Έντονη διπλωματική κινητικότητα καταγράφεται στην Ελβετία, όπου βρίσκεται καθ’ οδόν ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ, καθώς επανεξετάζεται το ενδεχόμενο έναρξης συνομιλιών μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Οι επαφές είχαν αναβληθεί λόγω της νέας κλιμάκωσης στον Λίβανο, ωστόσο η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ δημιουργεί νέα δεδομένα.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Axios που επικαλείται Αμερικανό αξιωματούχο, ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ μεταβαίνει στην Ελβετία, όπου εξετάζεται η πραγματοποίηση συνομιλιών με το Ιράν με αντικείμενο μια πιθανή συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Η ίδια πηγή ανέφερε ότι ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός και στενός συνεργάτης του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, βρίσκεται ήδη στη χώρα.
Στην Ελβετία βρίσκεται επίσης ο πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών του Κατάρ, Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν Αλ Θάνι, ο οποίος θεωρείται κομβικός διαμεσολαβητής στις επαφές μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
Αβέβαιο το ταξίδι του Τζέι Ντι Βανς
Αρχικά επικεφαλής της αμερικανικής αντιπροσωπείας επρόκειτο να είναι ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος όμως ανέβαλε την τελευταία στιγμή το ταξίδι του το βράδυ της Πέμπτης.
Μέχρι στιγμής παραμένει άγνωστο εάν θα μεταβεί τελικά στην Ελβετία εντός του Σαββατοκύριακου, καθώς η αμερικανική κυβέρνηση συνεχίζει να αξιολογεί τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Οι συνομιλίες είχαν προγραμματιστεί να ξεκινήσουν την Παρασκευή, αλλά αναβλήθηκαν λόγω της κλιμάκωσης των συγκρούσεων μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Δεν έχει γίνει γνωστό αν έχει οριστεί νέα ημερομηνία.
Κατάπαυση πυρός μετά τη νέα ανάφλεξη στον Λίβανο
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, Ισραήλ και Χεζμπολάχ συμφώνησαν την Παρασκευή σε κατάπαυση του πυρός, έπειτα από τη σοβαρότερη μέχρι σήμερα δοκιμασία που αντιμετώπισε η συμφωνία-πλαίσιο μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης για τον τερματισμό των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή.
Από το βράδυ της Πέμπτης έως το απόγευμα της Παρασκευής, τουλάχιστον 47 άνθρωποι σκοτώθηκαν και σχεδόν 100 τραυματίστηκαν από ισραηλινούς βομβαρδισμούς στον Λίβανο, σύμφωνα με τις αρχές της Βηρυτού.
Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε από την πλευρά του τέσσερις νεκρούς στρατιωτικούς, ανάμεσά τους και ανώτερο αξιωματικό.
Πρόκειται για τον βαρύτερο απολογισμό από τη Δευτέρα, όταν ανακοινώθηκε η αμερικανοϊρανική συμφωνία που προβλέπει τον τερματισμό των εχθροπραξιών «σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».
Σκληρές δηλώσεις από όλες τις πλευρές
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου διαμήνυσε ότι η Χεζμπολάχ θα πληρώσει «πολύ βαρύ τίμημα», επαναλαμβάνοντας ότι οι ισραηλινές δυνάμεις θα παραμείνουν στον νότιο Λίβανο «για όσο χρειαστεί».
Ακόμη πιο σκληρός εμφανίστηκε ο υπουργός Εθνικής Ασφαλείας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, ο οποίος ζήτησε να «καεί όλος ο Λίβανος».
Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί κατηγόρησε το Ισραήλ ότι επιδιώκει «μόνιμο πόλεμο».
Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι έπληξε περισσότερους από 150 στόχους και σκότωσε δεκάδες μαχητές της Χεζμπολάχ, ενώ το σιιτικό κίνημα κατήγγειλε «σφαγές αμάχων» και υποστήριξε ότι οι δυνάμεις του υπερασπίζονται τον πληθυσμό και τα εδάφη του Λιβάνου.
Η ανακωχή και οι αμφισβητήσεις
Η κατάπαυση του πυρός συμφωνήθηκε, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, έπειτα από διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ, Κατάρ, Ισραήλ και Ιράν.
Ο Ισραηλινός πρεσβευτής στις ΗΠΑ Γιεχιέλ Λέιτερ δήλωσε ότι το Ισραήλ θα τηρήσει την ανακωχή εφόσον πράξει το ίδιο και η Χεζμπολάχ.
Ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν ζήτησε πλήρη κατάπαυση του πυρός, χαρακτηρίζοντάς την αναγκαία προϋπόθεση για την επανέναρξη των απευθείας συνομιλιών μεταξύ Βηρυτού και Τελ Αβίβ στην Ουάσινγκτον.
Ωστόσο, λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας υπήρξαν αντικρουόμενες πληροφορίες για νέες ισραηλινές επιδρομές, με το λιβανικό πρακτορείο ANI να κάνει λόγο για βομβαρδισμό και το Ισραήλ να το διαψεύδει.
Αναβλήθηκαν οι διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά
Παράλληλα, η Ελβετία ανακοίνωσε την επ’ αόριστον αναβολή των διαπραγματεύσεων που επρόκειτο να ξεκινήσουν μεταξύ απεσταλμένων των ΗΠΑ και του Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Οι συνομιλίες θα σηματοδοτούσαν την έναρξη μιας διαδικασίας διάρκειας 60 ημερών με στόχο την οριστικοποίηση συμφωνίας για το αμφιλεγόμενο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
«Δεν υπάρχει καμία βιασύνη. Θα οργανώσουμε συνάντηση τις επόμενες ημέρες», δήλωσε ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ.
Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν, χώρας που διαδραματίζει ρόλο διαμεσολαβητή, αναμένεται να συναντηθεί την Κυριακή στο Κάιρο με τους ομολόγους του από την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία.
Το Στενό του Ορμούζ και η αγορά πετρελαίου
Οι εξελίξεις επηρεάζουν ήδη τις διεθνείς αγορές ενέργειας. Η ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου υδρογονανθράκων, επιβραδύνθηκε σημαντικά, με το Ιράν να ζητεί την πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας.
Η Τεχεράνη υπενθύμισε ότι, βάσει της συμφωνίας με την Ουάσινγκτον, η διέλευση πλοίων θα πραγματοποιείται χωρίς τέλη για διάστημα 60 ημερών.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας, η τιμή του πετρελαίου Brent σταθεροποιήθηκε γύρω στα 80 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι αγορές παρακολουθούν στενά τις διπλωματικές εξελίξεις.