Ο πόλεμος «καίει» τις τσέπες των Ευρωπαίων – Η ρήτρα διαφυγής ξανά στο τραπέζι

Την ώρα που ο πόλεμος ΗΠΑ – Ιράν πλησιάζει σε διάρκεια τους τρεις μήνες, οι τιμές των καυσίμων «καίνε» πλέον την τσέπη των καταναλωτών και των επιχειρήσεων και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

Στην Ευρώπη, δυναμώνουν οι φωνές για «ευελιξία» σε δημοσιονομικό επίπεδο με την Ιταλία να πρωτοστατεί. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, με επιστολή της στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, καλεί την Κομισιόν να επιδείξει το ίδιο πολιτικό θάρρος στον τομέα της ενέργειας όπως έκανε και με τις αμυντικές δαπάνες και ζητά μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία για την αντιμετώπιση του αυξανόμενου ενεργειακού κόστους.

Η Κομισιόν, δια μέσου του εκπροσώπου της Μπάλαζ Ουιβάρι σημείωσε ότι προτεραιότητά της είναι η πλήρης αξιοποίηση των ήδη διαθέσιμων κονδυλίων της Ε.Ε. για τον τομέα της ενέργειας, εξηγώντας ότι περίπου 300 δισ. ευρώ έχουν ήδη διατεθεί για επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας μέσω εργαλείων όπως το NextGeneration EU, το Ταμείο Πολιτικής Συνοχής και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, με περίπου 95 δισ. ευρώ να παραμένουν προς αξιοποίηση. «Η κύρια προτεραιότητα τώρα είναι να διασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη θα αξιοποιήσουν τα υπόλοιπα διαθέσιμα κονδύλια. Πέρα από τη δημόσια χρηματοδότηση, εργαζόμαστε επίσης για την κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων» απάντησε χαρακτηριστικά.

Την Πέμπτη οι νέες προβλέψεις

Tην Πέμπτη 21 του μηνός η Κομισιόν θα ανακοινώσει τις νέες προβλέψεις της για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας αναθεωρώντας τις εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό (θα κινηθεί σε υψηλότερα επίπεδα) και για τον ρυθμό ανάπτυξης (θα είναι χαμηλότερος). Ένα 24ωρο μετά, από την Πέμπτη μέχρι το Σάββατο, οι υπουργοί Οικονομικών των κρατών-μελών της Ε.Ε. και οι κεντρικοί τραπεζίτες θα βρίσκονται στη Λευκωσία (λόγω της Κυπριακής προεδρίας της Ε.Ε.) για την άτυπη συνεδρίαση των Eurogroup & Ecofin. Όπως είναι αναμενόμενο, πρώτο θέμα στην ατζέντα των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης, οι μακροοικονομικές εξελίξεις.

Ο πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, ο οποίος αυτές τις ημέρες συμμετέχει στις συζητήσεις των G7 στο Παρίσι, σημείωσε ότι «το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και ο οριστικός τερματισμός της σύγκρουσης είναι ύψιστης σημασίας για τον περιορισμό των επιπτώσεων στην οικονομία.

Η ευρωπαϊκή οικονομία έχει αποδειχθεί ανθεκτική απέναντι σε αυτή την ενεργειακή κρίση. Ωστόσο, η παγκόσμια οικονομία θα δεχθεί πιέσεις — ακόμη και αν η σύγκρουση επιλυθεί γρήγορα….Η ατζέντα της ΕΕ για την εμβάθυνση των κεφαλαιαγορών μας και για να καταστεί η ευρωπαϊκή οικονομία πιο ελκυστική για επενδύσεις θα συμβάλει σε πιο βιώσιμα επίπεδα μακροοικονομικών ανισορροπιών».

Διχασμένοι οι υπουργοί

Σημειώνεται ότι το ζήτημα χαλάρωσης των δημοσιονομικών κανόνων για δαπάνες που πραγματοποιούν τα κράτη-μέλη για να στηρίξουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις απέναντι στο ενεργειακό κόστος είχε τεθεί και στη τελευταία συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών στις αρχές Μαΐου. Υπέρ της ενεργοποίησης της ρήτρας διαφυγής για δαπάνες αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης τάχθηκαν κι άλλοι υπουργοί κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης. Αντίστοιχα, σύμφωνα με πληροφορίες, υπήρχαν και υπουργοί που ήταν αρνητικοί σε μία τέτοια απόφαση. Τι απάντησε τότε ο αρμόδιος Επίτροπος Βάλντις Ντομπρόβσκις; Ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεχίζει να παρακολουθεί τις εξελίξεις και είναι έτοιμη να αντιδράσει αν η κατάσταση επιδεινωθεί.

Ανησυχία για τα αποθέματα φυσικού αερίου

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ροές LNG προς την Ευρώπη έχουν διαταραχθεί από την έναρξη της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ιράν, στα τέλη Φεβρουαρίου, ιδιαίτερα μετά την επέκταση των εχθροπραξιών σε βασικές εγκαταστάσεις παραγωγής στο Κατάρ. Αυτό έχει προκαλέσει σοβαρές ανησυχίες στην Ευρώπη, ειδικά καθώς η περιοχή πρέπει να αναπληρώσει τα αποθέματα φυσικού αερίου πριν από τον επόμενο χειμώνα. Mε βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, στις 16 Μαΐου, οι αποθήκες των κρατών- μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν γεμάτες κατά 36,3%. Αν και το μεγαλύτερο μέρος των εισαγωγών φυσικού αερίου της ΕΕ προέρχεται εκτός Μέσης Ανατολής — κυρίως από τη Νορβηγία και τις ΗΠΑ — η διατάραξη της παγκόσμιας προσφοράς έχει αναγκάσει τους Ευρωπαίους αγοραστές να ανταγωνίζονται τους Ασιάτες για τα διαθέσιμα φορτία LNG, αυξάνοντας τις τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη κατά περίπου 40%.