Σχεδόν μία στις τέσσερις θέσεις εργασίας παγκοσμίως, περίπου 838 εκατομμύρια, είναι πιθανό να εκτεθεί στην γενετική τεχνητή νοημοσύνη (generative AI), με τους νεότερους εργαζόμενους, τις γυναίκες και όσους διαθέτουν υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο να αντιμετωπίζουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο, σύμφωνα με την Bank of America, επικαλούμενη στοιχεία του International Labour Organization.
«Σε παγκόσμιο επίπεδο, περίπου μία στις τέσσερις θέσεις εργασίας εκτίθεται στην τεχνητή νοημοσύνη. Οι νεότεροι εργαζόμενοι, οι γυναίκες και όσοι έχουν υψηλότερη εκπαίδευση είναι οι πιο εκτεθειμένοι», ανέφεραν οικονομολόγοι της BofA με επικεφαλής τον Benson Wu.
Στις χώρες υψηλού εισοδήματος, όπου κυριαρχούν τα μη επαναλαμβανόμενα γνωστικά επαγγέλματα, το ποσοστό φτάνει το 33,5% των θέσεων εργασίας, ενώ στις χώρες χαμηλού εισοδήματος περιορίζεται μόλις στο 11%.
Οι πιο ανεπτυγμένες οικονομίες βρίσκονται επίσης σε καλύτερη θέση για να αποκομίσουν τα μεγαλύτερα οφέλη παραγωγικότητας από την υιοθέτηση της AI, αν και η Bank of America επισημαίνει ότι οι εταιρείες που ηγούνται της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης είναι πιθανό να αποκομίσουν «δυσανάλογα μεγάλο μερίδιο» αυτών των κερδών.
Οι φόβοι για μαζική ανεργία λόγω της AI είναι ευρέως διαδεδομένοι, ωστόσο οι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι τέτοια σενάρια δεν συμβαδίζουν πλήρως ούτε με την οικονομική θεωρία ούτε με τα μέχρι στιγμής δεδομένα.
«Η ιστορία προσφέρει πολλά παραδείγματα, από τη Βιομηχανική Επανάσταση έως την εποχή του διαδικτύου, όπου οι τεχνολογικές εξελίξεις κατέστρεψαν θέσεις εργασίας που δεν μπορούσαν να αντικατασταθούν. Ωστόσο, μετά την αρχική αναστάτωση, η οικονομία δημιούργησε νέες θέσεις εργασίας που δεν υπήρχαν προηγουμένως», σημειώνουν.
Η άνοδος της τεχνητής νοημοσύνης έχει ήδη εντείνει τις ανησυχίες για απώλειες θέσεων εργασίας, ιδιαίτερα σε διοικητικά και γραφειακά επαγγέλματα στις ΗΠΑ. Μια πρόσφατη έκθεση της Goldman Sachs προειδοποιεί ότι οι εργαζόμενοι που εκτοπίζονται από την τεχνολογία ενδέχεται να αντιμετωπίσουν σημαντικές οικονομικές συνέπειες.
Με βάση δεδομένα τεσσάρων δεκαετιών και την παρακολούθηση περισσότερων από 20.000 Αμερικανών που γεννήθηκαν μεταξύ της δεκαετίας του 1950 και του 1980, οι ερευνητές της Goldman διαπίστωσαν ότι εργαζόμενοι σε επαγγέλματα που επηρεάστηκαν από τεχνολογικές αλλαγές, όπως τηλεφωνητές και δακτυλογράφοι, υπέστησαν τόσο βραχυπρόθεσμες όσο και μακροπρόθεσμες οικονομικές απώλειες σε σύγκριση με όσους έχασαν τη δουλειά τους σε πιο σταθερούς κλάδους.
Οι εργαζόμενοι σε θέσεις ευάλωτες στην αυτοματοποίηση χρειάστηκαν κατά μέσο όρο έναν μήνα περισσότερο για να βρουν νέα εργασία και υπέστησαν μείωση πραγματικών αποδοχών κατά 3% όταν επανεντάχθηκαν στην αγορά εργασίας, ενώ όσοι προέρχονταν από άλλους κλάδους δεν επηρεάστηκαν ουσιαστικά.
Σε βάθος δεκαετίας, τα εισοδήματα των εργαζομένων από τεχνολογικά πληγέντες κλάδους αυξήθηκαν σχεδόν 10 ποσοστιαίες μονάδες λιγότερο σε σχέση με όσους δεν έχασαν ποτέ τη δουλειά τους και 5 ποσοστιαίες μονάδες λιγότερο σε σχέση με όσους εκτοπίστηκαν από άλλους τομείς.
Ένας βασικός λόγος, σύμφωνα με την έκθεση, είναι το φαινόμενο της «επαγγελματικής υποβάθμισης» (occupational downgrading), κατά το οποίο οι δεξιότητες των εργαζομένων χάνουν την αξία τους, οδηγώντας τους σε χαμηλότερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας.