Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποιεί ότι τα φακελάκια νικοτίνης (nicotine pouches/sachets) καταναλώνονται αυξητικά σε ολόκληρο τον κόσμο και καταγγέλλει τις επιθετικές τακτικές της καπνοβιομηχανίας για την προσέλκυση νεαρής πελατείας.
Τα φακελάκια που απελευθερώνουν την νικοτίνη στην στοματική κοιλότητα μόλις τοποθετηθούν ανάμεσα στα ούλα και τα χείλη μεταμορφώνουν με μεγάλη ταχύτητα την παγκόσμια αγορά καπνικών προϊόντων και προϊόντων με βάση την νικοτίνη, σύμφωνα με έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα.
«Οι κυβερνήσεις διαπιστώνουν ταχεία εξάπλωση των προϊόντων αυτών, κυρίως μεταξύ των εφήβων και των νέων, που γίνονται στόχος παραπλανητικών τακτικών επιθετικού μάρκετινγκ», δηλώνει ο Ετιέν Κρουγκ, επικεφαλής του τμήματος Κοινωνικοί Παράγοντες Υγείας, Προαγωγή και Πρόληψη του ΠΟΥ.
Τα προϊόντα που περιέχουν νικοτίνη και ζαχαρώδη αρώματα «είναι φτιαγμένα για να είναι εθιστικά», προειδοποιεί σε ανακοίνωσή του το στέλεχος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
Τα φακελάκια νικοτίνης συχνά παρουσιάζονται ως προϊόντα «σύγχρονα», «διακριτικά» και χωρίς καπνό και εξαπλώνονται με τέτοια ταχύτητα που οι χώρες πασχίζουν να ακολουθήσουν τον ρυθμό για να θεσπίσουν ρυθμιστικό πλαίσιο προειδοποιεί ο ΠΟΥ στην πρώτη του έκθεση για το προϊόν αυτό.
7 δισεκατομμύρια δολάρια
Περισσότερα από 23 δισεκατομμύρια φακελάκια νικοτίνης πωλήθηκαν το 2024, δηλαδή 50% περισσότερα από τον προηγούμενο χρόνο. Η παγκόσμια αγορά των pouches έφθασε τα 7 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025.
Οι πωλήσεις είναι οι υψηλότερες στην Βόρεια Αμερική, όπου γνωρίζουν και ισχυρή αύξηση. Σύμφωνα με την έκθεση του ΠΟΥ, μία δημοφιλής μάρκα του προϊόντος που διέθετε 9.000 σημεία πώλησης το 2017, το 2024 ήταν διαθέσιμη σε 150.000 καταστήματα.
Τα φακελάκια νικοτίνης γνωρίζουν επίσης μεγάλη επιτυχία στις ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γερμανία, η Πολωνία, η Σουηδία, ενώ η αύξηση της κατανάλωσης είναι ταχεία και σε άλλες χώρες όπως το Πακιστάν, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.
«Δεν πρόκειται απλώς για τάση της αγοράς. Είναι ένα πρόβλημα δημόσιας υγείας σε ταχεία εξέλιξη», δηλώνει ο Βινάγιακ Πρασάντ, υπεύθυνος της αντικαπνιστικής εκστρατείας του ΠΟΥ.
Ο οργανισμός του ΟΗΕ προειδοποιεί ότι η νικοτίνη είναι «εξαιρετικά εθιστική» και ιδιαίτερα επιβλαβής για τους νέους ο εγκέφαλος των οποίων βρίσκεται σε ανάπτυξη.
Γλυκές γεύσεις
Η έκθεση καταγγέλλει την στρατηγική μάρκετινγκ που χρησιμοποιούν οι βιομηχανίες για να προσελκύσουν νέους, με ελκυστικές συσκευασίες ή την προώθηση των προϊόντων αυτών μέσω ίνφλουενσερ στα κοινωνικά δίκτυα.
Καταγγέλλει επίσης ορισμένα διαφημιστικά σλόγκαν που προωθούν μια κατανάλωση νικοτίνης «διακριτική» που επιτρέπει στους εφήβους να ξεφύγουν από την επιτήρηση των γονιών με σλόγκαν όπως «ξεχάστε τους κανόνες» ή «οποτεδήποτε, οπουδήποτε».
Ο Βινάγιακ Πρασάντ καταγγέλλει επίσης την παραπλανητική επικοινωνιακή πολιτική των εταιρειών που παρουσιάζεται τα pouches ως λιγότερο επικίνδυνα από τα παραδοσιακά τσιγάρα, ακόμη και ως εργαλείο που βοηθά τους καπνιστές να κόψουν το κάπνισμα.
«Τα φακελάκια νικοτίνης δεν είναι ακίνδυνα προϊόντα και δεν πρέπει να διατίθενται για να δημιουργήσουν μια νέα γενιά εξαρτημένων», λέει.
«Το μάρκετινγκ των προϊόντων αυτών σήμερα μοιάζει πολύ με αυτό που γνωρίσαμε πριν από 10 χρόνια, πριν από την έκρηξη της επιδημίας του ατμίσματος στους νέους», λέει ο Γόρχε Αλνταϊ, διευθυντής της μη κυβερνητικής οργάνωσης κατά του καπνίσματος STOP.
Στην έκθεσή του ο ΠΟΥ καλεί επειγόντως τις χώρες να ενισχύσουν τα νομοθετικά τους πλαίσια για να καταπολεμήσουν το πρόβλημα, υπενθυμίζοντας ότι περί τις 160 χώρες δεν διαθέτουν ειδικούς κανόνες για να πλαισιώσουν ρυθμιστικά την πώληση και κατανάλωση των nicotine pouches και ότι μόνο 16 απαγορεύουν την πώλησή τους.