πίσω του ένα σχετικά ήρεμο καλοκαίρι, αλλά και την απόσταση από την έναρξη της χειμερινής λαϊκής δυσαρέσκειας. Η γκρίνια για τους λογαριασμούς θέρμανσης δεν έχει ακόμα αρχίσει.
Τα δύο μέτωπα πίεσης
Το Μαξίμου δεν σχεδιάζει από περίσσεια αισιοδοξίας. Σχεδιάζει υπό πίεση — και αυτή είναι, ίσως, η πιο ενδιαφέρουσα πτυχή της εξίσωσης.
Το πρώτο μέτωπο είναι εσωτερικό. Το κλίμα στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας είναι βαρύ, περισσότερο από κάθε άλλη φορά· η κριτική έχει στόχο και αποδέκτη το Μέγαρο Μαξίμου και τον ίδιο τον πρωθυπουργό. Η υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ — που έχει πλέον εισαγγελικές διαστάσεις με ευρωπαϊκές προεκτάσεις — συνεχίζει να αιμορραγεί δημοσκοπικά. Δύο μεγάλα αγκάθια έχει μπροστά της η ΝΔ: οι προτάσεις του ΠΑΣΟΚ για Εξεταστική Επιτροπή για τις υποκλοπές και για Προανακριτική κατά πρώην υπουργού και υφυπουργού που αναφέρονται στη δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Αν η ΝΔ αποδεχθεί αυτά τα αιτήματα, θα αντιμετωπίσει μια σειρά εσωκομματικών τριγμών. Αν τα αρνηθεί, θα τροφοδοτήσει ένα αφήγημα φυγής από την ευθύνη.
Το δεύτερο μέτωπο είναι εξωτερικό. Οι εξελίξεις στην πολεμική κρίση στη Μέση Ανατολή πιθανότατα θα επηρεάσουν τις τελικές αποφάσεις που θα κληθεί να λάβει ο πρωθυπουργός σε σχέση με τον χρόνο των εκλογών. Οι παρατεταμένες πολεμικές επιχειρήσεις στον Κόλπο διατηρούν τα καύσιμα σε υψηλά επίπεδα· αν η Ευρώπη δεν «ξεκουνηθεί» και ο πόλεμος επεκταθεί, το δημοσιονομικό ταμείο θα βγει μείον. Κάνεις εκλογές τώρα, πριν ο χειμώνας φέρει νέους λογαριασμούς στα σπίτια. Ή περιμένεις το 2027 με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Η δημοσκοπική εικόνα
Το πολιτικό σκηνικό εμφανίζει ρευστότητα που δύσκολα παρατηρήθηκε στα χρόνια της «κυριαρχίας» του Μητσοτάκη. Στην πρόθεση ψήφου, η ΝΔ καταγράφει πτώση στο 23,8% — το χαμηλότερο ποσοστό για το 2026 — σε πλαίσιο έντονων πολιτικών πιέσεων λόγω ΟΠΕΚΕΠΕ, σύμφωνα με την GPO. Η εκτίμηση ψήφου παρουσιάζει διαφορετική εικόνα: στη μέτρηση της Marc, η ΝΔ συγκεντρώνει 32,2% με προβάδισμα 18,7 μονάδων από το δεύτερο ΠΑΣΟΚ (13,5%). Η Metron Analysis τοποθετεί τη ΝΔ στο 28,6% στην εκτίμηση ψήφου και καταγράφει αξιοσημείωτα ευρήματα: το 53% των πολιτών επιζητεί κυβερνήσεις συνεργασίας έναντι μόλις 44% που επιθυμεί αυτοδύναμες.
Ο πόλεμος και τα αντανακλαστικά της κυβέρνησης στην υπεράσπιση της Κύπρου έχουν ανεβάσει τα δημοσκοπικά ποσοστά της ΝΔ· η ενίσχυση συνδέεται με τη διεθνή αστάθεια, καθώς η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή φαίνεται να ενισχύει τη συσπείρωση γύρω από την κυβέρνηση. Αυτό το «εφέ συσπείρωσης» είναι, ωστόσο, από τη φύση του παροδικό. Κανείς δεν εγγυάται ότι θα είναι εξίσου ισχυρό τον Σεπτέμβριο ή — πολύ περισσότερο — τον Απρίλιο του 2027.
Η ΔΕΘ ως αφετηρία — ή ως πρόφαση
Το Μέγαρο Μαξίμου αντιμετωπίζει τη ΔΕΘ ως αφετηρία θετικών εξελίξεων, σπεύδοντας από τώρα να διαμορφώσει τις κατάλληλες συνθήκες για την παρουσίαση από τον πρωθυπουργό ενός εθνικού σχεδίου μεταρρυθμίσεων. Το ύψος των παρεμβάσεων αναμένεται να κυμανθεί κοντά στο 1,5 δισ. ευρώ, με έμφαση στη μεσαία τάξη και τις οικογένειες. Το υπερπλεόνασμα που συγκεντρώθηκε τα τελευταία χρόνια θα διατεθεί στην πορεία προς τις εκλογές — με στόχο τη νίκη της Νέας Δημοκρατίας.
Η ερώτηση που τίθεται είναι δόλια στην απλότητά της: ανακοινώνεις 1,5 δισ. ευρώ παροχών στη ΔΕΘ για να κυβερνήσεις καλύτερα τα επόμενα δύο χρόνια ή για να πας αμέσως μετά σε εκλογές; Και αν πας σε εκλογές, πρέπει να υπάρξει ο χρόνος που απαιτείται για να «αφομοιωθούν» οι εξαγγελίες από τους ψηφοφόρους — ούτε πολύς (χάνεται η εντύπωση) ούτε λίγος (δεν έχει ακόμα φτάσει το μέτρο στην τσέπη κανενός).
Η παρουσία του Μητσοτάκη στη ΔΕΘ 2025 έδειξε ότι, για πρώτη φορά εδώ και δυόμισι χρόνια, η κυβέρνηση παρουσιάζει ένα σχέδιο με αρχή, μέση και τέλος. Το «τέλος» τότε τοποθετήθηκε στον εκλογικό ορίζοντα του 2027. Ένα χρόνο μετά, το ίδιο «τέλος» φαίνεται να προβλέπεται νωρίτερα.
Ο «τεχνικός» παράγοντας
Αλλεπάλληλες είναι οι συσκέψεις του Λιβάνιου με τους εμπλεκόμενους στις εκλογές· το τρένο μπήκε στις ράγες. Το υπουργείο Εσωτερικών χρειάζεται χρόνο — και ιδιαίτερα φέτος, για πρώτη φορά στην ιστορία των ελληνικών εθνικών εκλογών, θα εφαρμοστεί η επιστολική ψήφος για Έλληνες που ζουν στο εξωτερικό. Η επιστολική ψήφος δεν είναι απλώς θεσμική καινοτομία· είναι λογιστικό και οργανωτικό βάρος που καθορίζει και το ενωρίτερο δυνατό χρονοδιάγραμμα. Ο Σεπτέμβριος είναι — τυπικά — εφικτός. Αλλά απαιτεί απόφαση σχεδόν τώρα.
Τι λέει — και τι δεν λέει — ο ίδιος
Στη ΔΕΘ του Σεπτεμβρίου 2025, ο Κυριάκος Μητσοτάκης διαβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση θα εξαντλήσει την τετραετία, αποκλείοντας κατηγορηματικά τις πρόωρες εκλογές. Η δήλωση αυτή υπάρχει. Δεν σβήνει. «Έχουμε δύο χρόνια μέχρι τις εκλογές», είπε ο πρωθυπουργός, «δεν με προβληματίζει από τώρα το 2027, αλλιώς θα πατούσα φρένο στις μεταρρυθμίσεις».
Ένας χρόνος πέρασε. Πολλά άλλαξαν. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν υπήρχε ακόμα ως πολιτικό ζήτημα. Η Μέση Ανατολή δεν είχε ανάψει ξανά. Τα νέα κόμματα Τσίπρα και Καρυστιανού δεν είχαν ακόμη κρυσταλλωθεί. Το πολιτικό τοπίο του Σεπτεμβρίου 2025 και εκείνο του Μαΐου 2026 μοιάζουν μεν, αλλά δεν ταυτίζονται.
Η ερώτηση που παραμένει ανοιχτή δεν είναι αν ο Μητσοτάκης σκέφτεται εκλογές τον Σεπτέμβριο. Είναι αν θα το αποφασίσει.