Σημαντική οικονομική «ανάσα» αναμένεται να λάβει η Τεχεράνη στο πλαίσιο της νέας συμφωνίας αποκλιμάκωσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς προβλέπεται η άμεση άρση περιορισμών που εμπόδιζαν τις εξαγωγές πετρελαίου και καυσίμων της χώρας.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει η WSJ επικαλούμενη πηγές με γνώση του περιεχομένου της συμφωνίας, η Ουάσιγκτον συμφώνησε να επιτρέψει εκ νέου την πώληση ιρανικού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές αμέσως μετά την υπογραφή του κειμένου, προσφέροντας ένα ισχυρό οικονομικό κίνητρο στην ιρανική πλευρά για τη διατήρηση της εκεχειρίας και τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων.
Η συμφωνία δεν περιορίζεται μόνο στις ενεργειακές εξαγωγές. Προβλέπει επίσης εξαιρέσεις από κυρώσεις που αφορούν κρίσιμες υπηρεσίες, όπως οι τραπεζικές συναλλαγές, οι θαλάσσιες μεταφορές και η ασφαλιστική κάλυψη φορτίων, επιτρέποντας έτσι την ομαλή διεξαγωγή των εμπορικών δραστηριοτήτων.
Πρόκειται για ένα πρώτο βήμα οικονομικής αποκατάστασης που θα μπορούσε να επαναφέρει σημαντικά έσοδα στα κρατικά ταμεία του Ιράν έπειτα από μήνες έντονων πιέσεων και αποκλεισμών.
Οι εξελίξεις φαίνεται να έχουν ήδη αρχίσει να αποτυπώνονται στην πράξη. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται οργανισμός παρακολούθησης των πυρηνικών δραστηριοτήτων του Ιράν, δεξαμενόπλοιο μεταφοράς αργού πετρελαίου αναχώρησε από το λιμάνι Τσαμπαχάρ και διέσχισε περιοχές που μέχρι πρότινος επηρεάζονταν από τον αμερικανικό αποκλεισμό.
Το πλοίο συνέχισε την πορεία του στον Κόλπο του Ομάν με ενεργοποιημένο το σύστημα εντοπισμού του, σε μια κίνηση που θεωρείται ενδεικτική της αλλαγής του καθεστώτος που ίσχυε από τον Απρίλιο.
Οι όροι για μόνιμη ελάφρυνση
Παρά την άμεση χαλάρωση ορισμένων κυρώσεων, Αμερικανοί αξιωματούχοι ξεκαθαρίζουν ότι η πλήρης οικονομική αποκατάσταση δεν θα είναι αυτόματη.
Η διατήρηση των προνομίων θα εξαρτηθεί από τη στάση της Τεχεράνης σε μια σειρά ζητημάτων που η Ουάσιγκτον θεωρεί κρίσιμα, όπως η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και η πρόοδος στις συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας.
Παράλληλα, η ιρανική κυβέρνηση δεν αποκτά άμεσα πρόσβαση στο σύνολο των δεσμευμένων κεφαλαίων της, τα οποία εκτιμάται ότι ξεπερνούν τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια.
Το περιεχόμενο της συμφωνίας
Η συμφωνία, η οποία σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση υπεγράφη ηλεκτρονικά την Κυριακή και αναμένεται να οριστικοποιηθεί εντός των επόμενων ημερών, προβλέπει παράταση της παύσης των εχθροπραξιών και ταυτόχρονη άρση των αποκλεισμών στα Στενά του Ορμούζ.
Η εξέλιξη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για το παγκόσμιο εμπόριο και την αγορά ενέργειας, καθώς από το συγκεκριμένο πέρασμα διέρχεται μεγάλο ποσοστό των διεθνών πετρελαϊκών μεταφορών.
Ταυτόχρονα ανοίγει ο δρόμος για έναν νέο γύρο διαπραγματεύσεων με αντικείμενο το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Αντιδράσεις σε ΗΠΑ και Ισραήλ
Η απόφαση να δοθούν οικονομικές διευκολύνσεις στο Ιράν πριν επιτευχθεί οριστική συμφωνία έχει προκαλέσει αντιδράσεις σε πολιτικούς κύκλους τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και στο Ισραήλ.
Επικριτές της συμφωνίας υποστηρίζουν ότι η Ουάσιγκτον εγκαταλείπει ένα από τα βασικότερα μέσα πίεσης που διέθετε απέναντι στην Τεχεράνη, προσφέροντας ανταλλάγματα χωρίς να έχουν προηγηθεί σημαντικές παραχωρήσεις.
Αναλυτές, ωστόσο, εκτιμούν ότι η αμερικανική πλευρά θεωρεί αναγκαία την παροχή οικονομικών κινήτρων προκειμένου να διατηρηθεί το κλίμα διαλόγου και να εξασφαλιστεί η συνεργασία του Ιράν στις επόμενες φάσεις των διαπραγματεύσεων.
Το προσχέδιο κατανόησης που συνοδεύει τη συμφωνία αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμη μεγαλύτερης οικονομικής στήριξης προς το Ιράν, εφόσον η χώρα αποδεχθεί βασικές αμερικανικές απαιτήσεις σχετικά με τον εμπλουτισμό ουρανίου και την αποσυναρμολόγηση κρίσιμων τμημάτων του πυρηνικού της προγράμματος.
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι εξετάζονται διάφορα σενάρια, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης της Τεχεράνης σε δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία, αλλά και μηχανισμών χρηματοδότησης για την αποκατάσταση των ζημιών που προκάλεσε η πολεμική σύγκρουση.
Παρότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διευκρίνισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν προτίθενται να χρηματοδοτήσουν άμεσα ένα ταμείο ανοικοδόμησης ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αξιωματούχοι της κυβέρνησής του τονίζουν ότι όλες οι επιλογές παραμένουν υπό συζήτηση, υπό την προϋπόθεση ότι το Ιράν θα τηρήσει τις δεσμεύσεις που θα αναλάβει.
Το στοίχημα της επόμενης ημέρας
Για την Ουάσιγκτον, η δυνατότητα του Ιράν να επιστρέψει νόμιμα στις διεθνείς αγορές πετρελαίου αποτελεί έναν τρόπο παροχής άμεσου οικονομικού οφέλους χωρίς την εκταμίευση αμερικανικών πόρων.
Παράλληλα, εκτιμάται ότι η αύξηση της προσφοράς πετρελαίου θα μπορούσε να συμβάλει στη σταθεροποίηση ή ακόμη και στη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει εάν η οικονομική αυτή προσέγγιση θα λειτουργήσει ως καταλύτης για μια πιο μόνιμη διπλωματική συμφωνία ή εάν οι βαθιές διαφωνίες γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα και την περιφερειακή ασφάλεια θα οδηγήσουν σε νέες εντάσεις.
Με πληροφορίες από WSJ
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της - στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.