Σε τροχιά επικίνδυνης κλιμάκωσης εισέρχεται εκ νέου η Μέση Ανατολή, καθώς σειρά στρατιωτικών επεισοδίων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν πυροδοτεί φόβους για ευρύτερη ανάφλεξη σε μία από τις πιο κρίσιμες ενεργειακά και γεωπολιτικά περιοχές του πλανήτη.
Τα γεγονότα εξελίσσονται με ταχύ ρυθμό, με αλληλοκατηγορίες, στρατιωτικές κινήσεις και υψηλούς τόνους, ενώ η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με αυξανόμενη ανησυχία.
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες αμερικανικό μαχητικό τύπου F/A-18 Hornet άνοιξε πυρ εναντίον ιρανικού δεξαμενόπλοιου, το οποίο φέρεται να παραβίασε αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό και αρνήθηκε να συμμορφωθεί σε εντολή ακινητοποίησης.
Σε απάντηση, το Ιράν προχώρησε σε επιθέσεις κατά τριών αμερικανικών αντιτορπιλικών στα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα περάσματα για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και τη διακίνηση πετρελαίου. Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι τα πλήγματα ήταν επιτυχή, ωστόσο οι σχετικές πληροφορίες δεν έχουν επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητες πηγές.
Ακολούθησε αμερικανική στρατιωτική απάντηση με στοχευμένα πλήγματα σε ιρανικές περιοχές, μεταξύ των οποίων η Qeshm, η Bandar Abbas, καθώς και οι περιοχές Sirik και Minab. Παράλληλα, ενεργοποιήθηκαν συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας στη δυτική Τεχεράνη, ένδειξη αυξημένου συναγερμού.
Εκπρόσωπος των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες για παραβίαση της κατάπαυσης πυρός, προειδοποιώντας ότι η απάντηση της χώρας θα είναι «ισχυρή και χωρίς δισταγμό» σε κάθε νέα επίθεση.
Από την πλευρά τους, οι ΗΠΑ φαίνεται να επιδιώκουν –τουλάχιστον προς το παρόν– μια ελεγχόμενη κλιμάκωση («sub-threshold»), χωρίς άμεση μετάβαση σε πλήρους κλίμακας σύγκρουση, διατηρώντας ωστόσο υψηλό επίπεδο στρατιωτικής πίεσης.
Περιφερειακές ανησυχίες και σενάρια επέκτασης
Την ίδια ώρα, διαψεύδονται μέχρι στιγμής αναφορές για εκρήξεις στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ωστόσο εκτιμάται ότι οποιαδήποτε ιρανική απάντηση ενδέχεται να επεκταθεί στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου, με τα Εμιράτα να θεωρούνται πιθανός στόχος.
Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκεται και το Ισραήλ, με το υπουργικό συμβούλιο να συγκαλεί έκτακτη συνεδρίαση για την αξιολόγηση της κατάστασης και τον καθορισμό επόμενων κινήσεων.
Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή, με τον κίνδυνο περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης να είναι ορατός. Οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ και στον Περσικό Κόλπο αναμένεται να επηρεάσουν όχι μόνο τη γεωπολιτική ισορροπία, αλλά και τις διεθνείς αγορές ενέργειας και τη ναυτιλία.