Σε μια περίοδο κατά την οποία το στεγαστικό ζήτημα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις για την Ελλάδα και την Ευρώπη, η Δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας» αποτυπώνει στην πράξη τον κοινωνικό προσανατολισμό του ΕΣΠΑ 2021–2027.
Πάνω από 6700 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας έχουν ήδη εκδοθεί μετά από αίτησή τους, σε πολίτες μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας που τέθηκε σε λειτουργία στο πλαίσιο της Δράσης «Ανακαίνιση Κατοικίας» του ΕΣΠΑ 2021-2027, προϋπολογισμού 500 εκατομμυρίων ευρώ, σύμφωνα με την τελευταία ανακοίνωση των Υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η πρώτη φάση της υλοποίησης της Δράσης έρχεται σε συνέχεια της υπογραφής της σχετικής Κ.Υ.Α. από τους Υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρη Παπαστεργίου, τον Αναπληρωτή Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκο Παπαθανάση και τον τέως Υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και νυν Αναπληρωτή Υπουργό Μεταφορών Γιώργο Κώτσηρα.
Στόχος της Δράσης, η οποία εντάσσεται στα ευρύτερα μέτρα της Κυβέρνησης για το στεγαστικό πρόβλημα, ύψους άνω των 6,5 δισ. ευρώ, είναι η αύξηση του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος και η ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών. Απευθύνεται δε, σε νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων και χρηματοδοτεί εργασίες ανακαίνισης και ήπιας ενεργειακής αναβάθμισης ακινήτων, συνδυασμός που καθιστά την εν λόγω παρέμβαση το πρώτο ανάλογο πιλοτικό πρόγραμμα στην Ε.Ε.
Δικαίωμα συμμετοχής έχουν αποκλειστικά φυσικά πρόσωπα:
- ιδιοκτήτες ή επικαρπωτές κλειστής κατοικίας, υπό την προϋπόθεση, ότι μετά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων και για τουλάχιστον πέντε (5) έτη, το ακίνητο θα χρησιμοποιηθεί ως κύρια κατοικία τους ή θα διατεθεί σε μακροχρόνια μίσθωση και με σταθερό μίσθωμα για τουλάχιστον τα πρώτα τρία (3) έτη.
- ιδιοκτήτες, επικαρπωτές ή ψιλοί κύριοι ανοικτής κατοικίας, την οποία, ήδη, χρησιμοποιούν ως κύρια κατοικία τους, με υποχρέωση διατήρησης της χρήσης ως κύριας κατοικίας τους για τουλάχιστον (5) έτη από την ολοκλήρωση της δράσης.
Το ανώτατο ποσό επιχορήγησης ανέρχεται σε 36.000 ευρώ ανά κατοικία, ενώ προβλέπεται, επιπλέον κάλυψη, έως το ποσό των 2.500 ευρώ για μελέτες, άδειες και ελέγχους.
Ανάλογα με την εισοδηματική κατηγορία και την πλήρωση ειδικών προϋποθέσεων η δράση προσφέρει επιχορήγηση από 70% έως 95%.
Επιλέξιμες είναι κατοικίες που διαθέτουν οικοδομική άδεια εκδοθείσα έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990, υφίστανται νόμιμα, δεν έχουν χαρακτηριστεί κατεδαφιστέες, κατατάσσονται ενεργειακά στην κατηγορία Γ ή χαμηλότερη και έχουν επιφάνεια κύριων χώρων έως 120 τ.μ., που αυξάνεται σε 150 τ.μ. για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες (χωρίς να αυξάνεται το ανώτατο ποσό της επιχορήγησης των 36.000 ευρώ).
Ως επιλέξιμες χαρακτηρίζονται εργασίες ανακαίνισης σε ποσοστό 60%-80% του συνολικού ποσού της χρηματοδότησης και ήπιας ενεργειακής αναβάθμισης σε ποσοστό 20%-40% του συνολικού ποσού χρηματοδότησης, με στόχο τη βελτίωση της λειτουργικότητας, της ασφάλειας και της ενεργειακής απόδοσης των κατοικιών.
Σημειώνεται, ότι οι κατοικίες που θα ενταχθούν στη Δράση δεν επιτρέπεται να διατεθούν για βραχυχρόνια μίσθωση για διάστημα τουλάχιστον πέντε ετών από την ολοκλήρωση της δράσης.
Η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας εκδίδεται είτε μέσω gov.gr στην κατηγορία Περιουσία και Φορολογία και υποκατηγορία Επιδοτήσεις πολιτών, είτε στο www.anakainisi.gov.gr, έως και την Παρασκευή 31 Ιουλίου 2026.
Συγκεκριμένα:
- Ο πολίτης συνδέεται με κωδικούς taxisnet και εμφανίζονται τα προσωπικά του στοιχεία.
- Στο επόμενο στάδιο εμφανίζεται το ετήσιο εισόδημα, όπως έχει δηλωθεί στην ΑΑΔΕ, καθώς και το αποτέλεσμα του ελέγχου για το αν είναι ή όχι επιλέξιμος και σε ποια κατηγορία.
- Για τους έγγαμους/ μέρη συμφώνου συμβίωσης, τη διαδικασία εκκινεί ένας εκ των δύο συζύγων. Σε περίπτωση επιλεξιμότητας και για να ολοκληρωθεί η διαδικασία, απαιτείται η συγκατάθεση συζύγου ακολουθώντας την ίδια διαδικασία εισόδου στην πλατφόρμα.
- Στη συνέχεια η πλατφόρμα εμφανίζει όλα τα ακίνητα που έχει ο πολίτης στην κατοχή του, τα οποία πληρούν τα κριτήρια επιλεξιμότητας που αναφέρονται ανωτέρω, και εκείνος επιλέγει ένα ή περισσότερα προκειμένου να εκδώσει βεβαίωση για το καθένα από αυτά. Σημειώνεται ότι η έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας για ένα ή περισσότερα ακίνητα δεν καθιστά αυτομάτως τα ακίνητα αυτά ενταγμένα στη Δράση ούτε συνιστά έγκριση χρηματοδότησης. Στο δεύτερο στάδιο, κάθε νοικοκυριό μπορεί να υποβάλει Αίτηση Χρηματοδότησης για έως μία κλειστή και έως μία ανοικτή κατοικία, με ανώτατο ποσό επιχορήγησης τις 36.000 ευρώ.
- Η βεβαίωση εκδίδεται αυτόματα και είναι διαθέσιμη και στη Θυρίδα του πολίτη στο gov.gr και στο gov.gr Wallet.
Η πλατφόρμα υλοποιήθηκε από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης. Τα στοιχεία των πολιτών αντλούνται μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της ΓΓΠΣΨΔ.
Σε ένα δεύτερο στάδιο υλοποίησης της Δράσης, οι κάτοχοι της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας θα υποβάλλουν, σε άλλη ηλεκτρονική πλατφόρμα, τις αιτήσεις τους για χρηματοδότηση των εργασιών ανακαίνισης των ακινήτων τους.
Σε μια περίοδο κατά την οποία το στεγαστικό ζήτημα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις για την Ελλάδα και την Ευρώπη, η Δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας» αποτυπώνει στην πράξη τον κοινωνικό προσανατολισμό του ΕΣΠΑ 2021–2027.