Oι Διαχειριστές σχεδιάζουν τη διάθεση των νέων προϊόντων δέσμευσης δυναμικότητας και σε αυτές τις αγορές. Στις 6 Ιουλίου η «μέρα της κρίσης». Οι βασικές εκτιμήσεις.
Με ανανεωμένη «γεωγραφία» σχεδιάζονται οι νέες δημοπρασίες για την δέσμευση δυναμικότητας κατά μήκος του Κάθετου Διαδρόμου με πιθανό σενάριο να συμβεί από την πρώτη που θα λάβει χώρα στις 6 Ιουλίου. Ο λόγος γίνεται για τις Βόρεια Μακεδονία και Σερβία με τον σχεδιασμό των Διαχειριστών να θέλει να διατίθενται και σε αυτές τις χώρες τα νέα προϊόντα πέρα από την κλασική όδευση των Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία και Ουκρανία.
Η εν λόγω εξέλιξη, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, αποτελεί συνέχεια της Τετραμερούς Υπουργικής Συνάντησης για την Ενέργεια και την Διασυνδεσιμότητα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στις 15 Μαΐου, αποφασίζοντας την επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου προς την Σερβία και την Βόρεια Μακεδονία σε μια προσπάθεια να διαμορφωθεί ένα «πολύγωνο αγωγών» που με την σειρά του θα προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στις ροές φυσικού αερίου από χώρα σε χώρα στη περιοχή των Βαλκανίων.
Υπενθυμίζεται ότι το σχέδιο του «Κάθετου Διαδρόμου» έχει αλλάξει «σελίδα» αρχής γενομένης με την συμφωνία του περασμένου Μαρτίου όπου οι εμπλεκόμενοι Διαχειριστές, οι Ρυθμιστικές Αρχές, η Κομισιόν συμφώνησαν σε μια νέα «φόρμουλα» λειτουργίας της όδευσης, προκρίνοντας εξαιρετικά μειωμένα τέλη διέλευσης κατά μήκος της όδευσης, καθώς και νέα προϊόντα με διάρκεια από μηνιαία μέχρι τριμηνιαία και ετήσια, προσφέροντας έτσι την αναγκαία ορατότητα στους χρήστες να δεσμευτούν επί της υποδομής για την μεταφορά ποσοτήτων φυσικού αερίου.
Η συνέχεια δόθηκε, όπως προαναφέρθηκε, με την Τετραμερή Συνάντηση που με την σειρά της επισφράγισε την γεωγραφική επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου στις γείτονες χώρες Βόρεια Μακεδονία και Σερβία με το επόμενο βήμα να συντελείται τώρα και να αφορά την επέκταση των προϊόντων δέσμευσης δυναμικότητας και σε αυτές τις αγορές, διευρύνοντας έτσι περαιτέρω τις επιλογές των χρηστών που ενδιαφέρονται να προωθήσουν ποσότητες φυσικού αερίου (αμερικανικό LNG) από την Ελλάδα προς την περιοχή των Βαλκανίων μέχρι και την Ουκρανία.
Το «τέταρτο» στη σειρά ορόσημο θα αποτελέσει η επικείμενη δημοπρασία στις 6 Ιουλίου όπου για πρώτη φορά θα διατεθούν τα νέα προϊόντα υπό τις μειωμένες ταρίφες διαμετακό μισης με πηγές της αγοράς να αισιοδοξούν ως προς τα τελικά αποτελέσματα, κάνοντας λόγο για δέσμευση δυναμικότητας σε ποσοστό άνω του 30% στα ετήσια προϊόντα.
Σημειώνεται ότι η εν λόγω δημοπρασία του Κάθετου Διαδρόμου συμμορφώνεται πλήρως με το «καλεντάρι» της Ευρώπης πράγμα που σημαίνει ότι αποτελεί μέρος των ευρύτερων ανταγωνιστικών διαδικασιών που «παραδοσιακά» λαμβάνουν χώρα αυτή την εποχή με σκοπό την ετήσια δέσμευση δυναμικότητας. Η φυσική παράδοση των φορτίων στους off-takers έχει οριστεί στις 26 Οκτωβρίου με την έναρξη του έτους αερίου (gas year) στην Ευρώπη.
Εμβληματική πρωτοβουλία ο Κάθετος Διάδρομος
Σε κάθε περίπτωση και πέρα από το τι θα γράψει εν τέλει το «ταμπλό» της δημοπρασίας, το project, όπως έχει επισημάνει σε πολλές δημόσιες παρεμβάσεις τελευταία, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, διατηρεί ισχυρή στρατηγική διάσταση στον απόηχο της απόφασης της ΕΕ για απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο και οριστική διακοπή, αρχής γενομένης από το φθινόπωρο του 2027.
Ενδεικτικά, σε πρόσφατο άρθρο του στο Atlantic Council, στο πλαίσιο της σειράς Global Energy Agenda, έκανε λόγο, μεταξύ άλλων, για εμβληματική πρωτοβουλία που μετασχηματίζει την ενεργειακή αρχιτεκτονική της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Σύμφωνα με τον κ. Παπασταύρου, η Ελλάδα έχει εξελιχθεί από τελικό σημείο εισαγωγής ενέργειας σε δυναμικό διαμετακομιστικό κόμβο, συμβάλλοντας στον στρατηγικό στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο, μέσω της αύξησης των εισαγωγών αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου, LNG και της ενίσχυσης της περιφερειακής διασυνδεσιμότητας.