Η ελληνική οικονομία μπαίνει στο καλοκαίρι του 2026 με μια εικόνα που, στην επιφάνεια, δείχνει αντοχή. Το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,0% στο πρώτο τρίμηνο, η μεταποίηση παραμένει σε ζώνη ανάπτυξης, οι επενδύσεις τρέχουν με διψήφιο ρυθμό, η κατανάλωση δεν έχει σβήσει και οι επιχειρηματικές προσδοκίες βελτιώνονται. Με απλά λόγια, η οικονομία δεν έχει πατήσει φρένο.
Όμως κάτω από αυτή την εικόνα υπάρχει ένα πρόβλημα που ξανασηκώνει κεφάλι: ο πληθωρισμός. Και αυτή τη φορά δεν πρόκειται μόνο για το γνωστό επιχείρημα της ενέργειας. Ο εναρμονισμένος πληθωρισμός ανέβηκε στο 4,9% τον Μάιο, από 4,6% τον Απρίλιο, ενώ ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες εκτινάχθηκε στο 5,7% από 3,9%. Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο. Όταν οι τιμές ανεβαίνουν στην ενέργεια, έχουμε εξωτερικό σοκ. Όταν όμως αρχίζουν να ανεβαίνουν οι υπηρεσίες, τα ενοίκια, η εστίαση, οι μεταφορές, οι ασφαλίσεις, τα κόστη συντήρησης και οι καθημερινές δαπάνες, τότε η ακρίβεια αποκτά εσωτερική δυναμική.
Και εκεί τα πράγματα σοβαρεύουν. Διότι μια οικονομία μπορεί να αντέξει προσωρινά ένα ενεργειακό σοκ. Πολύ δυσκολότερα όμως αντέχει έναν πληθωρισμό που απλώνεται στην ίδια τη δομή της καθημερινότητας.
Η θετική πλευρά της εικόνας
Το πρώτο τρίμηνο του 2026 επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να κινείται καλύτερα από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,0% δεν είναι εντυπωσιακή με όρους παλαιότερων φάσεων ανάκαμψης, αλλά είναι αξιοπρεπής και, κυρίως, έχει καλύτερη σύνθεση από ό,τι σε άλλες περιόδους.
Η ανάπτυξη στηρίχθηκε κυρίως στις επενδύσεις, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 12,1% σε ετήσια βάση, προσθέτοντας περίπου 2 ποσοστιαίες μονάδες στην αύξηση του ΑΕΠ. Θετική ήταν και η συμβολή των καθαρών εξαγωγών, ενώ η ιδιωτική κατανάλωση συνέχισε να συνεισφέρει, έστω με πιο συγκρατημένο ρυθμό.
| Δείκτης | Επίδοση / μεταβολή | Τι δείχνει |
|---|---|---|
| ΑΕΠ α΄ τριμήνου 2026 | +2,0% | Η οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται |
| Επενδύσεις | +12,1% | Η βασική μηχανή της ανάπτυξης |
| Ιδιωτική κατανάλωση | +0,7% | Ανθεκτική, αλλά όχι εκρηκτική |
| Καθαρή συμβολή εξαγωγών | +0,6 ποσοστιαίες μονάδες | Θετική εξωτερική συνεισφορά |
| PMI μεταποίησης Μαΐου | 53,3 μονάδες | Η μεταποίηση παραμένει σε ανάπτυξη |
| Οικονομικό κλίμα Μαΐου | 107,5 μονάδες | Βελτίωση προσδοκιών |
| Βιομηχανική παραγωγή Απριλίου | +2,1% | Θετική βιομηχανική εικόνα |
| Λιανικές πωλήσεις α΄ τριμήνου | +3,8% | Η κατανάλωση κρατά |
Το μήνυμα είναι καθαρό: η Ελλάδα δεν βρίσκεται σε στασιμοπληθωρισμό. Δεν έχουμε ταυτόχρονα ύφεση και ακρίβεια. Έχουμε ανάπτυξη και ακρίβεια. Αυτό είναι προτιμότερο, αλλά δεν είναι ακίνδυνο.
Η θετική επίδοση στις επενδύσεις συνδέεται με έργα υποδομών, κατοικίες, μηχανολογικό εξοπλισμό, μεταφορικό εξοπλισμό και κατασκευές. Η χώρα εξακολουθεί να καλύπτει ένα μέρος του επενδυτικού κενού που άφησε πίσω της η δεκαετής κρίση. Ταυτόχρονα, τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης, η τραπεζική χρηματοδότηση και η αυξημένη δραστηριότητα σε τουρισμό, ενέργεια και ακίνητα στηρίζουν την οικονομική κίνηση.
Αυτό όμως έχει και δεύτερη ανάγνωση. Όταν η οικονομία δουλεύει με ισχυρή ζήτηση, όταν οι επενδύσεις αυξάνουν τις εισαγωγές, όταν ο τουρισμός τραβάει προσωπικό και τιμές, όταν τα ενοίκια ανεβαίνουν και όταν οι επιχειρήσεις μετακυλίουν αυξημένα κόστη στον πελάτη, τότε η ανάπτυξη μπορεί να γίνει και κανάλι πληθωρισμού.
Το πρόβλημα δεν είναι πια μόνο η ενέργεια
Η μεγάλη αλλαγή βρίσκεται στη φύση του πληθωρισμού. Στην αρχή της πληθωριστικής κρίσης, το πρόβλημα παρουσιαζόταν κυρίως ως ενεργειακό. Αέριο, πετρέλαιο, ηλεκτρισμός, μεταφορές, πρώτες ύλες. Αυτά ανέβαζαν το κόστος παραγωγής και μεταφέρονταν στις τελικές τιμές.
Τώρα η εικόνα αλλάζει. Η ενέργεια παραμένει σοβαρός παράγοντας, ειδικά λόγω της γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή, όμως η άνοδος των υπηρεσιών δείχνει ότι οι αυξήσεις έχουν περάσει βαθύτερα στην οικονομία.
| Κατηγορία πληθωρισμού | Τιμή / μεταβολή | Σχόλιο |
|---|---|---|
| Εναρμονισμένος πληθωρισμός Μαΐου | 4,9% | Υψηλότερα από τον Απρίλιο |
| Εναρμονισμένος πληθωρισμός Απριλίου | 4,6% | Ήδη υψηλός |
| Υπηρεσίες Μαΐου | 5,7% | Το πιο ανησυχητικό στοιχείο |
| Υπηρεσίες Απριλίου | 3,9% | Απότομη επιτάχυνση |
| Μέσος πληθωρισμός πρώτου πενταμήνου | 3,8% | Αντιστροφή της αποκλιμάκωσης |
| Εκτίμηση πληθωρισμού 2026 | περίπου 3,7% | Παραμένει πάνω από τον στόχο σταθερότητας |
Η άνοδος των υπηρεσιών είναι πιο επίμονη από την άνοδο των αγαθών. Ένα προϊόν μπορεί να φθηνύνει εάν πέσει η διεθνής τιμή μιας πρώτης ύλης ή αν ομαλοποιηθεί η εφοδιαστική αλυσίδα. Μια υπηρεσία όμως, όταν ανατιμηθεί, δύσκολα γυρίζει πίσω. Το εστιατόριο που αύξησε τον τιμοκατάλογο, το συνεργείο που ανέβασε την εργασία, το κομμωτήριο που αναπροσάρμοσε την τιμή, το ασφάλιστρο που αυξήθηκε, το ενοίκιο που κλείδωσε υψηλότερα, δεν μειώνονται εύκολα επειδή πέφτει αργότερα το πετρέλαιο.
Εδώ βρίσκεται ο πραγματικός κίνδυνος: η ακρίβεια να πάψει να είναι σοκ και να γίνει καθεστώς.
Πώς περνά η ακρίβεια στην καθημερινότητα
Για να καταλάβουμε τι σημαίνει πληθωρισμός υπηρεσιών, πρέπει να φύγουμε από τη γενική στατιστική εικόνα και να πάμε στο νοικοκυριό. Ένα μέσο ελληνικό σπίτι δεν ζει μόνο με τον δείκτη τιμών. Ζει με λογαριασμούς, μετακινήσεις, σούπερ μάρκετ, ενοίκιο, καφέ, φροντιστήριο, ασφάλεια, γιατρό, διακοπές, έξοδο Σαββάτου και καθημερινά μικροέξοδα.
Εκεί ο πληθωρισμός γίνεται απτός.
| Παράδειγμα καθημερινής δαπάνης | Πώς εμφανίζεται η πίεση | Γιατί έχει σημασία |
|---|---|---|
| Εστίαση | Ακριβότερο γεύμα, καφές, delivery | Χτυπά συχνές μικρές δαπάνες |
| Ενοίκιο | Νέες μισθώσεις σε υψηλότερες τιμές | Απορροφά σταθερό μέρος εισοδήματος |
| Μεταφορές | Καύσιμα, εισιτήρια, συντήρηση οχήματος | Επηρεάζει εργασία και μετακίνηση |
| Ασφάλειες | Υγείας, κατοικίας, οχημάτων | Αυξάνει ανελαστικές δαπάνες |
| Εκπαίδευση | Φροντιστήρια, δίδακτρα, δραστηριότητες | Πιέζει οικογένειες με παιδιά |
| Τουρισμός | Διαμονή, ακτοπλοΐα, εστίαση | Κάνει ακριβότερη ακόμη και την εσωτερική αναψυχή |
| Υπηρεσίες σπιτιού | Επισκευές, τεχνίτες, συντήρηση | Δύσκολη αντικατάσταση ή αναβολή |
Το πρόβλημα για το ελληνικό νοικοκυριό είναι ότι πολλές από αυτές τις δαπάνες είναι ανελαστικές. Δεν μπορείς εύκολα να αποφύγεις το ενοίκιο. Δεν μπορείς να κόψεις πλήρως τη μετακίνηση. Δεν μπορείς να μη συντηρήσεις το σπίτι ή το αυτοκίνητο. Δεν μπορείς να μετατρέψεις την ιδιωτική εκπαίδευση ή τη φροντίδα υγείας σε μηδενική δαπάνη από τη μια μέρα στην άλλη.
Έτσι, ακόμη και όταν ο επίσημος πληθωρισμός φαίνεται χαμηλότερος από τα ακραία επίπεδα της ενεργειακής κρίσης, η αίσθηση του πολίτη είναι ότι η ζωή εξακολουθεί να ακριβαίνει. Και δεν έχει άδικο. Διότι ο μέσος δείκτης μπορεί να υποχωρεί, αλλά τα αγαθά και οι υπηρεσίες που καταναλώνει συχνότερα ένα νοικοκυριό μπορεί να συνεχίζουν να αυξάνονται.
Η μεταποίηση αντέχει αλλά πληρώνει ακριβότερα κόστη
Η εικόνα της μεταποίησης είναι χαρακτηριστική της διπλής πραγματικότητας της οικονομίας. Ο PMI στις 53,3 μονάδες τον Μάιο δείχνει ότι ο κλάδος παραμένει σε αναπτυξιακή τροχιά. Η παραγωγή αυξάνεται, η εγχώρια ζήτηση στηρίζει τις παραγγελίες και η επιχειρηματική εμπιστοσύνη δεν έχει καταρρεύσει.
Όμως την ίδια ώρα, τα κόστη εισροών αυξάνονται ξανά. Οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες και οι υψηλότερες τιμές ενέργειας ανεβάζουν το κόστος παραγωγής. Ακόμη πιο σημαντικό: οι τιμές εκροών, δηλαδή οι τιμές που χρεώνουν οι επιχειρήσεις στους πελάτες τους, αυξάνονται με τον ταχύτερο ρυθμό σχεδόν τετραετίας.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις δεν απορροφούν πλήρως το κόστος. Το περνούν, όσο μπορούν, στην αγορά.
| Κρίκος αλυσίδας | Τι συμβαίνει | Τελικό αποτέλεσμα |
|---|---|---|
| Ενέργεια | Ακριβότερο κόστος παραγωγής | Πίεση στα περιθώρια |
| Πρώτες ύλες | Αυξημένες εισαγωγικές τιμές | Ακριβότερα τελικά προϊόντα |
| Μεταφορές | Υψηλότερο κόστος logistics | Ανατιμήσεις στη διανομή |
| Μισθοί | Αύξηση αμοιβών και κατώτατου μισθού | Στήριξη εισοδήματος αλλά και κόστος |
| Επιχειρήσεις | Μετακύλιση κόστους | Αύξηση τελικών τιμών |
| Καταναλωτής | Πληρώνει ακριβότερα | Περιορισμός αγοραστικής δύναμης |
Δεν είναι κατ’ ανάγκην παράλογο να μετακυλίεται κόστος. Μια επιχείρηση που βλέπει ενέργεια, μισθούς, ενοίκια, πρώτες ύλες και χρηματοδότηση να ακριβαίνουν δεν μπορεί επ’ άπειρον να κρατά αμετάβλητες τις τιμές της. Όμως όταν αυτή η διαδικασία γενικεύεται, τότε ο πληθωρισμός αποκτά μηχανισμό αυτοσυντήρησης.
Η κατανάλωση κρατά αλλά το ερώτημα είναι για πόσο
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η κατανάλωση συνεχίζει να στηρίζει την οικονομία. Τα πραγματικά έσοδα ΦΠΑ αυξήθηκαν, οι λιανικές πωλήσεις κινήθηκαν ανοδικά και οι νέες ταξινομήσεις αυτοκινήτων καταγράφουν θετική εικόνα στο πεντάμηνο.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τα νοικοκυριά δεν πιέζονται. Σημαίνει ότι εξακολουθούν να ξοδεύουν. Και εδώ χρειάζεται προσοχή: η κατανάλωση μπορεί να αυξάνεται είτε επειδή οι πολίτες αγοράζουν περισσότερο είτε επειδή πληρώνουν ακριβότερα είτε επειδή χρησιμοποιούν αποταμιεύσεις ή πίστωση για να κρατήσουν το επίπεδο ζωής τους.
Η ελληνική εμπειρία δείχνει ότι ένα μεγάλο μέρος των νοικοκυριών δεν διαθέτει ισχυρό αποταμιευτικό μαξιλάρι. Αν η ακρίβεια συνεχιστεί στις υπηρεσίες και στα ανελαστικά έξοδα, τότε η κατανάλωση μπορεί να αρχίσει να αλλάζει σύνθεση. Λιγότερες αγορές διαρκών αγαθών, περισσότερη αναζήτηση προσφορών, περιορισμός εξόδων αναψυχής, αναβολή εργασιών στο σπίτι, μικρότερη δαπάνη σε ένδυση, διακοπές ή πολιτισμό.
| Τι δείχνουν οι αριθμοί | Τι μπορεί να κρύβεται από πίσω |
|---|---|
| Άνοδος λιανικών πωλήσεων | Ακόμη υπάρχει καταναλωτική αντοχή |
| Άνοδος ΦΠΑ σε πραγματικούς όρους | Η αγορά κινείται |
| Υψηλός πληθωρισμός υπηρεσιών | Η καθημερινότητα ακριβαίνει |
| Αύξηση μισθών | Στηρίζει εισόδημα, αλλά δεν αρκεί πάντα |
| Αύξηση ενοικίων και υπηρεσιών | Ροκανίζει το διαθέσιμο εισόδημα |
| Θετικός τουρισμός | Στηρίζει ΑΕΠ, αλλά πιέζει τιμές σε περιοχές υψηλής ζήτησης |
Η κυβέρνηση μπορεί να δείχνει την ανάπτυξη. Οι πολίτες όμως κοιτούν το υπόλοιπο του μήνα. Και εκεί βρίσκεται η πολιτική και κοινωνική δυσκολία της περιόδου.
Ο τουρισμός είναι ευλογία αλλά και πληθωριστικός μηχανισμός
Ο τουρισμός παραμένει ένας από τους μεγάλους κινητήρες της ελληνικής οικονομίας. Οι αφίξεις και οι ταξιδιωτικές εισπράξεις κινούνται δυναμικά, ενώ η Ελλάδα παραμένει στους βασικούς ευρωπαϊκούς προορισμούς. Αυτό δίνει εισόδημα, δουλειές, φορολογικά έσοδα, επενδύσεις, ζήτηση σε εστίαση, μεταφορές, ακίνητα και εμπόριο.
Αλλά έχει και κόστος. Σε περιοχές με έντονη τουριστική ζήτηση, οι τιμές δεν διαμορφώνονται με βάση το εισόδημα του μόνιμου κατοίκου, αλλά με βάση τη δυνατότητα πληρωμής του επισκέπτη. Αυτό επηρεάζει την εστίαση, τα ενοίκια, τις υπηρεσίες, τις μετακινήσεις, ακόμη και την καθημερινή αγορά.
Το φαινόμενο είναι γνωστό: τουριστική επιτυχία από τη μία, ακρίβεια ζωής από την άλλη. Δεν είναι επιχείρημα κατά του τουρισμού. Είναι επιχείρημα υπέρ μιας πιο ώριμης οικονομικής πολιτικής, που αναγνωρίζει ότι η υπερσυγκέντρωση ζήτησης σε συγκεκριμένες περιοχές και περιόδους ανεβάζει τις τιμές για όλους.
Τα ακίνητα παραμένουν στο κέντρο της πίεσης
Η αγορά κατοικίας συνεχίζει να ανεβαίνει, αν και με χαμηλότερο ρυθμό από τα προηγούμενα χρόνια. Οι τιμές διαμερισμάτων αυξήθηκαν περαιτέρω στο πρώτο τρίμηνο του 2026, ενώ σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη η άνοδος παραμένει αισθητή. Αυτό δημιουργεί έναν διπλό μηχανισμό πίεσης.
Πρώτον, αυξάνει το κόστος στέγασης για όσους νοικιάζουν ή αναζητούν κατοικία. Δεύτερον, αυξάνει το κόστος για επιχειρήσεις που πληρώνουν επαγγελματικά μισθώματα, το οποίο στη συνέχεια μεταφέρεται στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.
| Πεδίο αγοράς ακινήτων | Εξέλιξη | Πληθωριστική επίπτωση |
|---|---|---|
| Τιμές διαμερισμάτων α΄ τριμήνου 2026 | +5,7% | Ακριβότερη κατοικία |
| Νέα διαμερίσματα | +6,0% | Υψηλό κόστος νεόδμητων |
| Παλαιά διαμερίσματα | +5,5% | Πίεση και στη μαζική αγορά |
| Αθήνα | +5,2% | Διατηρείται η πίεση στο μεγαλύτερο αστικό κέντρο |
| Θεσσαλονίκη | +6,4% | Ακόμη εντονότερη άνοδος |
| Οικιστικές επενδύσεις | +15,0% | Περισσότερη κατασκευή, αλλά όχι άμεση λύση στο κόστος |
Η στέγαση είναι ίσως το πιο ευαίσθητο κοινωνικό πεδίο του νέου πληθωρισμού. Αν αυξάνεται η τιμή του καφέ, ο πολίτης μπορεί να περιορίσει την έξοδο. Αν αυξάνεται το ενοίκιο, δεν έχει εύκολη εναλλακτική. Και όταν το κόστος στέγασης απορροφά όλο και μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος, τότε ακόμη και μια αύξηση μισθού δεν φαίνεται στην τσέπη.
Μισθοί και πληθωρισμός σε λεπτή ισορροπία
Η αγορά εργασίας εξακολουθεί να βελτιώνεται. Η απασχόληση αυξήθηκε στο πρώτο τρίμηνο, ενώ οι ροές μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ήταν θετικές τον Απρίλιο, κυρίως λόγω του τουρισμού και της εστίασης. Ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε στα 920 ευρώ, ενώ υπάρχουν κλαδικές συμφωνίες με αυξήσεις σε συγκεκριμένους τομείς.
Αυτό είναι θετικό για τα νοικοκυριά. Όμως δημιουργεί και μια δύσκολη εξίσωση. Οι αυξήσεις μισθών στηρίζουν την κατανάλωση, αλλά όταν δεν συνοδεύονται από αντίστοιχη αύξηση παραγωγικότητας, μπορούν να περάσουν στις τιμές. Από την άλλη, αν δεν αυξηθούν οι μισθοί, η ακρίβεια διαλύει την αγοραστική δύναμη.
Άρα το θέμα δεν είναι να παγώσουν οι μισθοί. Αυτό θα ήταν κοινωνικά και οικονομικά λάθος. Το θέμα είναι να αυξηθεί η παραγωγικότητα, να μειωθούν τα μη μισθολογικά κόστη, να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός και να μην επιτρέπεται σε κλειστές ή ολιγοπωλιακές αγορές να μετατρέπουν κάθε αύξηση κόστους σε υπερβολική αύξηση τιμών.
Το κράτος έχει δημοσιονομικό χώρο αλλά όχι λευκή επιταγή
Η δημοσιονομική εικόνα της χώρας είναι καλύτερη από ό,τι στο παρελθόν. Το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 ήταν υψηλό, το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώθηκε και τα φορολογικά έσοδα υπεραποδίδουν. Αυτό δίνει χώρο για παρεμβάσεις.
Όμως οι παρεμβάσεις θέλουν χειρουργική ακρίβεια. Οριζόντια μέτρα τύπου “δώστε σε όλους” μπορεί να ανακουφίζουν προσωρινά, αλλά τροφοδοτούν τη ζήτηση και τελικά μπορούν να συντηρήσουν τις τιμές. Αντίθετα, στοχευμένες παρεμβάσεις σε ευάλωτα νοικοκυριά, ενέργεια, στέγαση, μεταφορές και βασικές υπηρεσίες έχουν μεγαλύτερη απόδοση.
| Είδος παρέμβασης | Πλεονέκτημα | Κίνδυνος |
|---|---|---|
| Οριζόντια επιδόματα | Άμεση πολιτική ανακούφιση | Τροφοδοτούν ζήτηση και τιμές |
| Στοχευμένη στήριξη χαμηλών εισοδημάτων | Κοινωνικά πιο δίκαιη | Θέλει σωστή στόχευση |
| Μείωση έμμεσων φόρων | Μπορεί να μειώσει τελικές τιμές | Δεν περνά πάντα στον καταναλωτή |
| Έλεγχος ανταγωνισμού | Χτυπά υπερβολικά περιθώρια | Θέλει σοβαρούς μηχανισμούς |
| Επενδύσεις σε προσφορά κατοικίας | Αντιμετωπίζει δομικό πρόβλημα | Αργό αποτέλεσμα |
| Ενεργειακές επενδύσεις | Μειώνουν μελλοντικά σοκ | Δεν λύνουν άμεσα το πρόβλημα |
Η χώρα δεν πρέπει να ξαναμπεί στη λογική ότι κάθε πρόβλημα λύνεται με επιδότηση. Η ακρίβεια στις υπηρεσίες και στη στέγαση δεν λύνεται μόνο με κουπόνια. Θέλει αύξηση προσφοράς, ανταγωνισμό, παραγωγικότητα, καλύτερη λειτουργία αγορών και λιγότερη γραφειοκρατία.
Το δύσκολο σενάριο για την οικονομία
Το βασικό σενάριο προβλέπει ανάπτυξη κοντά στο 1,9% για το 2026 και πληθωρισμό γύρω στο 3,7%. Δεν είναι καταστροφική εικόνα. Είναι όμως εικόνα οικονομίας που μπαίνει σε ζώνη πιο δύσκολων ισορροπιών.
Αν οι τιμές ενέργειας υποχωρήσουν, αν η γεωπολιτική ένταση εκτονωθεί και αν οι υπηρεσίες δεν συνεχίσουν να επιταχύνουν, τότε η ελληνική οικονομία μπορεί να περάσει τη χρονιά με αξιοπρεπή ανάπτυξη και σταδιακή αποκλιμάκωση τιμών.
Αν όμως η ενέργεια μείνει ακριβή, οι υπηρεσίες συνεχίσουν να τρέχουν κοντά στο 5%-6%, τα ενοίκια δεν φρενάρουν και οι επιχειρήσεις συνεχίσουν να μετακυλίουν κόστη, τότε το πρόβλημα θα γίνει πιο πολιτικό και κοινωνικό παρά στατιστικό.
Διότι ο πολίτης δεν συγκρίνει τον πληθωρισμό με τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Τον συγκρίνει με τον μισθό του.
Πού πρέπει να κοιτάμε τους επόμενους μήνες
Οι επόμενοι μήνες θα κρίνουν αν η άνοδος του Μαΐου ήταν προσωρινή αναταραχή ή αρχή νέας πληθωριστικής επιμονής. Τα κρίσιμα σημεία είναι συγκεκριμένα.
| Δείκτης προς παρακολούθηση | Γιατί είναι κρίσιμος |
|---|---|
| Πληθωρισμός υπηρεσιών | Δείχνει αν η ακρίβεια γίνεται εσωτερική |
| Πυρήνας πληθωρισμού | Αφαιρεί ενέργεια και τρόφιμα, άρα δείχνει επιμονή |
| Τιμές ενέργειας | Επηρεάζουν όλη την αλυσίδα κόστους |
| Ενοίκια και κατοικία | Κοινωνικά πιο ευαίσθητη δαπάνη |
| Μισθολογικές αυξήσεις | Στηρίζουν εισόδημα αλλά επηρεάζουν κόστος |
| Λιανικές πωλήσεις | Δείχνουν αν η κατανάλωση αντέχει |
| Τουριστικές τιμές | Επηρεάζουν υπηρεσίες, εστίαση και περιφερειακές αγορές |
| Επιχειρηματικά περιθώρια | Δείχνουν αν έχουμε απλή μετακύλιση ή υπερκέρδη |
Το κρίσιμο δεν είναι μόνο αν ο πληθωρισμός θα πέσει από το 4,9% στο 4% ή στο 3,5%. Το κρίσιμο είναι πού θα πέσει. Αν πέσει επειδή υποχωρεί η ενέργεια, αλλά οι υπηρεσίες μείνουν ψηλά, τότε το πρόβλημα δεν θα έχει λυθεί. Θα έχει απλώς αλλάξει μορφή.
Το συμπέρασμα
Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια περίεργη αλλά γνώριμη συνθήκη: η οικονομία πηγαίνει καλύτερα από την αίσθηση που έχει μεγάλο μέρος της κοινωνίας. Οι δείκτες ανάπτυξης, επενδύσεων, τουρισμού, αγοράς εργασίας και επιχειρηματικού κλίματος δείχνουν αντοχή. Όμως η ακρίβεια στις υπηρεσίες, στη στέγαση και στις καθημερινές δαπάνες κάνει την ανάπτυξη λιγότερο ορατή για τα νοικοκυριά.
Αυτό είναι το πραγματικό πολιτικό και οικονομικό πρόβλημα. Όχι αν η Ελλάδα μεγαλώνει στα χαρτιά. Μεγαλώνει. Το ερώτημα είναι ποιος αισθάνεται αυτή την ανάπτυξη στην τσέπη του.
Αν η ανάπτυξη τρώγεται από ενοίκια, υπηρεσίες, μεταφορές, ασφάλειες και καθημερινές ανατιμήσεις, τότε το αφήγημα της ανθεκτικής οικονομίας θα συγκρούεται όλο και περισσότερο με την εμπειρία του πολίτη. Και όταν η εμπειρία του πολίτη διαψεύδει τον δείκτη, στην πολιτική κερδίζει πάντα η εμπειρία.
Η ελληνική οικονομία δεν βρίσκεται σε κρίση. Βρίσκεται όμως σε προειδοποιητική ζώνη. Η ανάπτυξη κρατά. Αλλά η ακρίβεια επιστρέφει πιο ύπουλα, πιο βαθιά και πιο καθημερινά. Και αυτό είναι πολύ πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί από έναν απλό λογαριασμό ρεύματος.