Τα τελευταία χρόνια η Αλβανία επιχειρεί να αλλάξει πρόσωπο και από χώρα της διαφθοράς και της ανέχειας, να μετατραπεί σε μια χώρα με πολυτελή τουρισμό, που δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από άλλους αντίστοιχους προορισμούς. Τα εντυπωσιακής ομορφιάς τοπία προσέλκυσαν γρήγορα επενδυτές, όμως τον ενθουσιασμό τους δεν τον… συμμερίζονται όλοι.
Έχουν περάσει μόλις λίγες ώρες από τα βίαια επεισόδια που ξέσπασαν στο Zvërnec της Αλβανίας και η ένταση γύρω από τη δημιουργία ενός τουριστικού θέρετρου, που αποτελεί ένα από τα πλέον μεγαλεπήβολα σχέδια των Τζάρεντ Κούσνερ και Ιβάνκας Τραμπ, δεν λέει να καταλαγιάσει.
Η Σβέρνιτσα (Zvërnec) δεν αποτελεί πλέον θέμα για μια τοπική διαμάχη ανάμεσα σε κατοίκους της Αλβανίας, αλλά έχει πάρει και διεθνείς διαστάσεις.
Οι ομογενείς αντιδρούν και διαμαρτύρονται για το συγκεκριμένο τουριστικό θέρετρο και οι διαμαρτυρίες τους αφορούν το γεγονός ότι η συγκεκριμένη περιοχή αποτελεί μια από τις πλέον ευαίσθητες περιβαλλοντικά περιοχές της αλβανικής Ριβιέρας ενώ υπάρχουν και φόβοι για τις περιουσίες της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας.
Γιατί αντιδρούν οι κάτοικοι
Όσον αφορά όμως τους Έλληνες ομογενείς, το θέμα δεν έχει μόνο μια διάσταση, αυτή της προστασίας μιας ευαίσθητης περιβαλλοντικά περιοχής. Οι ομογενείς εκφράζουν την ανησυχία πως αν η περιοχή παρουσιάσει μεγάλη τουριστική ανάπτυξη, θα αλλοιωθεί πλήρως ο χαρακτήρας της και θα ενταθούν οι πιέσεις γύρω από τις ιδιοκτησίες τους, οι οποίες ανήκουν επί πολλές γενιές σε οικογένειες της μειονότητας.
Η εταιρεία πίσω από την κατασκευή του έργου
Η ανάπτυξη του έργου φέρεται να είναι ανατεθειμένη στην εταιρεία «Zvërnec South Adriatic Development», η οποία σχετίζεται με διεθνείς επενδυτικές δομές στις οποίες εμπλέκονται ο Τζάρεντ Κούσνερ, η Ιβάνκα Τραμπ και επιχειρηματίες από το Κατάρ. Το συγκεκριμένο όμως έργο, φαίνεται πως είναι απλά ένα κομμάτι του παζλ στο ευρύτερο σχέδιο των Κούσνερ και Τραμπ.
Το ζευγάρι φέρεται να φιλοδοξεί να φτιάξει ένα από τα μεγαλύτερα και εντυπωσιακότερα τουριστικά projects που έχουν παρουσιαστεί τα τελευταία χρόνια στην ευρύτερη αλβανική Ριβιέρα. Να σημειωθεί πως ο επενδυτικός προϋπολογισμός του συγκεκριμένου project ξεπερνά τα 4 δισεκατομμύρια ευρώ.
Το ταξίδι στην Αλβανία
Η Ιβάνκα Τραμπ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, το 2021 βρέθηκαν για διακοπές με τη θαλαμηγό τους στα παράλια της Αλβανίας. Εκεί, φαίνεται πως τους προσέλκυσε το ενδιαφέρον το νησί Σάζαν. Πρόκειται για μια έκταση στρατηγικής σημασίας στην είσοδο του κόλπου της Αυλώνας που επί δεκαετίες λειτουργούσε ως στρατιωτική βάση.
Τα απομεινάρια εκείνης της εποχής, ακόμα θυμίζουν το συγκεκριμένο παρελθόν. Αυτό όμως, δεν πτόησε το ζευγάρι, το οποίο μετά τις διακοπές του, συναντήθηκε με τον Έντι Ράμα, ο οποίος του παρουσίασε τρόπους αξιοποίησης του.
Και μπορεί ο διεθνής αλλά και ο αλβανικός τύπος, να συνδέει το έργο του Ζβέρνετς με τα ευρύτερα επιχειρηματικά σχέδια του Κούσνερ στην Αλβανία, ωστόσο, τα διαθέσιμα εταιρικά στοιχεία δεν εμφανίζουν τον ίδιο ή εταιρείες συμφερόντων του ως άμεσους μετόχους της Zvërnec South Adriatic Development.
Σύμφωνα με το αλβανικό μέσο Reporter.al, οι άδειες που έχουν χορηγηθεί στην εταιρεία συνδέονται με τον Κούσνερ.
Οι νομοθετικές παρεμβάσεις
Η αλβανική κυβέρνηση τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με διεθνή μέσα ενημέρωσης τα οποία έχουν προβεί σε αναλύσεις επί του θέματος, έχει προβεί σε νομοθετικές παρεμβάσεις που διευκολύνουν την υλοποίηση στρατηγικών επενδύσεων ακόμη και σε περιοχές που βρίσκονται υπό καθεστώς περιβαλλοντικής προστασίας.
Στόχος, φαίνεται να μην είναι άλλος από την τουριστική ανάπτυξη της περιοχής και της ένταξης της Αλβανίας στον διεθνή χάρτη του τουρισμού.
Στα τέλη του 2024 η αλβανική κυβέρνηση ενέκρινε, επενδυτικό σχέδιο που συνδέεται με τον Κούσνερ ύψους περίπου 1,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανάπτυξη πολυτελών τουριστικών εγκαταστάσεων στο Σάζαν αλλά και στην ευρύτερη περιοχή της νότιας Αδριατικής.
Σύμφωνα με γραπτή έγκριση, την οποία είχε δημοσιεύσει το Reuters , το έργο συμμορφωνόταν με τη νομοθεσία της Αλβανίας για τις στρατηγικές επενδύσεις και τις απαιτήσεις δημιουργίας θέσεων εργασίας, με εκτιμώμενο αριθμό 1.000 εργαζομένων.
Τα βίαια επεισόδια
Βίαια επεισόδια ξέσπασαν χθες κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας για τη δημιουργία του τουριστικού θέρετρου στη Σβέρνιτσα. Όπως φαίνεται στα βίντεο τα οποία έχουν αναρτηθεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αστυνομικοί είχαν αναπτύξει δυνάμεις κατά μήκος της περίφραξης του εργοταξίου ενώ ενδέχεται να είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων για τη διαδήλωση και να ήθελαν να προλάβουν την όποια ένταση.
Ωστόσο, η ένταση ξέσπασε και τα επεισόδια ήταν ιδιαίτερα βίαια και τραυματίστηκαν διαδηλωτές, ανάμεσά τους και ένας Έλληνας.
Στα βίντεο φαίνεται ένας διαδηλωτής να μεταφέρθηκε εντός του χώρου από υπαλλήλους ιδιωτικής εταιρείας ασφαλείας και να τραυματίστηκε. Ο ίδιος κατέθεσε μήνυση εναντίον δύο εργαζομένων της εταιρείας φύλαξης, οι οποίοι πλέον αντιμετωπίζουν ποινικές διώξεις.
Τα επεισόδια ξέσπασαν ανάμεσα σε διαδηλωτές και άτομα με πολιτικά ρούχα, καπέλα και γυαλιά. Οι διαδηλωτές ανέφεραν πως οι συγκεκριμένοι ήταν ιδιωτική ασφάλεια του έργου.
«Τον πυροβόλησαν στο λαιμό και έχασε τις αισθήσεις του»
Ο επικεφαλής του χωριού Ζβέρνετς, Κοστάκ Κονομί, μιλώντας στο reporter.al έκανε επίσης λόγο για βίαιη μεταχείριση πριν την κατάρρευση του διαδηλωτή ο οποίος φαίνεται στο βίντεο να έχει πέσει στο έδαφος. «Τον πυροβόλησαν στο λαιμό και έχασε τις αισθήσεις του. Έφτυνε αίμα στο νοσοκομείο», είπε ο Κονόμι.
Η απάντηση της αστυνομίας
Σε επίσημη ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε μετά τη διαμαρτυρία, η Αλβανική Αστυνομία ανέφερε ότι μια ομάδα διαδηλωτών προέβη σε βίαιες ενέργειες για να προκαλέσει ζημιά στον φράχτη του εργοταξίου.
«Κατά τη διάρκεια της συγκέντρωσης, η κατάσταση κλιμακώθηκε και μια ομάδα διαδηλωτών διέπραξε βίαιες πράξεις με στόχο να σπάσει τον φράχτη του εργοταξίου της εταιρείας», ανέφερε η ανακοίνωση.
Η αστυνομία αναγνώρισε τον διαδηλωτή ως τον ES και είπε ότι είχε εισβάλει βίαια στην αποκλεισμένη περιοχή. Παράλληλα, ανέφερε ότι κατά τη μεταφορά του από ιδιωτικούς φρουρούς υπέστη σωματικές βλάβες και ότι έχουν κινηθεί νομικές διαδικασίες τόσο για δύο εργαζόμενους της ιδιωτικής ασφάλειας όσο και για 15 διαδηλωτές.
Η ανακοίνωση της αρμόδιας εταιρείας
Η εταιρεία Zvërnec South Adriatic Development, η οποία έχει αναλάβει το συγκεκριμένο τουριστικό έργο, δεν αναφέρθηκε άμεσα στους ισχυρισμούς για βία στην δημόσια απάντησή της. Σε ανακοίνωσή της, καταδίκασε τις πράξεις κατά ιδιωτικής περιουσίας και κατηγόρησε τους επικριτές ότι διαδίδουν ανακριβείς πληροφορίες.
«Καταδικάζουμε απερίφραστα κάθε πράξη βίας κατά ιδιωτικής περιουσίας και απορρίπτουμε κάθε προσπάθεια παραπληροφόρησης του κοινού», ανέφερε η εταιρεία σε ανακοίνωσή της.
Αντέδρασε η Αθήνα
Το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας σε ανακοίνωσή του διαμαρτυρήθηκε στα Τίρανα ζητώντας διαλεύκανση της υπόθεσης και απόδοση ευθυνών, ωστόσο κατέγραψε «την πρώτη ανταπόκριση των αλβανικών Αρχών».
Η Αθήνα εξέφρασε ταυτόχρονα την έντονη ανησυχία της για τα επεισόδια και υπενθύμισε με νόημα ότι η συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, αποτελεί προϋπόθεση για την ενταξιακή διαδικασία της Αλβανίας.
Η ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών: «Το Υπουργείο Εξωτερικών εκφράζει την έντονη ανησυχία του για τα επεισόδια που σημειώθηκαν χθες, 30 Μαΐου 2026, στο Zvërnec της Αλβανίας, κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας κατοίκων για τα περιουσιακά τους δικαιώματα, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και ένας Έλληνας πολίτης που τραυματίστηκε. Η Πρεσβεία της Ελλάδος στα Τίρανα προέβη άμεσα σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες, προκειμένου να του παρασχεθεί κάθε αναγκαία προξενική και ιατρική συνδρομή.
Η Πρεσβεία της Ελλάδος στα Τίρανα προβαίνει παράλληλα στις αναγκαίες παραστάσεις προς την αλβανική πλευρά ζητώντας την πλήρη διαλεύκανση του επεισοδίου και την απόδοση ευθυνών. Καταγράφουμε στο πλαίσιο αυτό την πρώτη ανταπόκριση των αλβανικών Αρχών.
Υπογραμμίζουμε την ανάγκη πλήρους τήρησης του κράτους δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των δικαιωμάτων και των περιουσιών των μελών της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας, καθώς και τη σημασία αποτελεσματικής προστασίας προστατευόμενων περιβαλλοντικών περιοχών, στο πλαίσιο ευθυγράμμισης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, η συμμόρφωση προς το οποίο αποτελεί προϋπόθεση για την πρόοδο της ενταξιακής διαδικασίας».