Ανταρσία Ρεπουμπλικάνων για τη συμφωνία Τραμπ που τερμάτισε τον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν

Αιρετοί των ρεπουμπλικάνων δεν κρύβουν την οργή τους –κάτι εξαιρετικά σπάνιο– μετά την υπογραφή του «μνημονίου κατανόησης» με το Ιράν από τον Ντόναλντ Τραμπ, καθώς θεωρούν την καταρχήν συμφωνία υπερβολικά ευνοϊκή για την Τεχεράνη και βρίσκουν ότι απέχει παρασάγγας από τη συντριπτική νίκη που υποσχόταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ.

Η συμφωνία αυτή έβαλε τέλος στον πόλεμο που ξέσπασε την 28η Φεβρουαρίου, όταν άρχισαν καταιγιστικοί αμερικανοϊσραηλινοί βομβαρδισμοί εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, κι έχει σκοπό να ανοίξει ξανά το στενό του Ορμούζ και να σταθεροποιηθούν οι τιμές της ενέργειας, καθώς η ένοπλη σύρραξη ανέβασε θεαματικά τις τιμές του πετρελαίου.

Όμως οι όροι της θορυβούν κάποιους ρεπουμπλικάνους, που αντιμετώπιζαν ήδη πικρόχολα την προηγούμενη συμφωνία με το Ιράν –επισήμως, το κοινό ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης (ΚΟΣΔ)– που είχε υπογράψει το 2015 με το Ιράν η κυβέρνηση του δημοκρατικού τότε προέδρου Μπαράκ Ομπάμα, καθώς την έβρισκαν υπερβολικά επιεική.

Αυτή τη φορά, είναι ιδίως η προοπτική της ελάφρυνσης των κυρώσεων σε βάρος του Ιράν και του ταμείου ανοικοδόμησης με διαθέσιμα 300 δισεκατομμύρια δολάρια που τους ανησυχεί, καθώς θεωρούν ότι η Ουάσιγκτον δεν εξασφάλισε καμιά χειροπιαστή εγγύηση για τον εμπλουτισμό ουρανίου και την υποστήριξη της Τεχεράνης σε συμμαχικά ένοπλα κινήματα στην περιοχή.

Και μολονότι η ναυσιπλοΐα αναμένεται να αποκατασταθεί πλήρως και ελεύθερα στο στενό του Ορμούζ, αυτό θα ισχύσει για 60 ημέρες, καθώς το Ιράν εννοεί κατόπιν να εισπράττει «τέλη» για τις «υπηρεσίες» που θα παρέχει

Η «χειρότερη γκάφα»

Ο Αμερικανός γερουσιαστής Μπιλ Κάσιντι χαρακτήρισε μέσω X τη συμφωνία τη «χειρότερη γκάφα ως προς την εξωτερική πολιτική εδώ και δεκαετίες».

«Πριν από τον πόλεμο, το στενό ήταν ανοικτό, το Ιράν συντριβόταν από τις κυρώσεις και 13 μέλη των ενόπλων δυνάμεών μας ήταν ακόμη ζωντανά. Τώρα, 13 Αμερικανοί είναι νεκροί, οικογένειες πλήρωσαν δισεκατομμύρια στα πρατήρια καυσίμων, οι κυρώσεις θα αρθούν κι οι βομβαρδισμοί τέλειωσαν», επιχειρηματολόγησε ο γερουσιαστής που εκπροσωπεί τη Λουιζιάνα, αναφερόμενος στον επίσημο αμερικανικό απολογισμό των θυμάτων της ένοπλης σύρραξης στις τάξεις του στρατού.

Ο Ντόναλντ Τραμπ από την πλευρά του παραμερίζει τις επικρίσεις, με το οικείο υβρεολόγιό του στο τσεπάκι, παρουσιάζοντας τη συμφωνία ως τον μοναδικό τρόπο να ανοίξει ξανά το στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο του πετρελαίου που καταναλώνεται σε παγκόσμια κλίμακα. Υπογραμμίζει εξάλλου ότι η συμφωνία δεν είναι οριστική, και προειδοποιεί ότι οι ΗΠΑ μπορεί να ξαναρχίσουν τους βομβαρδισμούς σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων, που προβλέπεται να διαρκέσουν 60 ημέρες.

«Αυτό είναι πλαίσιο συμφωνίας και, αν δεν μου αρέσει, θα ξαναρχίσουμε να τους ρίχνουμε βόμβες στα κεφάλια», απείλησε ο ρεπουμπλικάνος προχθές Τετάρτη στην Εβιάν, στη Γαλλία, όπου συμμετείχε στη σύνοδο της G7.

«Αυτοί οι ηλίθιοι, που νομίζουν ότι δεν ήμουν αρκετά σκληρός με το Ιράν, ενώ το χρηματιστήριο μόλις έφτασε σε ιστορικό υψηλό κι ενώ οι τιμές του πετρελαίου ‘καταρρέουν’, είναι είτε φθονεροί, κακοί άνθρωποι, ή βλάκες», αποφάνθηκε χθες Πέμπτη μέσω Truth Social.

Για τον ρεπουμπλικάνο γερουσιαστή Ρότζερ Γουίκερ, πρόεδρο της επιτροπής της αμερικανικής άνω Βουλής που είναι αρμόδια για τις ένοπλες δυνάμεις, η συμφωνία βρίσκεται σε «πλήρη ασυμφωνία» με τους στόχους του προέδρου Τραμπ και το ταμείο ανοικοδόμησης του Ιράν θα κάνει «τη συμφωνία του 2015 που είχε συναφθεί επί προεδρίας Ομπάμα» να μοιάζει «φαιδρή συγκριτικά», όπως τόνισε σε ανακοίνωσή του.

«Λάθος»

Ο ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής Τεντ Κρουζ κάλεσε τον πρόεδρο Τραμπ «να μην τους δώσει βουνά από μετρητά για να τους επιτρέψει να ανοικοδομήσουν τη χώρα και να ξαναγίνουν απειλή για τις ΗΠΑ».

«Δεν θέλω να δω τους ισλαμιστές που θέλουν να μας σκοτώσουν να γίνονται ισχυρότεροι. Αν αυτή η συμφωνία τους δίνει 300 δισεκατομμύρια δολάρια, είναι λάθος», έκρινε στο πόντκαστ του.

Όσο για τον Τζον Κόρνιν, άλλο γερουσιαστή του Τέξας, φοβάται πως η συμφωνία δεν είναι παρά «ιντερλούδιο», διάλειμμα που θα επιτρέψει στο Ιράν να αποκαταστήσει το οπλοστάσιό του και να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου.

Ο επικεφαλής της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας στη Γερουσία, ο Τζον Θουν, φάνηκε πιο επιφυλακτικός, αλλά δήλωσε πως χρειάζεται απαντήσεις για να μάθει αν η συμφωνία όντως επιλύει τα προβλήματα που συνδέονται με το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας του Ιράν, το πρόγραμμα κατασκευής βαλλιστικών πυραύλων και την υποστήριξη της Τεχεράνης προς συμμαχικά ένοπλα κινήματα στη Μέση Ανατολή.

Άλλοι σύμμαχοι του Ντόναλντ Τραμπ καλούν να ασκηθεί υπομονή. Όσο για τους δημοκρατικούς, που εναντιώνονται σχεδόν ανεξαιρέτως στη συμφωνία, θεωρούν ότι ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος ρίχτηκε σε πολύ δαπανηρό πόλεμο για να αποδεχτεί στο τέλος ένα κείμενο που αποκαθιστά το status quo ante, αν δεν ενισχύει την Τεχεράνη.