H ένοπλη οργάνωση Μ23, που υποστηρίζεται από τη Ρουάντα και έχει καταλάβει περιοχές στο ανατολικό τμήμα της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, στρατολόγησε με τη βία χιλιάδες ανθρώπους και τους κρατούσε σε απάνθρωπες συνθήκες, καταγγέλλει το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (HRW) σε έκθεσή του που δημοσιεύθηκε σήμερα.
Μετά την επανεμφάνισή της το 2021 η Μ23 έχει καταλάβει μεγάλο μέρος της ανατολικής ΛΔ Κονγκό, όπου μαίνονται συγκρούσεις εδώ και 30 χρόνια, και τις μεγάλες πόλεις Γκόμα και Μπουκάβου στις αρχές του 2025.
Μετά την κατάληψη των πόλεων αυτών, η ένοπλη οργάνωση «διεξήγαγε εκστρατείες αναγκαστικών στρατολογήσεων σε μεγάλη κλίμακα» συλλαμβάνοντας «χιλιάδες Κονγκολέζους στρατιώτες, μέλη πολιτοφυλακών και ολοένα και συχνότερα αμάχους τους οποίους υπέβαλε σε απάνθρωπη μεταχείριση», αναφέρει το HRW στην έκθεσή του που βασίζεται σε συνεντεύξεις με 102 πρώην κρατούμενους και «δεκάδες άλλες μαρτυρίες».
Αυτόπτες μάρτυρες και πρώην κρατούμενοι περιέγραψαν στο HRW ότι «άνθρωποι απήχθησαν από τον δρόμο ή τα σπίτια τους, συγκεντρώθηκαν (…) σε εκκλησίες ή σχολεία, στη συνέχεια κρατήθηκαν σε αυτοσχέδια κέντρα κράτησης, στρατόπεδα ή μεταφέρθηκαν σε άγνωστες τοποθεσίες», σύμφωνα με την έκθεση.
Ένα μέρος αυτών, «κάποιοι από τους οποίους ήταν μετά βίας 12 ετών», εστάλησαν σε κέντρα εκπαίδευσης ή στρατόπεδα για να λάβουν ιδεολογική και στρατιωτική εκπαίδευση για πολλούς μήνες.
Σε αυτά τα κέντρα «κρατούνταν επί εβδομάδες ή μήνες σε απάνθρωπες συνθήκες, υποβάλλονταν σε ξυλοδαρμούς, σοβαρή κακομεταχείριση και εκτελέσεις με συνοπτικές διαδικασίες» και αναγκάζονταν να ενταχθούν στην M23 «υπό την απειλή θανάτου», σύμφωνα με το HRW.
Αυτόπτες μάρτυρες με τους οποίους μίλησε η μκο δήλωσαν ότι «είδαν δεκάδες ανθρώπους να πεθαίνουν λόγω των συνθηκών κράτησης» στα κελιά όπου υπήρχε «ακραίος συνωστισμός, αφυδάτωση και πείνα».
Όπως εξηγεί το HRW, «δεν μπορεί να καθοριστεί με ακρίβεια ο συνολικός αριθμός θανάτων σε αυτά τα στρατόπεδα παρά μόνο αν εντοπιστούν όλοι οι ομαδικοί τάφοι». Ωστόσο η μκο προσθέτει ότι «μαρτυρίες πρώην κρατούμενων δείχνουν ότι εκατοντάδες, ή και περισσότεροι, άνθρωποι πέθαναν ως αποτέλεσμα των εξαιρετικά σκληρών συνθηκών, των ξυλοδαρμών και των εκτελέσεων» σε αυτά τα στρατόπεδα.
Εξάλλου πολλοί μάρτυρες επεσήμαναν ότι σε αυτά τα κέντρα ήταν παρόντες «ανώτεροι αξιωματικοί της Μ23», και «δήλωσαν ότι πολλοί εκπαιδευτές και φύλακες ήταν Ρουαντέζοι, με κάποιους να φορούν τη στολή των Αμυντικών Δυνάμεων της Ρουάντας», σημειώνει η έκθεση.