Τέλος στα «τζάμπα» δέματα από Temu και Shein: Τι αλλάζει από τον Ιούλιο για εκατομμύρια αγορές

Τέλος στα δωρεάν μικροδέματα στην Ευρώπη σε έναν μήνα από τώρα. Τον Ιούλιο τίθενται σε ισχύ οι νέοι κανόνες επιβολής τελωνειακών δασμών στα μικρά δέματα, κυρίως μέσω του ηλεκτρονικού εμπορίου.

Με το συγκεκριμένο μέτρο η Ευρώπη δίνει τη δική της απάντηση στο γεγονός ότι τα μικροδέματα από πλατφόρμες όπως Temu και Shein, κατά κύριο λόγο, εισέρχονται προς το παρόν στην Ε.Ε. αδασμολόγητα. Γεγονός που, όπως έχει τονιστεί, οδηγεί σε αθέμιτο ανταγωνισμό, αλλά και κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών, υψηλά επίπεδα απάτης και περιβαλλοντικά προβλήματα.

Πιο συγκεκριμένα, από τον Ιούλιο 2026 και μέχρι τον Ιούλιο του 2028 (με δυνατότητα παράτασης εάν κριθεί σκόπιμο) θα επιβάλλεται προσωρινός πάγιος δασμός 3 ευρώ για είδη αξίας κάτω των 150 ευρώ που περιέχονται σε μικρά δέματα  και αποστέλλονται απευθείας σε καταναλωτές στην Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα δεδομένα σε Ε.Ε. και Ελλάδα

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), το εμπόριο μικροδεμάτων χαμηλής αξίας στην Ε.Ε. αυξήθηκε ακόμα περισσότερο το 2025, φτάνοντας σε όγκο τα 5,88 δις. από 4,67 δις. το 2024. Στη χώρα μας, με βάση την ΕΣΕΕ, διακινούνται καθημερινά 200.000 με 250.000 μικροδέματα. Το 80% της αξίας και το 93% του ΄’ογκου ήταν μικροδέματα που προήλθαν από την Κίνα κι από πλατφόρμες όπως Temu και Shein.

Η αύξηση των δεμάτων χαμηλής αξίας δημιουργεί ένα ευρύτερο ζήτημα εποπτείας της ψηφιακής αγοράς, καθώς μεγάλο μέρος των προϊόντων που εισέρχονται στην Ε.Ε. προέρχεται από διασυνοριακές πλατφόρμες, με περιορισμένη δυνατότητα άμεσου ελέγχου πριν από την είσοδό τους στην ενιαία αγορά.

Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την απώλεια δασμολογικών εσόδων, αλλά και την ασφάλεια προϊόντων, τη συμμόρφωση με ευρωπαϊκά πρότυπα, την προστασία των καταναλωτών και τον ισότιμο ανταγωνισμό για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Η μεταρρύθμιση του Τελωνειακού Κώδικα, το EU Customs Data Hub και η νέα Τελωνειακή Αρχή της ΕΕ μπορούν να λειτουργήσουν ως εργαλεία μετάβασης από τον κατακερματισμένο έλεγχο αποστολών σε μια πιο ολοκληρωμένη, ψηφιακή και βασισμένη στον κίνδυνο εποπτεία. Με βάση την ΕΣΕΕ, για το ευρωπαϊκό και ελληνικό εμπόριο, η αποτελεσματική εφαρμογή τους αποτελεί βασική προϋπόθεση ώστε το ηλεκτρονικό εμπόριο τρίτων χωρών να μην εξελιχθεί σε μόνιμη πηγή αθέμιτου ανταγωνισμού.

Πώς επιβάλλεται ο δασμός των 3 ευρώ

Ο δασμός των 3 ευρώ θα επιβάλλεται σε κάθε διαφορετική κατηγορία ειδών, η οποία θα προσδιορίζεται σύμφωνα με τις δασμολογικές διακρίσεις των ειδών που περιέχονται σε ένα δέμα.

Δηλαδή, τα 3 ευρώ δεν θα επιβάλλονται ανά δέμα αλλά ανάλογα με τα είδη που περιλαμβάνει μπορεί να επιβαρυνθεί με επιπλέον 6 ή ακόμα και περισσότερα ευρώ καθώς τα προϊόντα υπάγονται σε διαφορετικές δασμολογικές διακρίσεις.

Ο αντίκτυπος

Το 2028 αναμένεται να αρχίσει η επιβολή δασμών σε όλα τα εμπορεύματα που εισέρχονται στην Ε.Ε., καθώς σχεδιάζεται να τεθεί σε λειτουργία ο τελωνειακός κόμβος δεδομένων της Ε.Ε. – ο οποίος είναι υπό συζήτηση στο πλαίσιο ευρύτερης θεμελιώδους μεταρρύθμισης του τελωνειακού πλαισίου.

Το νέο σύστημα εκτιμάται ότι θα έχει θετικό αντίκτυπο τόσο στον προϋπολογισμό της Ε.Ε. όσο και στα εθνικά δημόσια οικονομικά, δεδομένου ότι οι τελωνειακοί δασμοί αποτελούν παραδοσιακό ίδιο πόρο της Ένωσης και τα κράτη – μέλη παρακρατούν μέρος των ποσών αυτών ως έξοδα είσπραξης.