Από ομολογιακά deals-μαμούθ μέχρι δημόσιες εγγραφές ρεκόρ, οι τεχνολογικοί κολοσσοί αντλούν ασταμάτητα κεφάλαια — και οι επενδυτές σπεύδουν να τους τα δώσουν, παρά τις σειρήνες περί «φούσκας»
Γύροι χρηματοδότησης και δημόσιες εγγραφές που αντλούν ποσά με ένδεκα ψηφία. Ομολογιακές εκδόσεις-μαμούθ απλωμένες σε τρεις ηπείρους. Και, σχεδόν εν παρόδω, η ανακοίνωση μιας αύξησης μετοχικού κεφαλαίου ύψους 85 δισ. δολαρίων. Αυτή είναι η νέα καθημερινότητα στη Wall Street, στην αυγή της μεγαλύτερης ίσως επενδυτικής έκρηξης που έχει γνωρίσει η τεχνολογία: εκείνης που χτίζει την υποδομή της τεχνητής νοημοσύνης.
Οι τεχνολογικοί όμιλοι διψούν για ρευστό προκειμένου να χρηματοδοτήσουν τα κέντρα δεδομένων (data centers) που θα τρέφουν τα μοντέλα AI — και οι επενδυτές σπεύδουν να το προσφέρουν με κάθε διαθέσιμο μέσο, σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Πρόκειται, σύμφωνα με ανάλυση της Wall Street Journal, για έναν καταιγισμό άντλησης κεφαλαίων που έως τώρα στηρίζει τις αγορές, τροφοδοτώντας την τεχνολογική πρόοδο· δοκιμάζει όμως ταυτόχρονα την ικανότητά τους να τον απορροφήσουν.
Η αύξηση των 85 δισ. και τα IPOs-ρεκόρ
Η ανακοίνωση της Alphabet ότι θα αντλήσει 85 δισ. δολάρια μέσω έκδοσης μετοχών είναι απλώς το τελευταίο κρούσμα. Παράλληλα, η SpaceX, η Anthropic και η OpenAI ετοιμάζονται για εισαγωγή στο χρηματιστήριο — δημόσιες εγγραφές που, αθροιστικά, θα μπορούσαν να καταστήσουν το 2026 τη μεγαλύτερη χρονιά όλων των εποχών σε άντληση κεφαλαίων μέσω IPOs.
Ο καταρράκτης των ομολόγων
Στο μέτωπο του εταιρικού χρέους, η εικόνα είναι εξίσου εντυπωσιακή. Οι πέντε μεγάλοι «hyperscalers» —Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft και Oracle— έχουν εκδώσει φέτος ομόλογα ύψους 159 δισ. δολαρίων διεθνώς, έναντι 108 δισ. σε ολόκληρο το προηγούμενο έτος και μόλις 17 δισ. το 2024, σύμφωνα με στοιχεία της Dealogic. Δισεκατομμύρια επιπλέον έχουν αντλήσει οι κατασκευαστές κέντρων δεδομένων από την αγορά ομολόγων υψηλής απόδοσης (high-yield), ενώ νεοφυείς εταιρείες παροχής υπολογιστικού «νέφους» για AI δανείζονται από τράπεζες και ιδιωτικά πιστωτικά κεφάλαια (private credit) για να αγοράσουν τσιπ.
Ανησυχίες για «φούσκα» — και η αντοχή της ζήτησης
Αρκετοί επενδυτές εξακολουθούν να εκτιμούν ότι η μεγάλη αυτή επενδυτική ώθηση μπορεί να εξελιχθεί άσχημα: οι εταιρείες ενδέχεται να υπερεπενδύσουν και η Wall Street, αργά ή γρήγορα, να ξεκαθαρίσει τους χαμένους. Στο μεταξύ, η αυξημένη έκδοση μετοχών απειλεί να πιέσει τις τιμές, αραιώνοντας (dilution) τη θέση των υφιστάμενων μετόχων — κάτι που θεωρείται ένας από τους πιθανούς παράγοντες πίσω από το ξεπούλημα τεχνολογικών μετοχών την περασμένη εβδομάδα.
Παρ’ όλα αυτά, η ζήτηση από τους επενδυτές έχει μέχρι στιγμής διαψεύσει τους σκεπτικιστές. Το πρόσθετο επιτόκιο (spread) που απαιτούν για να κρατήσουν αμερικανικά εταιρικά ομόλογα αντί για «ασφαλή» κρατικά ομόλογα των ΗΠΑ κινείται κοντά στα χαμηλότερα επίπεδα δεκαετιών. Οι τεχνολογικές μετοχές του δείκτη S&P 500 παραμένουν ενισχυμένες κατά 31% μέσα στο τρίμηνο, με πολλούς να επικαλούνται ενθαρρυντικά θεμελιώδη μεγέθη — όπως η εκτόξευση των εταιρικών δαπανών σε εργαλεία AI και η πρόσφατη είδηση ότι η Anthropic θα εμφανίσει τριμηνιαία κερδοφορία νωρίτερα από το αναμενόμενο.
Ορισμένες ενδείξεις, σημειώνει ο David Lefkowitz, επικεφαλής αμερικανικών μετοχών στην UBS Global Wealth Management, έχουν γίνει πιο θετικές για την οικοδόμηση της υποδομής AI — γεγονός που, όπως λέει, ενισχύει την εμπιστοσύνη των επενδυτών στις προσδοκώμενες αποδόσεις της επένδυσης.
Οι τεχνολογικές μετοχές ανέκαμψαν τη Δευτέρα, οδηγώντας τον σύνθετο δείκτη Nasdaq σε άνοδο 0,9%. Ο S&P 500 πρόσθεσε 0,3%, ενώ ο Dow Jones υποχώρησε 0,2% (81 μονάδες).
| $670 δισ. Εκτιμωμενες δαπανες μονο τεσσαρων ομιλων σε υποδομες AI φετος |
Μόνο τέσσερις μεγάλοι τεχνολογικοί όμιλοι αναμένεται να δαπανήσουν φέτος πάνω από 670 δισ. δολάρια σε κέντρα δεδομένων και λοιπές υποδομές AI — μια επένδυση που, ως ποσοστό της οικονομίας, ξεπερνά ακόμη και την επέκταση του σιδηροδρομικού δικτύου της δεκαετίας του 1850. Είναι ακριβώς αυτή η κλίμακα που τροφοδοτεί τις ανησυχίες ότι η Wall Street φουσκώνει μια νέα «φούσκα».
Το μεγάλο ερώτημα: κερδοφορία
Στο επίκεντρο των ανησυχιών βρίσκεται η κερδοφορία των ίδιων των προϊόντων που τροφοδοτούν την έκρηξη: πόσο συμφέρει, τελικά, η λειτουργία εργαλείων όπως το ChatGPT της OpenAI, το Gemini της Alphabet και το Claude της Anthropic;
Οι περισσότεροι επενδυτές πίστευαν ανέκαθεν ότι τα μοντέλα AI θα μπορούσαν κάποτε να αποφέρουν έσοδα. Η αισιοδοξία αυτή ενισχύθηκε φέτος με την άνοδο της Anthropic, η οποία έχει εστιάσει σε συνδρομητικά εργαλεία κωδικοποίησης (coding) για επιχειρήσεις. Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η εταιρεία αναμένεται να διπλασιάσει τα έσοδά της στα 10,9 δισ. δολάρια το δεύτερο τρίμηνο, υπερβαίνοντας —έστω και προσωρινά— το βαρύ κόστος εκπαίδευσης και λειτουργίας των μοντέλων της.
Η OpenAI και η Anthropic έχουν αντλήσει η καθεμία πάνω από 100 δισ. δολάρια σε κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών (venture capital). Οι παλαιότεροι κολοσσοί, όπως η Alphabet και η Amazon, χρηματοδότησαν αρχικά το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεών τους σε AI από τα άφθονα ταμειακά διαθέσιμα που παράγουν οι παραδοσιακές δραστηριότητές τους. Το ύψος όμως των δαπανών ώθησε πέρυσι όλους τους hyperscalers —πλην της Microsoft— στην αγορά ομολόγων.
Δανεισμός χωρίς σύνορα
Φέτος, ο δανεισμός αυτός έγινε διεθνής. Η Alphabet εξέδωσε ομόλογα όχι μόνο σε δολάρια ΗΠΑ, αλλά και σε καναδικά δολάρια, ιαπωνικά γιεν, ευρώ, ελβετικά φράγκα και βρετανικές λίρες — νόμισμα στο οποίο προχώρησε στη σπάνια έκδοση ενός ομολόγου διάρκειας 100 ετών. Παράλληλα, σύμφωνα με προκαταρκτικό ενημερωτικό δελτίο που κατατέθηκε την περασμένη εβδομάδα, δανείζεται 1 δισ. δολάρια για ενεργειακή χρηματοδότηση μέσω της αγοράς δημοτικών ομολόγων (municipal bonds) της Καλιφόρνια.
Η Amazon, από την πλευρά της, ετοιμαζόταν να εκδώσει ομόλογα σε καναδικά δολάρια τη Δευτέρα, έπειτα από προηγούμενες εκδόσεις σε δολάρια ΗΠΑ, ευρώ και ελβετικά φράγκα νωρίτερα μέσα στη χρονιά.
Γιατί αυτό δεν είναι το 1999
Παρότι το δανειακό αυτό όργιο έχει προκαλέσει συγκρίσεις με προηγούμενες πιστωτικές «φούσκες» που έσκασαν, υπάρχει μια κρίσιμη διαφορά: πολλές από τις εμπλεκόμενες εταιρείες είναι σήμερα εξαιρετικά κερδοφόρες.
Η ισχύς αυτή αποτυπώνεται και στις αγορές: το πρόσθετο επιτόκιο (spread) που απαιτούν οι επενδυτές για να κρατήσουν δεκαετή ομόλογα της Alphabet, της Amazon και της Microsoft έναντι των αμερικανικών κρατικών τίτλων παραμένει χαμηλότερο από εκείνο του μέσου εταιρικού ομολόγου επενδυτικής βαθμίδας. Μόνο το spread των ομολόγων της Meta κινείται ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο.
«Ο κίνδυνος υπερεπένδυσης δεν πρόκειται να εξαφανιστεί.»
— Jordan Chalfin, ανώτερος αναλυτής, CreditSights
Οι εξαιρέσεις: Oracle και CoreWeave
Υπάρχουν, βέβαια, και οι εξαιρέσεις. Η Oracle, που έχει εκδώσει ομόλογα 43 δισ. δολαρίων από τον περασμένο Σεπτέμβριο, προβλέπεται να «κάψει» δεκάδες δισεκατομμύρια τα επόμενα χρόνια, καθώς επιχειρεί να μετασχηματιστεί από κορυφαία εταιρεία λογισμικού σε γίγαντα του cloud computing — εκμισθώνοντας τεράστιες συστοιχίες προηγμένων τσιπ στην OpenAI και σε άλλους. Αν και διαθέτουν αξιολόγηση επενδυτικής βαθμίδας, τα ομόλογά της διαπραγματεύονται περισσότερο σαν χρέος της υψηλότερης κερδοσκοπικής κατηγορίας.
Ο κίνδυνος της υπερεπένδυσης, προειδοποιεί ο Jordan Chalfin της εταιρείας ερευνών CreditSights, δεν πρόκειται να υποχωρήσει και αποτυπώνεται, κατά κανόνα, στα spreads των hyperscalers. Παρ’ όλα αυτά, τα ομόλογα της Oracle ανέκαμψαν πρόσφατα μαζί με τη γενικότερη αγορά επενδυτικής βαθμίδας. Και παρά τα σχέδια έκδοσης νέων μετοχών αξίας τουλάχιστον 20 δισ. δολαρίων, η μετοχή της κερδίζει 8,7% από την αρχή του έτους.
Ακόμη πιο δραματική υπήρξε η βελτίωση του επενδυτικού κλίματος για τη CoreWeave — μια εταιρεία κερδοσκοπικής βαθμίδας, πρώην «μεταλλωρύχο» bitcoin που μεταμορφώθηκε σε εξέχοντα πάροχο υπολογιστικού νέφους για AI. Πέρυσι, σε μια στιγμή, η ικανότητά της να δανειστεί από την αγορά ομολόγων είχε τεθεί εν αμφιβόλω, ύστερα από απότομο ξεπούλημα μετοχών και ομολόγων που ακολούθησε την είδηση για καθυστερήσεις στην κατασκευή κέντρων δεδομένων.
Φέτος, ωστόσο, η μετοχή της CoreWeave έχει εκτιναχθεί κατά 43%, ενώ τα spreads των ομολόγων της έχουν συμπιεστεί κατά περίπου 4 ποσοστιαίες μονάδες — επιτρέποντάς της να αντλήσει πάνω από 20 δισ. δολάρια μέσω πωλήσεων μετοχών και χρέους εντός του 2026.
Πότε θα «σκάσει»;
Σε αυτό το σημείο, ακόμη και ορισμένοι σκεπτικιστές επενδυτές παραδέχονται ότι δεν έχει νόημα να ποντάρει κανείς εναντίον της έκρηξης της AI, τη στιγμή που αυτή μοιάζει να βρίσκεται μόλις στην αρχή της.
Τελικά, είναι πιθανό ότι οι εταιρείες θα οικοδομήσουν υπερβολικά μεγάλη υποδομή AI και ότι οι τιμές των μετοχών θα υποχωρήσουν, εκτιμά η Ayako Yoshioka, ανώτερη επενδυτική στρατηγικός στην εταιρεία διαχείρισης πλούτου Wealth Enhancement. Προς το παρόν, όμως, όπως λέει, «υπάρχει ακόμη χρόνος για επενδύσεις — η κλίμακα αυτής της οικοδόμησης είναι απλώς τεράστια».