Ο κ. Μπενρουμπή περιέγραψε μια αγορά κατασκευών που βρίσκεται σε φάση έντονης ανάπτυξης, με τεράστιο ανεκτέλεστο έργων, αλλά και με σημαντικές προκλήσεις που σχετίζονται τόσο με την ταχύτητα υλοποίησης όσο και με το κόστος των υλικών και της ενέργειας.
Η Κρήτη εξελίσσεται σε ένα από τα μεγαλύτερα εργοτάξια της χώρας, με τον τουρισμό, τις μεταφορές και τις δημόσιες υποδομές να δημιουργούν ένα νέο επενδυτικό τοπίο για την επόμενη δεκαετία. Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα της συζήτησης με τον αντιπρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο της ΜΕΤΚΑ, Ντίνο Μπενρουμπή, στο πλαίσιο της ημερίδας του Economist με θέμα «Επενδύοντας στην αλλαγή: Η Κρήτη σε μετάβαση», που πραγματοποιήθηκε στα Χανιά, με την υποστήριξη της Περιφέρειας Κρήτης και του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης Κρήτης.
Ο κ. Μπενρουμπή περιέγραψε μια αγορά κατασκευών που βρίσκεται σε φάση έντονης ανάπτυξης, με τεράστιο ανεκτέλεστο έργων, αλλά και με σημαντικές προκλήσεις που σχετίζονται τόσο με την ταχύτητα υλοποίησης όσο και με το κόστος των υλικών και της ενέργειας.
Αναφερόμενος στην εμπειρία της ΜΕΤΚΑ από την κατασκευή μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων στην Κρήτη, στάθηκε ιδιαίτερα στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν έργα μεγάλης κλίμακας στο νησί, κυρίως λόγω των απαιτητικών χρονοδιαγραμμάτων και της ανάγκης εξεύρεσης εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού.
Όπως είπε, για την ολοκλήρωση του Ikos Kissamos χρειάστηκε να μεταφερθούν εργαζόμενοι από ενεργειακά έργα του εξωτερικού, οι οποίοι συνεργάστηκαν με κρητικά συνεργεία και τοπικούς εργολάβους. Ο ίδιος χαρακτήρισε ιδιαίτερα θετική τη συνεργασία με το ανθρώπινο δυναμικό της Κρήτης, σημειώνοντας ότι αρκετά από τα συνεργεία που εργάστηκαν στο έργο ακολουθούν πλέον την εταιρεία και σε άλλα μεγάλα projects της χώρας.
Ο ΒΟΑΚ και το νέο κύμα υποδομών
Αναφερόμενος στον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), τον οποίο χαρακτήρισε έργο «πραγματικής επένδυσης» για το νησί εξηγώντας ότι η ΜΕΤΚΑ συμμετέχει στην παραχώρηση του έργου ως επενδυτής με ποσοστό 24%, ενώ συμμετέχει και στην κατασκευή του. Ο κ. Μπενρουμπή υπογράμμισε ότι η κατασκευή ενός έργου όπως ο ΒΟΑΚ αποτελεί σύνθετη τεχνική πρόκληση, καθώς πρόκειται ουσιαστικά για παρέμβαση σε έναν οδικό άξονα που ήδη λειτουργεί και εξυπηρετεί καθημερινά χιλιάδες οδηγούς. Όπως σημείωσε, η εμπειρία από έργα υπό κυκλοφορία, όπως το flyover της Θεσσαλονίκης, αποτελεί κρίσιμο πλεονέκτημα για την επιτυχή υλοποίηση αντίστοιχων παρεμβάσεων.
Παράλληλα, εκτίμησε ότι η κοινή γνώμη συχνά αντιμετωπίζει με επιφυλακτικότητα μεγάλα έργα στην αρχική τους φάση, ωστόσο η συνέπεια στην εκτέλεση και η ορατή πρόοδος μπορούν να αλλάξουν πλήρως το κλίμα. «Όταν ο κόσμος βλέπει ένα έργο να προχωρά με ταχύτητα και συνέπεια, γίνεται υπέρμαχος και σύμμαχος του έργου», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στη συζήτηση κυριάρχησε και το ζήτημα του μεγάλου κύματος υποδομών που βρίσκεται σήμερα σε εξέλιξη στην Ελλάδα, μέσω παραχωρήσεων και Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ). Ο επικεφαλής της ΜΕΤΚΑ σημείωσε ότι το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων δεν αρκεί πλέον για να καλύψει τις ανάγκες της χώρας, με αποτέλεσμα οι ΣΔΙΤ και οι παραχωρήσεις να αποκτούν ολοένα μεγαλύτερο ρόλο. Όπως εξήγησε, στις παραχωρήσεις ο επενδυτής αναλαμβάνει και το εμπορικό ρίσκο του έργου, γεγονός που μετατρέπει τις υποδομές σε πραγματικές μακροπρόθεσμες επενδύσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε επίσης στη σημασία της συντήρησης των έργων. Όπως ανέφερε, τα έργα υποδομής δεν αρκεί να κατασκευάζονται, αλλά πρέπει να συντηρούνται και να εκσυγχρονίζονται για δεκαετίες. Κατά τον ίδιο, αυτό αποτελεί ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα των ΣΔΙΤ και των παραχωρήσεων, καθώς ο ανάδοχος παραμένει υπεύθυνος για τη λειτουργία και τη διατήρηση του έργου σε βάθος χρόνου.
Ανεκτέλεστο 2,5 δισ. ευρώ και νέα γενιά έργων
Ο κ. Μπενρουμπή περιέγραψε έναν κατασκευαστικό κλάδο που διαχειρίζεται σήμερα ένα τεράστιο ανεκτέλεστο έργων, το οποίο στηρίζεται, όπως είπε, στην τεχνική επάρκεια τόσο των μεγάλων όσο και των μικρότερων ελληνικών εταιρειών. Αναφερόμενος στη ΜΕΤΚΑ ειδικότερα, αποκάλυψε ότι το ανεκτέλεστο υπόλοιπο έργων έχει φτάσει σήμερα τα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ, χωρίς να περιλαμβάνονται ενεργειακά έργα ή φωτοβολταϊκά. Πρόκειται, όπως είπε, αποκλειστικά για έργα υποδομών, όπως δρόμοι, σιδηρόδρομοι, λιμάνια, αεροδρόμια και μεγάλα κτιριακά projects.
Στάθηκε επίσης στη νέα φιλοσοφία σχεδιασμού έργων, η οποία πλέον επηρεάζεται καθοριστικά από την κλιματική κρίση και την ανάγκη ανθεκτικότητας των υποδομών. Ως παράδειγμα ανέφερε τα έργα αποκατάστασης της σιδηροδρομικής γραμμής στη Θεσσαλία μετά τις καταστροφές της θεομηνίας «Daniel», σημειώνοντας ότι οι νέες κατασκευές σχεδιάζονται με εντελώς διαφορετικές προδιαγραφές σε σχέση με το παρελθόν.
Ενέργεια, κόστος υλικών και ανακύκλωση
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις και στις επιπτώσεις τους στον κατασκευαστικό κλάδο. Όπως τόνισε, το μεγαλύτερο πρόβλημα σήμερα δεν είναι μόνο η ενέργεια, αλλά κυρίως η αύξηση του κόστους πρώτων υλών και προϊόντων που συνδέονται με το πετρέλαιο. Ο ίδιος προειδοποίησε ότι υλικά όπως η άσφαλτος έχουν καταγράψει αυξήσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν ακόμη και το 300%, δημιουργώντας σοβαρές πιέσεις στους προϋπολογισμούς των έργων και στις συμφωνημένες συμβάσεις.
Στο τέλος της συζήτησης αναφέρθηκε και στη νέα δραστηριοποίηση της ΜΕΤΚΑ στον τομέα της διαχείρισης αποβλήτων. Όπως είπε, η εταιρεία έχει ήδη εισέλθει δυναμικά τόσο στα υγρά όσο και στα στερεά απόβλητα, μέσω έργων βιολογικών καθαρισμών, αλλά και της μονάδας επεξεργασίας αποβλήτων στην Καβάλα.
Ο κ. Μπενρουμπή χαρακτήρισε τον τομέα της ανακύκλωσης και της διαχείρισης αποβλήτων στρατηγικής σημασίας για τα επόμενα χρόνια, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μια αγορά με διαφορετικές απαιτήσεις, υψηλή εξειδίκευση και σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης.
- – ΜΠΕ