Η απότομη αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών του πετρελαίου μετά την εκτόνωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή δημιουργεί νέα δεδομένα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Οι τιμές του «μαύρου χρυσού» επέστρεψαν κοντά στα επίπεδα πριν από την κρίση, προκαλώντας αλυσιδωτές επιδράσεις σε καύσιμα, μεταφορές και πληθωρισμό.
Οι πρώτες ενδείξεις είναι ήδη ορατές στα πρατήρια, με τις τιμές να ακολουθούν καθοδική πορεία μετά το πρόσφατο ράλι που είχε προκαλέσει ανησυχία στην αγορά.
Η εικόνα στην αντλία
| Καύσιμο | Μέση τιμή κατά την κορύφωση της κρίσης | Σήμερα |
|---|---|---|
| Αμόλυβδη βενζίνη | 2,05 € | 1,995 € |
| Πετρέλαιο κίνησης | 1,81 € | 1,74 € |
Η υποχώρηση μπορεί να φαίνεται περιορισμένη, όμως για ένα νοικοκυριό με δύο οχήματα και υψηλές μετακινήσεις μεταφράζεται σε εξοικονόμηση δεκάδων ευρώ κάθε μήνα.
Γιατί κατέρρευσε το πετρέλαιο
Η αγορά πετρελαίου είχε ενσωματώσει ένα σημαντικό «ασφάλιστρο φόβου» εξαιτίας των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.
Οι βασικοί λόγοι της αποκλιμάκωσης είναι:
- Επαναφορά της ομαλής ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
- Υποχώρηση των φόβων για διακοπή της παγκόσμιας προσφοράς.
- Προσδοκίες για διπλωματική διευθέτηση των εντάσεων.
- Αυξημένες εκτιμήσεις για επάρκεια παραγωγής από τους μεγάλους εξαγωγείς.
Πώς επηρεάζει τον πληθωρισμό
Η ενέργεια αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες διαμόρφωσης των τιμών σε ολόκληρη την οικονομία.
Η μείωση των καυσίμων επηρεάζει:
| Τομέας | Επίδραση |
|---|---|
| Μεταφορές | Μείωση κόστους μετακίνησης |
| Logistics | Χαμηλότερα κόστη διανομής |
| Τρόφιμα | Μικρότερη πίεση στις τελικές τιμές |
| Τουρισμός | Φθηνότερες μετακινήσεις |
| Βιομηχανία | Μείωση λειτουργικού κόστους |
Η επίδραση δεν είναι άμεση. Συνήθως απαιτούνται αρκετές εβδομάδες μέχρι να μεταφερθεί το όφελος σε ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής και διανομής.
Το πρόβλημα της ελληνικής φορολογίας
Παρά τη σημαντική πτώση του πετρελαίου, οι τιμές στην Ελλάδα παραμένουν από τις υψηλότερες στην Ευρώπη.
Ο λόγος είναι ότι μεγάλο μέρος της τελικής τιμής αποτελείται από φόρους.
Ενδεικτική διάρθρωση τιμής αμόλυβδης
| Συστατικό | Ποσοστό επί της τελικής τιμής |
|---|---|
| Διεθνής τιμή καυσίμου | ~35% |
| Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης | ~35% |
| ΦΠΑ | ~20% |
| Λοιπά κόστη και περιθώρια | ~10% |
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μια μεγάλη πτώση του πετρελαίου δεν μεταφράζεται σε αντίστοιχη μείωση στην αντλία.
Οι μεγάλοι κερδισμένοι
Εφόσον η αποκλιμάκωση διατηρηθεί, οι μεγαλύτεροι ωφελημένοι θα είναι:
- Οι μεταφορικές εταιρείες.
- Οι αεροπορικές επιχειρήσεις.
- Ο κλάδος του τουρισμού.
- Οι επιχειρήσεις logistics.
- Η αγροτική παραγωγή.
- Οι καταναλωτές με υψηλές μετακινήσεις.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η επίδραση στις μεταφορές προϊόντων, καθώς κάθε μείωση του ενεργειακού κόστους περιορίζει τις πιέσεις στις τιμές των βασικών αγαθών.
Το σενάριο για τους επόμενους μήνες
Εάν δεν υπάρξει νέα γεωπολιτική ένταση, η αγορά αναμένει ότι οι τιμές των καυσίμων θα συνεχίσουν να υποχωρούν σταδιακά.
| Σενάριο | Αμόλυβδη |
|---|---|
| Σημερινό | 1,995 € |
| Ήπια αποκλιμάκωση | 1,95 € |
| Ισχυρή αποκλιμάκωση | 1,90 € |
| Νέα γεωπολιτική κρίση | Άνω των 2,05 € |
Μια ανάσα που δεν λύνει το πρόβλημα
Η πτώση του πετρελαίου αποτελεί αναμφίβολα θετική εξέλιξη για την ελληνική οικονομία. Προσφέρει ανάσα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις και μπορεί να συμβάλει στην επιβράδυνση του πληθωρισμού κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους.
Ωστόσο, η μεγάλη εικόνα παραμένει αμετάβλητη. Η Ελλάδα εξακολουθεί να εξαρτάται από εισαγόμενη ενέργεια και να διαθέτει μία από τις υψηλότερες φορολογικές επιβαρύνσεις στα καύσιμα στην Ευρώπη. Έτσι, ακόμη και όταν το πετρέλαιο πέφτει, η ανακούφιση που φτάνει στον καταναλωτή είναι αισθητά μικρότερη από αυτή που θα περίμενε κανείς παρακολουθώντας μόνο τις διεθνείς αγορές.