Ταμείο Ανάκαμψης: Το χρονοδιάγραμμα που θα κρίνει τα 36 δισ. ευρώ

Σε λιγότερο από 120 ημέρες η χώρα μας, όπως και τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να «κλείσουν» με τα ορόσημα και τους στόχους των Εθνικών Σχεδίων του Ταμείου Ανάκαμψης.

Το χρονοδιάγραμμα είναι αρκετά ασφυκτικό καθώς:

·       Μέχρι το τέλος Μαΐου: η Ελλάδα (κι άλλες χώρες) θα πρέπει να καταθέσει στην Κομισιόν την τελευταία αναθεώρηση του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αφαιρώντας αυτή τη φορά μεταρρυθμίσεις ή επενδύσεις οι οποίες δεν φαίνεται να ολοκληρώνονται εντός των χρονοδιαγραμμάτων που έχουν τεθεί. Θα προηγηθεί, στις αρχές του μήνα η κατάθεση του 8ου αιτήματος, ύψους τουλάχιστον 1,46 δισ. ευρώ από το σκέλος των επιδοτήσεων καθώς η Αθήνα έχει εκπληρώσει και τα 32 ορόσημα.

Δεδομένου ότι τα ορόσημα και οι στόχοι πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τις 31 Αυγούστου 2026, δεν υπάρχει περιθώριο για την υιοθέτηση τροποποιήσεων των Σχεδίων από το Συμβούλιο μετά την ημερομηνία αυτή. Επίσης, το τελευταίο αίτημα για καταβολή δόσης θα πρέπει να έχει πραγματοποιηθεί έως τις 30 Σεπτεμβρίου ώστε η εκταμίευση του ποσού να γίνει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Με βάση τις τελευταίες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς τα κράτη-μέλη:

·        Πριν από τις 31 Αυγούστου 2026

Για οποιαδήποτε ορόσημα ή στόχους για τα οποία έχει ανασταλεί η πληρωμή, προκειμένου να αρθεί η αναστολή και να εκταμιευθεί το αντίστοιχο ποσό, όλα τα απαραίτητα διορθωτικά μέτρα πρέπει να ληφθούν από το ενδιαφερόμενο κράτος-μέλος εντός 6 μηνών από την απόφαση αναστολής και, σε κάθε περίπτωση, το αργότερο έως τις 31 Αυγούστου 2026.

Σε περιπτώσεις μάλιστα που μια απόφαση αναστολής εξακολουθεί να ισχύει στις 31 Αυγούστου 2026, τα ενδιαφερόμενα κράτη-μέλη θα πρέπει να υποβάλουν, έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, κάθε σχετικό αποδεικτικό στοιχείο που να αποδεικνύει ότι έως τις 31 Αυγούστου 2026 είχαν λάβει τα αναγκαία μέτρα για τη διασφάλιση της ικανοποιητικής επίτευξης των σχετικών οροσήμων και στόχων.

·       Μετά τις 31 Αυγούστου 2026

Ο Κανονισμός του Ταμείου Ανάκαμψης δεν επιτρέπει να λαμβάνονται υπόψη ενέργειες που πραγματοποιούνται μετά τις 31 Αυγούστου 2026 για θετική αξιολόγηση. Συνεπώς, η έναρξη διαδικασίας αναστολής πληρωμών και η οποία αποσκοπεί στο να δοθεί χρόνος στα κράτη-μέλη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για την ικανοποιητική επίτευξη των σχετικών οροσήμων ή στόχων εντός περιόδου έξι μηνών, δεν είναι πλέον σχετική μετά την ημερομηνία αυτή. Ως εκ τούτου, σε περίπτωση που κάποιο ορόσημο ή στόχος αξιολογηθεί ως μη ικανοποιητικό επιτευχθέν μετά τις 31 Αυγούστου 2026, η Επιτροπή δεν θα κινήσει διαδικασία αναστολής πληρωμών. Αντίθετα, θα κινήσει τη διαδικασία μείωσης η οποία ενδέχεται να οδηγήσει σε αναλογική μείωση της χρηματοδοτικής συνεισφοράς και, όπου εφαρμόζεται, του δανείου.

·       Μετά τις 30 Σεπτεμβρίου

Μετά την υποβολή των αιτημάτων πληρωμής έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, η Επιτροπή θα έχει στη διάθεσή της δύο μήνες για να παράσχει την προκαταρκτική της αξιολόγηση σχετικά με την ικανοποιητική επίτευξη των σχετικών οροσήμων και στόχων. Η Επιτροπή προτίθεται να διαβιβάσει αυτές τις προκαταρκτικές αξιολογήσεις στην Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή («EFC») έως τις 20 Νοεμβρίου 2026. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη την πρόθεση της EFC να εκδώσει τη γνώμη της έως τις 8 Δεκεμβρίου 2026 (για όλες τις προκαταρκτικές αξιολογήσεις που θα έχουν εκδοθεί έως τις 20 Νοεμβρίου 2026), ώστε να μπορέσει η Επιτροπή να εγκρίνει τις αποφάσεις που εξουσιοδοτούν τις πληρωμές έως τις 18 Δεκεμβρίου 2026 και να πραγματοποιηθούν οι σχετικές πληρωμές έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Αξίζει να σημειωθεί ότι από το 2027 και μετά, η Επιτροπή θα συνεχίσει επίσης να παρακολουθεί σε ετήσια βάση, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, την υλοποίηση των ειδικών ανά χώρα συστάσεων (CSR), συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αντιμετωπίζονται μέσω μέτρων του RRF.