Ο Τραμπ χτίζει πάλι το τείχος των δασμών: Στο στόχαστρο 60 οικονομίες μεταξύ των οποίων και η Ε.Ε.

Μία νέα προσπάθεια αναβίωσης της επιθετικής εμπορικής πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται σε εξέλιξη, καθώς η αμερικανική κυβέρνηση πρότεινε την επιβολή νέων δασμών τουλάχιστον 10% σε εισαγωγές από 60 οικονομίες, λίγους μήνες μετά το πλήγμα που δέχθηκε η στρατηγική της από την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ να ακυρώσει μεγάλο μέρος των προηγούμενων δασμολογικών μέτρων.

Το Γραφείο του Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ (USTR) ανακοίνωσε ότι ολοκλήρωσε έρευνα βάσει του άρθρου 301 του Νόμου Εμπορίου του 1974, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι δεκάδες εμπορικοί εταίροι της χώρας δεν έχουν λάβει επαρκή μέτρα για να αποτρέψουν την εισαγωγή προϊόντων που παράγονται με καταναγκαστική εργασία.

Σύμφωνα με την πρόταση, δασμός 10% θα επιβάλλεται σε οικονομίες που έχουν ήδη θεσπίσει πλήρη ή μερική απαγόρευση εισαγωγών προϊόντων που συνδέονται με καταναγκαστική εργασία ή έχουν δεσμευθεί να το πράξουν. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται η Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Καναδάς, το Μεξικό, η Ταϊβάν και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Για χώρες που, σύμφωνα με την αμερικανική αξιολόγηση, δεν εφαρμόζουν αποτελεσματικά τέτοιες απαγορεύσεις, προτείνεται δασμός 12,5%. Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται μεγάλες οικονομίες όπως η Κίνα, η Ινδία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Βραζιλία και η Ελβετία.

Το σχέδιο Β μετά την ήττα στο Ανώτατο Δικαστήριο

Η κίνηση θεωρείται η πιο σημαντική προσπάθεια του Ντόναλντ Τραμπ να αποκαταστήσει το δασμολογικό καθεστώς που είχε επιβάλει κατά τον πρώτο χρόνο της δεύτερης θητείας του.

Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ είχε ακυρώσει μεγάλο μέρος των λεγόμενων «δασμών της Ημέρας Απελευθέρωσης», κρίνοντας ότι η κυβέρνηση υπερέβη τις εξουσίες που της παρείχε η νομοθεσία περί έκτακτης ανάγκης.

Η αμερικανική κυβέρνηση στρέφεται πλέον στο άρθρο 301, ένα εργαλείο που θεωρείται νομικά πιο ανθεκτικό και δύσκολα προσβάλλεται στα δικαστήρια, αν και απαιτεί χρονοβόρες διαδικασίες έρευνας και διαβούλευσης.

Όπως δήλωσε η επικεφαλής εμπορικής πολιτικής του Hinrich Foundation, Ντέμπορα Έλμς, το άρθρο 301 αποτελεί «εξαιρετικά ισχυρό εργαλείο» και είναι απίθανο να ανατραπεί δικαστικά, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες δασμολογικές και μη δασμολογικές παρεμβάσεις.

Διαβούλευση έως τον Ιούλιο

Οι νέοι δασμοί δεν πρόκειται να τεθούν άμεσα σε ισχύ.

Η κυβέρνηση άνοιξε περίοδο δημόσιας διαβούλευσης έως τις 6 Ιουλίου, ενώ από τις 7 Ιουλίου θα ξεκινήσουν δημόσιες ακροάσεις. Αυτό σημαίνει ότι τα τελικά ποσοστά ή ακόμη και το εύρος εφαρμογής των μέτρων μπορεί να μεταβληθούν πριν οριστικοποιηθούν.

Η χρονική συγκυρία μόνο τυχαία δεν θεωρείται. Τον Ιούλιο λήγουν επίσης οι προσωρινοί παγκόσμιοι δασμοί 10% που είχε επιβάλει η κυβέρνηση μέσω του άρθρου 122 της εμπορικής νομοθεσίας, μέτρο το οποίο επίσης αντιμετωπίζει δικαστικές προσφυγές.

Αναλυτές εκτιμούν ότι οι νέοι δασμοί του άρθρου 301 προορίζονται να λειτουργήσουν ως διάδοχο καθεστώς μόλις εκπνεύσουν οι υφιστάμενες προσωρινές επιβαρύνσεις.

Εξαιρέσεις για τρόφιμα και πρώτες ύλες

Η πρόταση περιλαμβάνει και σημαντικές εξαιρέσεις.

Εκτός του νέου καθεστώτος μένουν προϊόντα όπως το βοδινό κρέας, οι ντομάτες, οι μπανάνες, ο καφές, ο χυμός πορτοκαλιού και άλλα βασικά τρόφιμα.

Επίσης εξαιρούνται τα μέταλλα, τα οποία ήδη υπόκεινται σε ξεχωριστούς δασμούς, καθώς και ορισμένα καύσιμα και χημικά προϊόντα.

Παράλληλα προβλέπεται ειδικός μηχανισμός για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και τα ενδύματα, που θα επιτρέπει την εισαγωγή συγκεκριμένων ποσοτήτων με χαμηλότερους δασμούς.

Νέα δοκιμασία για τις εμπορικές σχέσεις

Η απόφαση αναμένεται να δοκιμάσει τις σχέσεις των ΗΠΑ με βασικούς εμπορικούς εταίρους, οι οποίοι μέχρι σήμερα έχουν αποφύγει μεγάλες κινήσεις αντιποίνων, επιλέγοντας κυρίως τη διαπραγμάτευση.

Ταυτόχρονα δημιουργεί νέα ερωτήματα για τη σταθερότητα της πρόσφατης προσέγγισης Ουάσιγκτον και Πεκίνου. Κατά τη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ τον Μάιο είχε συμφωνηθεί η δημιουργία νέων διμερών οργάνων για το εμπόριο και τις επενδύσεις, με στόχο την καλύτερη διαχείριση των οικονομικών σχέσεων των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου.

Η αμερικανική κυβέρνηση, μάλιστα, ανακοίνωσε παράλληλα ότι ζητά προτάσεις για το νέο αμερικανοκινεζικό Συμβούλιο Εμπορίου, το οποίο θεωρητικά θα μπορούσε να οδηγήσει σε μειώσεις δασμών σε ορισμένους τομείς.

Οι αγορές κοιτούν αλλού

Παρά το μέγεθος της πρωτοβουλίας, οι χρηματοπιστωτικές αγορές αντέδρασαν συγκρατημένα.

Ο παγκόσμιος δείκτης MSCI All Country World Index κατέγραψε νέο ιστορικό υψηλό, καθώς οι επενδυτές φαίνεται να θεωρούν ότι η διαδικασία εφαρμογής των δασμών θα είναι μακρά και ενδέχεται να καταλήξει σε σημαντικές τροποποιήσεις.

Ωστόσο, η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας για την παγκόσμια οικονομία, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν έχει ήδη προκαλέσει άνοδο στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, αναζωπυρώνοντας τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό και το κόστος ζωής.

Εάν οι νέοι δασμοί εφαρμοστούν τελικά στο σύνολό τους, θα πρόκειται για τη μεγαλύτερη επέκταση του δασμολογικού τείχους των ΗΠΑ μετά την ακύρωση των προηγούμενων μέτρων και για μία ακόμη ένδειξη ότι ο Ντόναλντ Τραμπ παραμένει αποφασισμένος να χρησιμοποιήσει το εμπόριο ως βασικό εργαλείο της οικονομικής και γεωπολιτικής του στρατηγικής.

– - -, CNBC